متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : جغرافیا

گرایش : برنامه ریزی شهری

عنوان : نيازسنجي و تعين نيازهاي فرهنگي، ورزشي و تفريحي محلات منطقه 1 تهران

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد ملکان

پايان‌نامه كارشناسي‌ارشد

رشته جغرافيا و برنامه ريزي شهري

عنوان:

نيازسنجي و تعين نيازهاي فرهنگي، ورزشي و تفريحي محلات منطقه 1 تهران

(مطالعه موردي محلات نياوران و حصاربوعلي)

استاد راهنما:

جناب آقاي دکتر بشير بيگ بابايي

استاد مشاور (استادان مشاور):

جناب آقاي دکتر بهمن هاديلي

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

چکیده………………………………………………………………………………1

فصل اول :كليات…………………………………………………………………..3

1-1- طرح و بيان مساله……………………………………………………….. 4

1-2- سوالات و فرضیات تحقیق…………………………………………………. 7

1-3- ضرورت و اهميت بررسي………………………………………………….. 7

1-4- اهداف بررسي…………………………………………………………….. 8

1-5- روش شناسي بررسي…………………………………………………….. 8

1-5-1- نوع روش بررسي……………………………………………………….. 8

1-5-2-روش يا تکنيک……………………………………………………….. 8

1-5-3- جامعه آماري……………………………………………………….. 9

1-5-4- روش نمونه گيری و تعيين حجم……………………………………… 10

1-5-5- تكنيك‌هاي جمع آوري اطلاعات……………………………………… 10

1-5-6- داده‌پردازي……………………………………………………………. 11

1-6- مشکلات تحقيق……………………………………………………….. 11

1-7- محدویت های تحقيق…………………………………………………… 11

فصل دوم : مباني نظري و تحقيقات تجربي پيشين…………………………13

2-1- شهر……………………………………………………………………… 15

2-1-1-انواع شهر……………………………………………………………… 15

2-1-2-شهر و فضاهای فرهنگی………………………………………………. 17

2-1-3-فضاهای فرهنگی و اوقات فراغت……………………………………… 18

2-1-4-فضاهای فرهنگی و نيازهای جامعه…………………………………… 20

2-1-5- فعاليتها و نيازهاي فرهنگي،ورزشي و تفريحي………………………..22

2-2- شهروند…………………………………………………………………… 24

2-2-1-حقوق شهروندی……………………………………………………….. 25

2-3- مبانی نظری……………………………………………………………… 25

2-3-1-نظريه مشارکت اجتماعی…………………………………………….. 26

2-3-2-نظريه يادگيری اجتماعی………………………………………………… 27

2-3-3- نظريه‌ مبادله اجتماعي…………………………………………………. 28

2-3-3- نظريه‌ مبادله اجتماعي……………………………………………………28

2-4- نيازسنجي……………………………………………………………….. 29

2-4-1-اصول نيازسنجي……………………………………………………….. 30

2-4-2- روش ها و ابزارهاي سنجش نيازها…………………………………… 34

2-4-3- فنون نيازسنجي……………………………………………………….. 35

2-5- روش دلفي…………………………………………………………………. 37

2-5-1-پيشينه………………………………………………………………….. 37

2-5-2-تعاريف و برداشتها……………………………………………………….. 39

2-5-3-اهداف و کاربردها……………………………………………………….. 40

2-6- پيشينه تجربي……………………………………………………………. 41

2-7- نتيجه………………………………………………………………………. 44

فصل سوم : شناخت وضع موجود محله‌هاي تحت پوشش منطقه يك شهرداري………..47

3-1- تهران……………………………………………………………………….. 49

3-1-1-تاريخچه تهران……………………………………………………….. 50

3-1-2-شرايط اقليمي……………………………………………………….. 53

3-1-3- جاذبه های گردشگری…………………………………………………. 55

3-1-4- جغرافيای طبيعي……………………………………………………….. 56

3-1-5- شبکه حمل و نقل……………………………………………………… 57

3-1-6- موقعيت جغرافيايي…………………………………………………….. 60

3-1-7- جغرافيای انساني……………………………………………………….. 60

3-2- منطقه يك در يك نگاه……………………………………………………….. 65

3-3- تاريخچه منطقه……………………………………………………….. 67

3-4- سرانه امكانات اجتماعي- فرهنگي منطقه يك بر حسب محله…………70

3-4-1- سرانه آموزشي منطقه يك بر حسب محله‌هاي مختلف …………….70

3-4-2- سرانه ورزشي موجود در منطقه برحسب محله‌هاي مختلف…………. 73

3-4-3- سرانه تفريحي منطقه يك بر حسب محله‌هاي مختلف………………….76

3-4-4- سرانه فضاي سبز منطقه يك بر حسب محله‌هاي مختلف……………… 79

فصل چهارم : يافته هاي تحقيق……………………………………………………85

4-1-روش شناسي يا متدولوژی……………………………………………………. 87

۴-1-۱- روش تجربي……………………………………………………………….. 88

۴-2-۱- روش استنتاجی………………………………………………………….. 88

4-2-روش ahp………………………………………………………………………

۴-3- مشخصات جمعيت شناختي ساکنين نمونه محله‌هاي منطقه يک شهرداري تهران…..90

۴-3-1- سمت پاسخگو در خانوار…………………………………………………. 90

۴-3-2- ترکيب جنسي……………………………………………………………. 90

۴-3-3- ترکيب سني…………………………………………………………… 90

۴-3-4-وضع سواد و ميزان تحصيل………………………………………………. 91

۴-3-5- وضع فعاليت…………………………………………………………….92

4-3-6- وضع تاهل…………………………………………………………….. 92

4-3-7- مدت زمان سکونت در محله…………………………………………… 93

۴-1-8– احساس تعلق به محله……………………………………………….. 93

۴-1-9- علت عدم احساس تعلق و دلبستگي به محله…………………….. 94

۴-4- بررسي نظرات ساکنين محله……………………………………………… 95

۴-4-1- مرجع تعيين نيازهاي محله………………………………………………95

۴-4-2- لزوم مشارکت ساکنين محله در تعيين نيازهاي محله ………………95

۴-4-3- علل لزوم مشارکت ساکنين در تعين نيازهاي محله……………….. 96

۴-4-4- راه‌حل‌هاي ارائه شده به منظور مشارکت فعالانه ساکنين در تهيه، اجرا و بهره‌برداري از طرح‌هاي توسعه محله…..96

4-4-5- امکانات فرهنگي موجود در محله از ديدگاه ساکنين………………….97

۴-4-6- امکانات ورزشي موجود در محله از ديدگاه ساکنين…………………..98

۴-4-7- امکانات تفريحي موجود در محله از ديدگاه ساکنين…………………. 99

۴-4-8- امکانات آموزشي موجود در محله از ديدگاه ساکنين……………….. 100

۴-5- نيازهای محلات شهرداری ……………………………………………….. 100

4-5-1- نيازهاي فرهنگي محله نياوران……………………………………….. 100

4-5-2- نيازهاي ورزشي محله نياوران…………………………………………… 101

4-5-3- نيازهاي آموزشي محله نياوران…………………………………………. 101

4-5-4- نيازهاي فرهنگي حصار بوعلي………………………………………… 101

4-5-6- نيازهاي ورزشي محله حصار بوعلي…………………………………. 102

4-5-7- نيازهاي تفريحي حصار بوعلي………………………………………… 102

4-5-8- نيازهاي آموزشي محله حصار بوعلي………………………………… 102

4-5-9- آموزش در زمينه وظايف شهروندي…………………………………….. 103

۴-5-10- زمينه‌هاي آموزش وظايف شهروندي…………………………………. 104

۴-5-11- وجود شوراياري در محله……………………………………………….. 105

۴-5-12- هدف از ايجاد شوراياري………………………………………………… 106

۴-5-13- طرح‌هاي پيشنهادي به منظور بهبود وضع محله……………………….106

۴-5-14- مهمترين مشکلات محله……………………………………………… 107

۴-5-15- تمايل ساکنين به مشارکت براي رفع مشکلات محله………………….108

۴-6 نيازسنجي و تعيين نيازهاي محله‌هاي نياوران و حصاربوعلی منطقه يک شهرداري…..109

۴-6-1- نيازهاي فرهنگي محله……………………………………………………….. 110

۴-6-2- نيازهاي ورزشي محله……………………………………………………….. 111

۴-6-3- نيازهاي تفريحي محله……………………………………………………….. 112

۴-6-4- نيازهاي آموزشي محله……………………………………………………… 113

فصل پنجم : نتيجه گيري و ارائه راه کارها……………………………………………114

۵- ۱- نتیجه وخلاصه يافته های تحقيق…………………………………………….. 116

۵-2- راه‌کارها و مستندات………………………………………………………. 120

کتاب‌نامه………………………………………………………………………………121

پيوست‌ها………………………………………………………………………………126

چکیده:

برخورداري از فضا، امكانات و سرانه‌هاي فرهنگي، تفريحي و ورزشي از جمله حقوق شهروندي به‌شمار رفته و در عصري كه از آن تحت عنوان “تمدن فراغت” نام برده مي‌شود برنامه‌ريزي به منظور بهينه‌سازي نحوه گذران اوقات فراغت گروه‌ها و قشرهاي مختلف مردم امري ضروري و اجتناب ناپذير محسوب مي‌گردد.سنجش نيازهاي گروه هدف كه معمولاً از آن تحت عنوان  نيازسنجي، ياد مي‌شود يكي از نخستين مراحل در روند برنامه‌ريزي به شمار رفته و فرآيندي است كه فاصله و شكاف بين “وضع موجود” و “وضع مطلوب” را شناسايي نموده و سپس در قالب نيازها اولويت بندي مي‌كند. در فرآيند نيازسنجي و تعيين نيازها كليه گروه‌هاي ذي‌نفع مشاركت نموده و “برنامه ريزي از پايين به بالا” از قوه به فعل در آمده و جامه عمل مي‌پوشد.

تجربه‌هاي جهاني نشان مي‌دهد كه از 1980 ميلادي به بعد در برنامه‌هاي توسعه و همچنين توسعه شهري توجه فزاينده‌اي به رويكرد مشاركتي، صورت گرفته تا جايي كه در حال حاضر مشاركت شهري رمز موفقيت طرح‌هاي توسعه شهري و يكي از معيارهاي عملكرد مديريت شهري و اركان آن (شهرداري‌ها و شوراي شهر) به شمار مي‌رود.

اطلاعات موجود از آن حكايت دارد كه در گذشته بسياري از طرح‌هاي توسعه محله‌اي بدون انجام پروژه‌هاي نيازسنجي و مشاركت صاحبنظران و ساكنين محله در تعيين نيازهاي محله، تهيه و به مورد اجرا گذاشته شده و نتيجه حاصله از آن موازي كاري، ايجاد فرصت‌هاي دسترسي ناعادلانه به امكانات و فضاهاي اجتماعي، فرهنگي در سطح محله‌هاي مختلف و بالاخره تهيه و اجراي طرح‌هاي توسعه ناسازگار با مقتضيات و ملاحظات فرهنگي- اجتماعي محله بوده كه معمولاً مورد استقبال ساكنين محله قرار نمي‌گرفت. آينده‌نگري و پيش بيني تحولات از نيازهاي اساسي برنامه ريزان و مديران است. ساکنين مورد مصاحبه مهمترين فايده و نتيجه حاصل از مشارکت ساکنين در اجراي پروژه‌هاي نيازسنجي و تعيين نيازهاي محله را افزايش نرخ مشارکت محله‌اي و تقويت احساس تعلق به محله و بالاخره تهيه طرح‌هاي محله بر اساس نيازهاي واقعي ذکر نموده‌اند.

به اعتقاد آنان مشارکت فعالانه ساکنين در فرايند تهيه، اجرا و بهره‌برداري از طرح‌هاي توسعه محله، مستلزم جلب اعتماد ساکنين محله از طريق عمل کردن به وعده‌هاي داده شده مي‌باشد و تحقق وعده‌هاي داده شده اعتماد ساکنين محله را به سازمان‌هاي دست اندرکار تهيه و اجراي طرح‌هاي توسعه محله جلب نموده و جلب اعتماد ساکنين به مشارکت خودانگيخته مردمي در سطح محله منجر مي‌گردد.

فصل اول: کلیات

1-1- طرح و بیان مسأله

برخورداري از فضا، امكانات و سرانه‌هاي فرهنگي، تفريحي و ورزشي از جمله حقوق شهروندي به‌شمار رفته و در عصري كه از آن تحت عنوان “تمدن فراغت” نام برده مي‌شود برنامه‌ريزي به منظور بهينه‌سازي نحوه گذران اوقات فراغت گروه‌ها و قشرهاي مختلف مردم امري ضروري و اجتناب ناپذير محسوب مي‌گردد.

برنامه‌ريزي جهت برخورداري و بهبود بخشيدن به شاخص‌ها و سرانه‌هاي فرهنگي، تفريحي و ورزشي و بهينه سازي نحوه گذران اوقات فراغت مستلزم شناخت وضع موجود امكانات و سرانه هاي فرهنگي، تفريحي و ورزشي در هر محله و نيازسنجي و تعيين نيازهاي فرهنگي، تفريحي و ورزشي محله‌هاي مختلف مي‌باشد.

سنجش نيازهاي گروه هدف كه معمولاً از آن تحت عنوان  نيازسنجي[1]، ياد مي‌شود يكي از نخستين مراحل در روند برنامه‌ريزي به شمار رفته و فرآيندي است كه فاصله و شكاف بين “وضع موجود” و “وضع مطلوب” را شناسايي نموده و سپس در قالب نيازها اولويت بندي مي‌كند. در فرآيند نيازسنجي و تعيين نيازها كليه گروه‌هاي ذي‌نفع مشاركت نموده و “برنامه ريزي از پايين به بالا” از قوه به فعل در آمده و جامه عمل مي‌پوشد.

بدين ترتيب روي آوري سازمان‌هاي دست اندركار تهيه و اجراي طرح‌هاي توسعه شهري به نيازسنجي و تعيين نيازهاي مردم نخستين گام در جهت جلب مشاركت مردمي و دگرگوني در رويكرد برنامه‌ريزي از “برنامه‌ريزي براي مردم” به “برنامه‌ريزي با مردم” و به بيان ساده‌تر توجه به مهمترين عنصر توسعه يعني انسان در فرآيند تهيه و اجراي طرح‌هاي توسعه شهري به شمار مي‌رود. به همين سبب در ادبيات جديد توسعه با توجه به اهميت نقش مردم در جامعه از “مردم” به عنوان ثروت واقعي جامعه ياد شده و اصطلاح تخصصي “توسعه از پايين به بالا” نيز ناظر به نقش مشاركتي مردم در فرآيند توسعه مي‌باشد.

تجربه‌هاي جهاني نشان مي‌دهد كه از 1980 ميلادي به بعد در برنامه‌هاي توسعه و همچنين توسعه شهري توجه فزاينده‌اي به رويكرد مشاركتي[2]، صورت گرفته تا جايي كه در حال حاضر مشاركت شهري رمز موفقيت طرح‌هاي توسعه شهري و يكي از معيارهاي عملكرد مديريت شهري و اركان آن (شهرداري‌ها و شوراي شهر) به شمار مي‌رود.

عمده‌ترين نتايج و پي‌آمدهاي مشاركت شهري عبارتند از:

– آگاهي مردم از مهارت‌ها و توانايي‌هاي خود

– تقويت حس اعتماد و اطمينان نسبت به مديران شهري

– تقويت حس همكاري ميان شهروندان و مديران شهري

– بروز خلاقيت‌هاي شهروندان و ارائه طرح‌ها و پيشنهادات

– احساس تعلق بيشتر به جامعه شهري

مشاركت شهري براي نظام مديريت شهري و توسعه شهري كاركردهاي گوناگوني دارد كه از جمله اين كاركردها مي‌توان به افزايش دسترسي به اطلاعات شهري، تعيين اولويت‌ها و نيازهاي شهروندان و كوشش‌هاي جمعي براي اجراي طرح‌هاي توسعه مي‌باشد.

مشاركت شهري در اجراي طرح‌هاي توسعه داراي چندين سطح گوناگون است. “راجر” حداقل به شش سطح اشاره كرده است:

1- مشاركت خودجوش (حضور خودجوش مردم)

2- مشاركت شهري فعال (همكاري مردم و مجريان پروژه)

3- مشاركت منفعل شهري (حضور فيزيكي صرف مردم)

4- مشاركت شهري كاركردي (قرار گرفتن مردم در جريان پروژه‌ها)

5- مشاركت شهري موثر (حضور مردم در نهادها بدون حق رأي)

6- مشاركت شهري مشورتي (مشاوره دادن به مجريان پروژه)

رويكرد محله‌گرايي كه يكي از مهمترين هدف‌هاي آن تقويت فرهنگ مشاركت اجتماعي در سطح محله، شركت دادن مردم محل در روند تصميم‌گيري، تهيه، اجرا و بهره‌برداري از طرح‌هاي توسعه محله‌اي و “واگذاري كار مردم محله به ساكنين آن” است موجب شده است تا “نيازهاي مردم” و “امكانات شهرداري” در سطح محله با هم تلاقي كرده و نيازهاي محله به وسيله شوراياري‌ها كه مهمترين مرجع تشخيص نيازهاي محله به حساب آمده و با مشاركت ساكنين محله تعيين شده و به شهرداري ارائه گردد تا براساس نيازهاي واقعي محله‌ها طرح‌هاي توسعه محله‌اي تهيه، اجرا و مورد بهره‌برداري قرار گيرد.

اطلاعات موجود از آن حكايت دارد كه در گذشته بسياري از طرح‌هاي توسعه محله‌اي بدون انجام پروژه‌هاي نيازسنجي و مشاركت صاحبنظران و ساكنين محله در تعيين نيازهاي محله، تهيه و به مورد اجرا گذاشته شده و نتيجه حاصله از آن موازي كاري، ايجاد فرصت‌هاي دسترسي ناعادلانه به امكانات و فضاهاي اجتماعي، فرهنگي در سطح محله‌هاي مختلف و بالاخره تهيه و اجراي طرح‌هاي توسعه ناسازگار با مقتضيات و ملاحظات فرهنگي- اجتماعي محله بوده كه معمولاً مورد استقبال ساكنين محله قرار نمي‌گرفت.

با توجه به آنچه كه گفته شد و به منظور پرهيز از موازي كاري، نابرابري محلات از حيث دسترسي به امكانات و تهيه و اجراي طرح‌هاي توسعه مورد نياز و سازگار با ساختار اجتماع- فرهنگي محله، با همکاري معاونت امور اجتماعي و فرهنگي شهرداري منطقه يك و در راستاي دستيابي به وضع مطلوب در شاخص‌هاي توسعه اجتماعي و فرهنگي و افزايش سرانه‌هاي فرهنگي، ورزشي و تفريحي در محله‌هاي تحت پوشش خود به نيازسنجي روي آورده تا با بهره‌گيري از نتايج و يافته‌هاي حاصل از آن طرح‌هاي توسعه اجتماعي- فرهنگي را در محله‌هاي قلمرو فعاليت خود تهيه و اجرا نمايد.

2-1- سوالات و فرضیات تحقیق

1- آيا امکانات و سرانه هاي شهري در محدوده مورد مطالعه با استاندارهاي رايج همخواني دارد؟

به نظر ميرسد امکانات و سرانه هاي شهري در محدوده مورد مطالعه با استاندارهاي رايج همخواني نداشته و نيازمند تقويت و افزايش سرانه اي موجود با سرانه هاي استاندارد ميباشد.

2- آيا با مشارکت دادن مردم در مديريت محلات مي توان در بهبود اداره محله موثر باشد؟

– به نظر ميرسد مشارکت دادن مردم در مديريت محلات مي تواند در بهبود اداره محله موثر بوده و مردم نيز خود را به نوعي متولي انجام اين امور دانسته و بصورت آگاهانه در  روند تصميم گيريهاي شهري موثر خواهند بود.

3-1- ضرورت و اهمیت بررسی

توسعه اجتماعي- فرهنگي در سطح محله مستلزم شناخت وضع موجود شاخص‌هاي توسعه و بهره‌گيري از قابليت‌هاي بالقوه و پتانسيل‌هاي بالفعل به منظور دستيابي به وضع مطلوب و بهبود بخشيدن به شاخص‌هاي توسعه اجتماعي- فرهنگي بوده و اين هدف هنگامي تحقق مي‌يابد كه نيازهاي اجتماعي- فرهنگي واقعي محله از طريق مراجع تشخيص نيازهاي محله (شوراياران و ساكنين محله) تعيين و به معاونت اجتماعي، فرهنگي شهرداري ارائه شده و بر اساس يافته‌ها و دستاوردهاي حاصله از نيازسنجي، طرح‌هاي توسعه اجتماعي- فرهنگي محله تهيه و به مرحله اجرا درآيند.

1  Needs Assessment

2 Participatori Approach

تعداد صفحه : 144

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :
 
 
Categories: جغرافیا