متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جغرافیا 

پایش تابش­پذیری شهرهای ایران

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

دانشکده­ی علوم جغرافیایی

 

 

پایان نامه جهت دریافت درجه­ی کارشناسی­ارشد

رشته­ی جغرافیا و برنامه­ریزی شهری

 

 

عنوان پایان نامه

پایش تابش­پذیری شهرهای ایران

 

اسفند 1390

چکیده

شرایط آب­وهوایی در شکل­گیری سکونتگاه­های شهری بسیار مؤثر است. در واقع هرگونه دخل و تصرف انسانی در محیط تا حدود زیادی تابع شرایط آب­وهوایی است. شرایط آب­وهوایی یک منطقه حاصل روابط متقابل عناصر و عوامل آب­وهوایی است. یکی از عناصر مهم آب­و­هوایی تابش خورشید است. انرژی خورشیدی در برنامه­ریزی و طرح­ریزی شهری کاربردهای مختلفی دارد؛ هرچند که تاکنون جنبه­ های کاربردی آن در برنامه­ریزی­ها و طرح­ریزی­ها چندان مورد توجه قرار نگرفته است. از مهم­ترین کاربرد­های انرژی خورشیدی تأمین نیازهای گرمایشی و سرمایشی سکونتگاه­های شهری است. کاستن از هزینه­های گرمایشی و سرمایشی توسط انرژی­های تجدیدپذیر به ویژه انرژی خورشیدی در سکونتگاه­های شهری از نکاتی است که برنامه­ریزان شهری باید به آن توجه کنند. بنابراین در این پژوهش پس از تعیین میزان تابش دریافتی و همچنین میزان نیازهای حرارتی شهرهای ایران نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی محاسبه و در نهایت راهکارهایی برای تأمین نیازهای گرمایشی و سرمایشی سکونتگاه­های شهری با توجه به مقدار تابش دریافتی ارائه شده است.

کلیدواژگان: تابش دریافتی، نیازهای گرمایشی و سرمایشی، نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی، سکونتگاه­های شهری.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

صفحه

   

عنوان مطالب

فصل اول: کلیات پژوهش
2 1- بیان مسأله­ی پژوهش
3 1- 1- هدف­های پژوهش
3 2- 1- نوع پژوهش
3 3- 1- جامعه­ی آماری، حجم نمونه و روش نمونه­گیری
4 4- 1- روش گردآوری داده­ها و اطلاعات
4 5- 1- روش تجزیه و تحلیل داده­ها و اطلاعات
4 6- 1- ابزارهای مورد استفاده در پژوهش
5 7- 1- پیشینه­ی پژوهش
 

فصل دوم: ماهیت تابش خورشید

11 2- تابش خورشید
15 1- 2- عوامل مؤثر در شدت تابش خورشید
16 1- 1- 2- میزان انرژی گسیل­شده از خورشید
16 2- 1- 2- فاصله­ی زمین تا خورشید
18 3- 1- 2- ارتفاع خورشید (زاویه­ی تابش خورشید)
20 4- 1- 2- مدت­زمان تابش خورشید (طول روز)
23 2- 2- تأثیر جو زمین در شدت تابش خورشید
26 3- 2- مؤلفه­ های تابش خورشید
26 4- 2- روش­های تابش­سنجی
 

فصل سوم: مواد و روش­ها

29 3- مواد و روش­های به کار رفته در پژوهش
29 1- 3- تحلیل فضایی تابش ورودی
31 2- 3- محاسبه­ی ضریب تغییرپذیری
38 3- 3- فرآیند درون­یابی
38 1- 3- 3- روش­های درون­یابی دقیق یا قطعی
38 1- 1- 3- 3- روش معکوس فاصله­ی وزنی
39 2- 1- 3- 3- توابع شعاع­محور
39 2- 3- 3- روش­های درون­یابی تقریبی یا زمین­آمار
40 1- 2- 3- 3- روش کریجینگ
40 3- 3- 3- اعتبارسنجی روش­های درون­یابی
40 4- 3- خوشه­بندی
46 5- 3- نیازهای گرمایشی و سرمایشی محیط و روش­های برآورد آن
49 6- 3- محاسبه­ی نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی
 

فصل چهارم: نتایج و یافته­های پژوهش

52 4- تحلیل فضایی و زمانی تابش ورودی
62 1- 4- تغییرپذیری تابش ورودی
64 2- 4- تحلیل فضایی دمای هوا در فصول گرم و سرد
66 3- 4- تحلیل فضایی درجه – روزهای سرمایش و گرمایش در فصول گرم و سرد
67 4- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به تابش ورودی در فصول گرم و سرد
68 5- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به دمای هوا در فصول گرم و سرد
68 6- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به درجه – روزهای گرمایش و سرمایش
74 7- 4- محاسبه­ی نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی
 

فصل پنجم: راهکارها و پیشنهادها

77 5- تابش خورشید و گسترش سایه در سطوح شهری
77 1- 5- زاویه­ی تابش خورشید و راستای شبکه­ی گذرگاه­های شهری
78 1- 1- 5- راستای شمالی – جنوبی
78 2- 1- 5- راستای شرقی – غربی
79 3- 1- 5- راستای جنوب شرقی – شمال غربی
79 4- 1- 5- راستای جنوب غربی – شمال شرقی
80 5- 1- 5- فضاهای سبز خیابانی
80 2- 5- نمای ساختمان و نحوه­ی تعبیه­ی پنجره­ها برای جذب تابش خورشید در فصول سرد
81 3- 5- شکل و پلان ساختمان برای کاهش گرمای خورشید در فصول گرم
82 4- 5- جهت قرار گرفتن ساختمان با توجه به وضعیت آب­وهوایی محیط
83 5- 5- نقش آفتاب­گیرها و شیشه­ها در کاهش گرمای خورشید در فصول گرم
84 6- 5- معماری سایبان
85 1- 6- 5- محاسبه­ی عمق سایبان
85 2- 6- 5- سایبان­های طبیعی
86 7- 5- نقش بام­های مسطح و شیب­دار در جذب تابش خورشید
86 8- 5- نسبت سطح بیرونی به حجم بنا
87 9- 5- بالا بردن ضریب بازتاب سطوح بیرونی روبه­روی پنجره­های در معرض تابش زمستانی
88 10- 5- کاهش ضریب بازتاب سطوح بیرونی روبه­روی پنجره­های در معرض تابش تابستانی
88 11- 5- تأثیر رنگ سطوح خارجی بنا در جذب تابش خورشید
89 12- 5- فرم و پلان ساختمان
89 13- 5- ظرفیت و مقاومت گرمایی مصالح ساختمانی
93 1- 13- 5- ظرفیت و مقاومت گرمایی مصالح ساختمانی با توجه به وضعیت آب­وهوایی محیط
93 2- 13- 5- ظرفیت و مقاومت گرمایی بام
95 منابع فارسی
99 منابع لاتین

 

 

فهرست جداول

 

صفحه

 

عنوان

14 2- محدوده­ی طیف الکترومغناطیسی تابش خورشید
15 1- 2- تبدیل واحدهای اندازه­گیری طول موج به متر
15 2- 2- مقدار انرژی حمل­شده توسط امواج تابش خورشید
20 3- 2- ارتفاع خورشید در اعتدالین و انقلابین، برحسب عرض جغرافیایی
22 4- 2- طول روز در انقلابین، برحسب عرض جغرافیایی
26 5- 2- نسبت زاویه­ی تابش با طول مسیر طی­شده­ی پرتوهای خورشید
33 3- مقایسه­ی میانگین سالانه­ی داده­های زمینی و ماهواره­ای از طریق آزمون t دونمونه­ای مستقل
34 1- 3- نتایج کنترل کیفیت داده­های ایستگاه­های تابش­سنجی ایران
35 2- 3- نتایج کنترل کیفیت داده­های ایستگاه تابش­سنجی اصفهان از طریق آزمون t یک­نمونه­ای
36 3- 3- نتایج کنترل کیفیت داده­های نقطه­ی تابش­پذیر از طریق آزمون t یک­نمونه­ای
37 4- 3- نتایج کنترل کیفیت داده­های ایستگاه­های تابش­سنجی ایران
43 5- 3- نتایج اعتبارسنجی روش­های درون­یابی با روش ریشه­ی دوم میانگین مربعات خطا
45 6- 3- سنجش طبیعی بودن توزیع داده­ها از طریق آزمون کولموگروف – اسمیرنوف یک­نمونه­ای
53 4- میانگین متغیرهای مؤثر در شدت تابش خورشید در شمال، شمال غرب، و بخش­هایی از شمال شرق ایران، در ماه دسامبر (1983 تا 2005)
54 1- 4- میانگین متغیرهای مؤثر در شدت تابش خورشید در جنوب و جنوب شرق ایران، در ماه دسامبر (1983 تا 2005)
69 2- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین تابش ورودی در فصول گرم
70 3- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین تابش ورودی در فصول سرد
71 4- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین دمای هوا در فصول گرم
72 5- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به میانگین دمای هوا در فصول سرد
73 6- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به مجموع درجه – روزهای سرمایش در فصول گرم
74 7- 4- خوشه­بندی سلسله­مراتبی شهرهای مورد بررسی با توجه به مجموع درجه – روزهای گرمایش در فصول سرد
75 8- 4- درصد گرمایش قابل تأمین توسط تابش خورشید در ماه­های سرد
88 5- ضریب بازتابندگی سطوح مختلف
91 1- 5- درصد جذب تابش خورشیدی در رنگ­های مختلف
92 2- 5- مقاومت و ظرفیت گرمایی مصالح ساختمان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

صفحه عنوان
17 2- کمینه و بیشینه­ی فاصله­ی زمین تا خورشید
17 1- 2- کجی محور زمین
19 2- 2- نسبت سطح دایره­البروج به سطح استوای کیوانی (انحراف­البروج)
20 3- 2- مدار میل خورشید در اعتدالین و انقلابین
23 4- 2- طول روز در اعتدالین و انقلابین
32 3- موقعیت نقاط تابش­پذیر
50 1- 3- منحنی محاسبه­ی درصد گرمایش قابل تأمین توسط خورشید
54 4- میانگین تابش ورودی در ماه دسامبر (1983 تا 2005)
56 1- 4- میانگین تابش ورودی در ماه ژوئن (1983 تا 2005)
56 2- 4- میانگین درخشندگی آسمان در ماه ژوئن (1983 تا 2005)
57 3- 4- وضعیت توپوگرافی ایران
57 4- 4- منحنی کمینه و بیشینه­ی تابش ورودی ماهانه (کیلووات­ساعت در مترمربع در روز)
59 5- 4- میانگین تابش ورودی در ماه ژانویه
59 6- 4- میانگین تابش ورودی در ماه فوریه
60 7- 4- میانگین تابش ورودی در ماه مارس
60 8- 4- میانگین تابش ورودی در ماه آوریل
60 9- 4- میانگین تابش ورودی در ماه می
60 10- 4- میانگین تابش ورودی در ماه ژوئن
60 11- 4- میانگین تابش ورودی در ماه جولای
60 12- 4- میانگین تابش ورودی در ماه آگوست
61 13- 4- میانگین تابش ورودی در ماه سپتامبر
61 14- 4- میانگین تابش ورودی در ماه اکتبر
61 15- 4- میانگین تابش ورودی در ماه نوامبر
61 16- 4- میانگین تابش ورودی در ماه دسامبر
61 17- 4- مجموع تابش ورودی در فصل بهار
61 18- 4- مجموع تابش ورودی در فصل تابستان
61 19- 4- مجموع تابش ورودی در فصل پاییز
61 20- 4- مجموع تابش ورودی در فصل زمستان
62 21- 4- مجموع تابش ورودی سالانه
63 22- 4- تغییرپذیری در فصل بهار
63 23- 4- تغییرپذیری در فصل تابستان
63 24- 4- تغییرپذیری در فصل پاییز
63 25- 4- تغییرپذیری در فصل زمستان
64 26- 4- تغییرپذیری تابش ورودی سالانه
65 27- 4- میانگین دمای هوا در فصول گرم
65 28- 4- میانگین دمای هوا در فصول سرد
66 29- 4- مجموع درجه­روزهای سرمایش در فصول گرم
67 30- 4- مجموع درجه­روزهای گرمایش در فصول سرد
83 5- جهت بنا در مناطق سرد
83 1- 5- جهت بنا در مناطق معتدل و مرطوب
83 2- 5- جهت بنا در مناطق گرم و خشک
83 3- 5- جهت بنا در مناطق گرم و مرطوب

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1– بیان مسأله­ی پژوهش

شرایط آب­وهوایی[1] در شکل­گیری سکونتگاه­های شهری بسیار مؤثر است. در واقع، هر گونه دخل و تصرف انسانی در محیط تا حدود زیادی تابع شرایط آب­وهوایی است. توجه به شرایط آب­وهوایی در برنامه­ریزی[2] و طرح­ریزی شهری[3] از دو جهت حائز اهمیت است. نخست این­که با شناخت ویژگی­های آب­وهوایی می­توان قابلیت­های سازگاری انسان با محیط را بررسی کرد و دیگر این که متناسب با شرایط آب­وهوایی می­توان شکل‌های مطلوب ساخت­هایی فضایی[4] را به وجود آورد (رهنمایی، 1389: 127). شرایط آب­وهوایی یک منطقه حاصل روابط متقابل عناصر و عوامل آب­وهوایی است. دما، بارش، فشار، رطوبت و تابش عناصر آب­وهوایی هستند (کاویانی و علیجانی، 1388: 27). یکی از عناصر مهم آب-وهوایی تابش خورشید[5] است. انرژی تابشی خورشید در برنامه­ریزی و طرح­ریزی شهری کاربردهای مختلفی دارد. هر چند که تاکنون جنبه­ های کاربردی آن در برنامه­ریزی­ها و طرح­ریزی­ها چندان مورد توجه قرار نگرفته است. از مهم­ترین کاربردهای انرژی خورشیدی[6]، تأمین نیازهای گرمایشی و سرمایشی سکونتگاه­های شهری است (خلجیِ­اسدی و همکاران، 1380: 524). کاستن از هزینه­های گرمایشی و سرمایشی توسط انرژی­های تجدیدپذیر[7] به­ویژه انرژی خورشیدی در سکونتگاه­های شهری از نکاتی است که برنامه­ریزان شهری باید به آن توجه کنند. این انرژی تجدیدپذیر کاملاً با محیط­زیست سازگار است و سبب آلودگی آن نمی­شود. نامحدود و پایان­ناپذیر است. در همه­ی کشورها وجود دارد و می­توان از آن به­صورت منطقه­ای و محلی بهره­برداری کرد. در صورتی که انرژی­های تجدیدناپذیر نظیر سوخت­های فسیلی سبب آلودگی محیط­زیست می­شوند. محدودند و روزی به پایان می­رسند و فقط در برخی از کشورها وجود دارند (ابراهیمیِ­قوام­آبادی و فولادیِ­دهقی 1380: 426). بنابراین، پایش[8] – ترکیبی از گردآوری، ضبط، سنجش و پردازش داده­ها و اطلاعات برای کمک به تصمیم­گیری و برنامه­ریزی یک پروژه (مجتهد و حسن­زاده، 1380: 48) – تابش خورشید و تأکید بر بهره­گیری از این منبع تجدیدپذیر در برنامه­ریزی و طرح­ریزی شهری بسیار ضروری است. با توجه به توضیحات ذکر شده پژوهش حاضر به پایش تابش­پذیری شهرهای ایران می­پردازد؛ تا به پرسش­های زیر پاسخ گوید:

  • میزان تابش­پذیری شهرهای ایران چقدر است؟
  • میزان نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران چقدر است؟
  • تابش خورشید چه مقدار از نیازهای حرارتی شهرهای ایران را تأمین می­کند؟
  • با توجه به میزان تابش­پذیری، چگونه می­توان نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران را تأمین کرد؟

 

1- 1- هدف­های پژوهش

هدف­های این پژوهش به شرح زیر است:

  • تعیین میزان تابش­پذیری شهرهای ایران.
  • تعیین میزان نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران.
  • محاسبه­ی نسبت تابش خورشید به بار گرمایشی[9] در شهرهای ایران.
  • ارائه­ی راهکارهای مناسب برای تأمین نیازهای گرمایشی و سرمایشی شهرهای ایران با توجه به مقدار تابش دریافتی.

 

2- 1- نوع پژوهش

پژوهش حاضر یک پژوهش شناختی[10] محسوب می­شود؛ زیرا به تشریح و شناخت بیش­تر موضوع مورد بررسی می­پردازد. این پژوهش یک پژوهش کاربردی[11] نیز محسوب می­شود؛ زیرا می­توان نتایج آن را در تصمیم­گیری­ها، برنامه­ریزی­ها و طرح­ریزی­ها به­کار برد (حافظ­نیا، 1382: 59).

 

3- 1- جامعه­ی آماری، حجم نمونه و روش نمونه­گیری

پژوهش حاضر به پایش تابش­پذیری شهرهای ایران می­پردازد؛ بنابراین، شهرهای ایران جامعه‌ی آماری[12] این پژوهش را تشکیل می­دهند. با توجه به تنوع تابش­پذیری در مناطق مختلف ایران، چندین شهر برای نمونه[13] – با توجه به گستره­ی هر منطقه – گزینش و بررسی می­شود.

 

4- 1- روش گردآوری داده­ها و اطلاعات

در این پژوهش، داده­ها و اطلاعات به صورت کتابخانه­ای گردآوری شده است؛ یعنی داده­ها و اطلاعات مورد نیاز با مراجعه به کتاب­ها، مجلات تخصصی، مقالات علمی، طرح­های پژوهشی و پایگاه­های داده[14] گردآوری شده است.

 

5- 1- روش تجزیه و تحلیل داده­ها و اطلاعات

روش تجزیه و تحلیل داده­ها و اطلاعات در این پژوهش، آماری[15] یا کمی[16] است. روش آماری یا کمی به دو شکل توصیفی[17] و استنباطی[18] صورت می­گیرد. آمار توصیفی[19] برای خلاصه کردن، طبقه­بندی و توصیف ویژگی­های موضوع مورد برررسی و آمار استنباطی[20] برای تعمیم[21] نتایج به دست آمده از بررسی گروه کوچکی به نام نمونه به گروه بزرگ­تری به نام جامعه[22] به کار می­رود (حافظ­نیا، 1382: 242).

 

6- 1- ابزارهای مورد استفاده در پژوهش

در این پژوهش از دستگاه رایانه[23] و نرم­افزارهای[24] SPSS 15 for Windows Evaluation Version برای پردازش[25] داده­ها، 9.3 ArcGIS برای ترسیم نقشه­ها، Microsoft Office Excel 2010 برای ترسیم نمودارها و Microsoft Office Word 2003 برای نگارش متون استفاده شده است.

[1] Climate Conditions

[2] Urban Planning

[3] Urban Projection

[4] Spacial Strocture

[5] Solar Radiation

[6] Solar Energy

[7] Renewable Energy

[8] Monitoring

[9] Solar Load Ratio

[10] Identified

[11] Applied

[12] Statistical Population

[13] Sample

[14] Database

[15] Statistic

[16] Quantitative

[17] Descriptive

[18] Inferential

[19] Descriptive Statistic

[20] Inferential Statistic

[21] Generalization

[22]Population

[23]Computer

[24] Soft Ware

[25] Process

تعداد صفحه :94

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com