متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :روانشناسی

گرایش :عمومی

عنوان : بررسی مقایسه ای نظام ارزش‌ها در خانواده‌های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده‌های معمولی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات (هرمزگان)

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی عمومی

 

عنوان:

بررسی مقایسه ای نظام ارزش‌ها در خانواده‌های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده‌های معمولی

استاد راهنما:

دکتر اقبال زارعی

 

استاد مشاور :

دکترسید عبدالوهاب سماوی

شهریور 1392

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                     صفحه

فصل اول طرح تحقیق

1-1- مقدمه                                                                          2      

1-2- بیان مساله                                                                      3

1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق                                              6

1-4- اهداف تحقیق                                                                 8

1-4-1- هدف کلی                                                                  8

1-4-2- اهداف جزئی                                                               8

1-5- سوالات تحقیق                                                                9

1-6- فرضیه های تحقیق                                                            10

1-7- تعاریف مفهومی و عملیاتی واژه ها                                          11

1-7-1 تعاریف مفهومی                                                             11

1-7-2- تعاریف عملیاتی                                                           12

فصل دوم پیشینه ی تحقیق

2-1- مقدمه                                                                          15

2-2- پیشینه ی نظری                                                                15

2-2-1-  ارزش ها                                                                   15

2-2-1-1- دیدگاه پارسونز                                                         16

2-2-1-2- ماهیت ارزش ها                                                        21

2-2-1-3- چارچوب کلی بررسی ارزش ها                                      29

2-2-1-4- شرایط تحقیق ارزش ها                                                32

2-2-1-5- منابع ارزش ها                                                          34

2-2-1-6- الگوهای رفتاری،نقش ها و فرایند اجتماعی                          35

2-2-1-7- نظام های ارزشی                                                        36

2-2-1-8-   پیشینه ی ارزشها                                                      37

2-2-1-9- پیامدهای ارزش ها                                                     38

2-2-2- خانواده                                                                     39

2-2-2-1- ابعاد کارکرد خانواده                                                   40

2-2-2-2- نظریات مربوط به خانواده                                              43

2-2-3- اعتیاد                                                                        46

2-2-3-1- جامعه شناسی مصرف مواد مخدر                                     47

2-2-3-2- عوامل زمینه ای خطر ساز برای مصرف مواد مخدر                  48

2-2-3-3- نظریه های مصرف مواد مخدر                                         49

2-2-3-4- ویژگی های مصرف کنندگان مواد                                     52

2-3- پژوهش های انجام شده                                                      53

2-3-1-پژوهش خارجی                                                             53

2-3-2- پژوهش های داخلی                                                       54

2-4- جمع بندی                                                                     56

فصل سوم روش تحقیق

3-1- مقدمه                                                                          60

3-2- روش تحقیق                                                                   60

3-3- جامعه آماری                                                                  61

3-4- نمونه و روش نمونه گیری                                                    61

3-5- ابزار پژوهش                                                                  61

3-6- روش انجام کار                                                               62

3-7- روش تجزیه و تحلیل داده ها                                                63

فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- مقدمه                                                                          65

4-2- آمار توصیفی جمعیت شناختی                                               66

4-3- آمار استنباطی                                                                  74

فصل پنجم بحث و نتیجه گیری

5-1- مقدمه                                                                          86

5-2- نتیجه گیری                                                                    86

5-3- بحث                                                                           92

5-4- محدودیت های پژوهش                                                      92

5-5- پیشنهادها                                                                      93

5-5-1- پیشنهادهای کاربردی                                                      93

5-5-2- پیشنهادهای پژوهشی                                                      94

منابع فارسی                                                                          95

منابع لاتین                                                                            101

پیوست                                                                                103

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                  صفحه

جدول  1 – 4  : فراوانی مربوط به سن آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی                                                                                                66

جدول  2 – 4  : فراوانی مربوط به تحصیلات آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی                                                                              67

جدول  3 – 4  : فراوانی مربوط به جنسیت آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی                                                                                       68

جدول  4 – 4  : فراوانی مربوط به شغل آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی                                                                                       69

جدول  5 – 4  : فراوانی مربوط به وضعیت اقتصادی آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی                                                                     70

جدول  6 – 4 : میانگین و واریانس مربوط به امتیاز مولفه های پرسشنامه ارزشها در کل آزمودنی های معتاد و معمولی                                                                                                          71

جدول  7 – 4 : میانگین و واریانس  مربوط به امتیاز مولفه های پرسشنامه ارزشها در آزمودنی های معتاد72

جدول  8 – 4 : میانگین و واریانس  مربوط به امتیاز مولفه های پرسشنامه ارزشها در آزمودنی های  معمولی                                                                                                            73

جدول 9 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به ارزش ها در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                                         74

جدول 10 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به خیرخواهی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                                         75

 

جدول 11 – 4 : : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به سنت گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                               76

جدول 12 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به همنوایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمول                                                77

جدول 13 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به امنیت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                                         78

جدول 14 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به قدرت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                                         79

جدول 15 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به برانگیختگی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                                         80

جدول 16 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA) مربوط به لذت گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                               81

جدول 17 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به موفقیت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                                         82

جدول 18 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به خوداتکایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                                         83

جدول 19 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری  (MANOVA)مربوط به جهان گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی                                               84

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                   صفحه

نمودار  1 – 4  : توزیع فراوانی مربوط به سن آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر          66

نمودار  2 – 4  : توزیع فراوانی مربوط به سن آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر          67

نمودار  3 – 4  : توزیع فراوانی مربوط به جنسیت آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر     68

نمودار  4 – 4  : توزیع فراوانی مربوط به جنسیت آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه  حاضر     69

نمودار  5 – 4  : توزیع فراوانی مربوط به وضعیت اقتصادی آزمودنی های شرکت کننده               70

 

 

         فصل اول

طرح تحقیق


1-1- مقدمه

در خلال چند دهه‌‌ی گذشته، روان‌شناسان، تحت تأثیر مطالعات انسان‌شناختی کلاکهون[1] (1976)، رغبت‌های رو به افزایشی را برای تحلیل تعیین‏کننده‏های فرهنگی‏ رفتار، از خود نشان داده ‏اند. با گشوده شدن این دریچه‏ برای مطالعه‌ی انسان، پژوهش‌گران برای پاسخ‌گویی‏ به مجموعه‌ی مسایلی که در پیش رو داشته‏اند، به مطالعه‌ی ارزش‌ها به منزله‌‌ی اصلی‏ترین شاخص‌های فرهنگ روی‏ آورده‏اند. ارزش‌های انسانی به عنوان تجسم‌های شناختی از هدف‌های‏ خواستنی و انتزاعی، فراموقعیتی و با رفتار ناوابسته‏اند، درجه‏ اهمیت آن‌ها به منزله‌‌ی اصول راهنما در زندگی افراد و گروه‌ها متفاوت‌اند، بر این اساس، افراد آن‌ها را به گونه‌‌ی سلسله مراتبی رتبه‏بندی می‏کنند‌ (دلخموش، 1386).

ارزش‏ها از جمله مفاهیمی‏اند که از دیرباز ذهن بشر را به خود مشغول داشته‏اند. اگر چه ابتدا فیلسوفان به آن پرداخته‏اند، اما به‌تدریج با توجه به اهمیت‏شان، در بخش‏های مختلف معرفت بشری مطرح شده‏اند و امروزه علوم متعددی خود را نیازمند به شناخت آن‌ها می‏دانند و از دیدگاه‏های گوناگون به آن‌ها می‏پردازند. شاید علت این باشد که ارزش‏ها در واقع مفهومی‏اند که زندگی آدمی از آن‌ها معنی می‏گیرد و آن‌ها راهنماهای مؤثری برای هدایت انسان‏ها می باشند. در حقیقت در پشت همه انواع رفتارها و گرایش‌های جمعی، همه‏ سازمان‌ها، الگوها، نشانه‏های اجتماعی، نقش‏ها و رمزها، دنیایی از تصورات و ارزش‏های جمعی قرار دارد و فقط پس از فهم این ارزش‏هاست که قادر به توجیه رفتارها خواهند بود. با توجه به اهمیت ارزش‏ها در جهان امروز شناخت آن‌ها از مسائل اصلی عصر حاضر است (سفیری و شریفی، 1384).

بدون شك خانواده، مهم‌ترین و بنیادی ترین نقش را در شكل گیری ارزش‌ها، افكار، عقاید، نگرش ها، رفتار، شخصیت و نحوه ی زندگی و عملكرد هر فرد دارد. اولین و مهم‌ترین آموزش‌هایی كه به هر یك از افراد بشر در طول تاریخ داده شده است در درون خانواده شكل گرفته است. پدر و مادر به عنوان اولین آموزگاران بشریت، منش ها و اخلاق را به كودك آموخته اند و شخصیت او را تا حد زیادی شكل داده اند. افرادی كه در كودكی از مهر و محبت خانواده برخوردار بوده اند، تحت حمایت خانواده توانسته اند به یك جهان‌بینی دقیق و صحیح دست یابند و مراحل پیشرفت را طی كرده، باعث ترقی جامعه‌ی خویش شوند و بالعکس افرادی که از این نعمت محروم بوده‌اند با معضلات و مشکلات فراوانی روبه رو شده‌اند (حسینی زاده مهدوی، 1385).

اعتیاد یکی از مشکل های اساسی جامعه است؛ مشکلی که میلیونها زندگی را ویران و سرمایه های کلان ملی را صرف هزینه ی مبارزه، درمان و صدمات ناشی از آن می کند(عاشوری،ملا زاده و محمدی،1387) در واقع، سوء مصرف مواد و اعتیاد به مواد مخدر یکی از بالایای بزرگی است که بشر امروز در همه جای جهان با آن دست به گریبان است ( ممتازی،1381). با نگاهی واقع بینانه به مواد مخدر و سوء مصرف آن به راحتی در میابیم که سوء مصرف مواد افیونی از قرن ها پیش وجود داشته است و اکنون تقریباً کشوری وجود ندارد که از گسترش سوء مصرف مواد افیونی به عنوان عادتی غیر اجتماعی و نامقبول تلقی شده است،اما با وجود این عدم مقبولیت طبقات مختلف اجتماع با این مساله به صورت جدی درگیر  می باشد (چیریلو،برینی،کامبیاز و مازا، ترجمه پیرمرادی،1378) در موقع اعتیاد ابتلای اسارت آمیز فرد به یک ماده یا داروی مخدر است، به گونه ای که او را از نظر جسمی و روانی به خود وابسته ساخته و کلیه رفتار فردی و اجتماعی او را تحت الشعاع قرار می دهد( سادوک[2] و سادوک،2003 به نقل از خدائی،1384).

اعتیاد تا کنون از جنبه های مختلفی مورد مطالعه قرار گرفته است. یکی از مفاهیمی که برای تجزیه و تحلیل اعتیاد باید به آن توجه داشت، نهادها و شبکه های روابط متقابل است. به عبارتی، مهمترین نهاد در تجزیه و تحلیل پدیده ی اعتیاد(خانواده) است؛ زیرا شرایط و اوضاع خانوادگی می تواند زمینه ساز گرایش به اعتیاد باشد ( آقا بخشی 1379)

 

1-2- بیان مساله

ارزش‌ها اصول و اخلاقیاتی‏ هستند که در وجود هر شخص جای‏ می‏گیرند و حتی زمانی که کسی توجهی بدان‏ها ندارد، راهنمای اعمال و انتخاب‏های او قرار می‏گیرند. بنابراین، ارزش‌ها در تضمین رفتار سازگار افراد با محیط، بسیار قدرتمندتر از رویه‏ها، قواعد، قوانین و مقررات‏اند. ارزش‌ها، همیشه وجود دارند تا انسان‏ها برمبنای آن‌ها به موقعیت‏ها واکنش نشان دهند، مگر این‏که دست‌خوش تغییر شوند. اساسی‏ترین واحد ایجاد ارزش‌ها خانواده است. ترکیب اعضای خانواده شامل زن و شوهر و فرزندان است و یک واحد نسبتاً مستقل را به وجود می‏آورند. بر اساس هریک از ترکیب‏ها، ارزش‌ها تحت تأثیر قرار می‏گیرند. ارزش‌های‏ ایجاد شده در افراد جزیی از شخصیت آن‌ها می‏گردد و از آن‏جا که شکل‏گیری شخصیت در سال‏های اولیه‌‌ی زندگی سریع است، توجه به عملکردهای خانواده و مدرسه در زمینه‏های تربیتی‏ کودک و نوجوان از اهمیت بالایی برخوردار است. ارزش‌ها از بطن ایدئولوژی و جهان‏بینی افراد نشأت می‏گیرند و با واقعیت‏های‏ محیطی درهم می‏آمیزند و به صورت ضوابط و و معیارهای اساسی، روند حرکت خانواده، مدرسه و جامعه را مشخص می‏سازند. ارتباط خانواده با ارزش‌ها ارتباطی دو سویه است. خانواده که‏ مؤثرترین نهاد تربیت فرزندان است، در ایجاد و تقویت ارزش‌ها در آنان نیز اساسی‏ترین نقش را ایفا می‏کند و هنگامی که ارزش‌ها به مرور زمان در وجود کودکان و نوجوانان نهادینه شدند، جهت و چگونگی حرکت آن‌ها را به سوی آینده معین می‏سازند (نصیری، 1386).

روکیچ[3](1968)، سه نوع اعتقاد را از هم متمایز کرده است که عبارت‌اند از: اعتقادات‏ تشریحی یا وجودی که می‏توانند درست یا نادرست باشند؛ اعتقادات ارزیابانه که توسط آن‌ها درباره‏ی خوب یا بد بودن چیزی قضاوت‏ می‏شود؛ اعتقادات تجویزی یا منع‏کننده که‏ توسط آن‏ها، وسیله یا هدف عملی مطلوب یا نامطلوب ارزیابی می‏شود. ارزش، اعتقاد از نوع سوم است؛ یعنی اعتقاد تجویزی یا منع‏کننده است. روکیچ معتقد است: «ارزش، اعتقادی است که براساس‏ آن، انسان به سبب ارجح دانستن چیزی به‏ کاری مبادرت می‏ورزد» (امیری، 1385).

شوارتز[4] (2006)، بر اساس نظریه راکیچ، نظریه خود را درباره‌ی ارزش ها مطرح می کند و بیان می کند که ارزش ها، اهداف فراموقعیتی هستند که به منزله اصول راهنما در خدمت زندگی فرد یا گروه قرار داشته و اهمیتی متفاوت دارند. در همین زمینه شوارتز 10 نمونه ارزش را تعریف و به بررسی آن ها پرداخته است که این ارزش ها عبارتند از 1- قدرت، 2- دستاوردها، 3- جهان گرایی، 4- همنوایی، 5- سنتی، 6- لذت‌گرایی، 7- تحریک کننده، 8- خیرخواهانه، 9- خودرهبری و 10-  امنیتی (سهامی، 1387).

محیط خانواده، نحوه‌‌ی تعامل پدر و مادر و فرزندان با یکدیگر، انتخاب محصولات فرهنگی که خانواده از آن‌ها استفاده‏ می‏کند، مثل فیلم، مجله، پوستر و غیره، طبقه‌‌ی اجتماعی‏ خانواده، علاقه‌‌ی اعضای خانواده به دستاوردهای فرهنگی‏ گذشتگان، همانندسازی کودکان با والدین، به عنوان الگوی‏ رفتاری و تصوری که والدین از فرزندانشان در ذهن دارند و بیان‌گر ایده‏آل ذهنی آنان است، همگی در انتقال ارزش‌های‏ فرهنگی و هنجارهای اجتماعی به کودکان، به عنوان‏ شهروندان آینده، مؤثر است. برای این‏که والدین در انتقال‏ ارزش‌های فرهنگی و هنجارهای اجتماعی موفق شوند باید انسان کامل جامعه را که ریشه در منابع غنی فرهنگی چون‏ مذهب و ادبیات دارد، به جوانان بشناسانند و خود نیز به‏ ارزش‌های اخلاقی و فرهنگی پای‏بند باشند (صناعی، 1389).

خانواده، خود به مثابه‌‌ی پایه واساس ساخت اجتماعی جامعه است، به گونه‏ای که‏ سلامت جامعه همواره در گرو سلامت خانواده‏هاست؛ لیکن طّی این دو دهه، نهاد خانواده‏ خود در تقابل با نهادهای دیگر جامعه نظیر نهاد اقتصادی به شدت آسیب‏پذیر شده و زمینه‏های پیدایش کج رفتاری‌ها و گسترش اعتیاد را تسهیل بخشیده است. نتایج بررسی مشترک‏ دفتر کنترل مواد مخدر سازمان ملل و سازمان بهزیستی کشور بین سال‌های 78-77 حاکی است‏ که 4/93 درصد از معتادان ایرانی افرادی متأهل‏اند یا با والدین زندگی می کنند که به نوعی‏ می‌توانند بر‌روی سایر اعضای خانواده نیز تأثیر منفی برجا گذارند. اندکی دقّت در این ارقام‏ به روشنی نشان می‏دهد که بسیاری از آنان نقش پدر خانواده را ایفا می‌کنند که در الگوبرداری فرزندان، مسئله اعتیاد باز تولید می‏شود‌ (آقابخشی، 1382).

یک خانواده‌ی به‌هنجار، خانواده‌ای است با ساختاری منسجم که در جهت رشد و رفاه اعضای خود عمل می‌کند و می تواند به طور پویا با عوامل نوبه‌نوشونده‌ی محیطی، تعامل برقرار کند و با آن‌ها سازگار شود، بی آن که در این میان دچار اغتشاش گردد و افراد خانواده در این فرایند از خود علائم مرضی بروز دهند (موسوی، 1382). ارزش‌های خانواده سالم در کسب هدف‌ها، سودمند است و برعکس، خانواده‌ی ناسالم از ارزش‌های خانوادگی ناسودمند استفاده می کند و تعاملات آن‌ها همراه با تنش و رفتارهای مرضی است (موسوی، 1382).

با مصرف ماده مخدر انواع ارزش های منفی و ناهنجاری های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، خانوادگی، فرهنگی و … واقع می‌شود. تحقیقات نشان می دهند که زنان معتاد پابه‌پای مردان در رفتارهای بزه کارانه و جنایت‌کارانه شرکت دارند. شایع‌ترین نوع بزه‌کاری در زنان جرائم مالی نظیر سرقت از منزل و مغازه ها، حمل و توزیع مواد مخدر و روسپی‌گری است. از طرفی استفاده از روش های نادرست مصرف مواد مخدر سرنگ‌های آلوده، وجود برخی فرهنگ‌ها و باورها و عادت های غلط در معتادان عامل اصلی شیوع و بروز امراض مسری هم‌چون ایدز، سل، هپاتیت و … است که نه تنها خود معتادین، بلکه سلامت کل جامعه را نیز مورد تهدید جدی قرار می دهد (جمشیدی منش سلیمانی فر و حسینی، 1383). هم‌چنین بر اساس مطالعات انجام شده، ارتباط جنسی نامشروع، در میان حدود نیمی از معتادان و ارتباط با هم‌جنس در میان حدود 30 درصد معتادان گزارش شده است که اغلب از سنین 17 تا 20 سالگی این ارتباط را شروع کرده بودند (رزاقی  رحیمی موقر، حسینی و مدنی، 1379).

در این پژوهش قصد بر این است که محقق با توجه به نظام ارزشی شوارتز بداند چه تفاوتی بین ارزش‌ها در خانواده‌های دارای عضو معتاد و خانواده‌های معمولی وجود دارد؟

[1] klockhone

[2] -sadock

[3] Rokeach

[4] Schwartz

تعداد صفحه : 122

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       asa.goharii@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.