متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

با عنوان : پسته یا طلای سبز

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

پایان نامه ارشد رشته کشاورزی

با موضوع :

پسته یا طلای سبز

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده :

در این تحقیق به منظور ارزیابی وضعیت آلودگی ارقام پسته استان قزوین به قارچ آسپرژیلوس فلاووس، هشت رقم از ارقام پسته که بیشترین سطح زیر کشت را در استان دارند مورد بررسی قرار گرفت. برداشت نمونه­ها از مناطق پسته­کاری استان که بیشتر در اطراف شهرستان­هاي قزوین و بویین­زهرا تمرکز یافته، انجام گرفت. در این تحقیق از ارقام بومی کال خندان، پسته قرمز، پسته سفید و کله­بزی و ارقام غیر­بومی اکبری، احمدآقایی، کله­قوچی و اوحدی نمونه­برداری شد. برای تهیه هر نمونه اصلی 10 نمونه فرعی 1 کیلویی برداشت گردید، پس از اختلاط کامل نمونه­های فرعی با یک­دیگر نمونه­ای یکنواخت به وزن 1 کیلوگرم به عنوان نمونه اصلی در نظر گرفته شد. جهت انجام این تحقیق در تابستان و پاییز سال 1390 مجموعاً 28 نمونه اصلی از ترمینال­های مکانیزه، نیمه­مکانیزه و سنتی تهیه شد. 250 گرم از هر نمونه اصلی برای ارزیابی وضعیت آلودگی به آفلاتوکسین با بهره گرفتن از روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا و خالص­سازی به وسیله ستون ایمونوافینیتی مورد استفاده قرار گرفت.

جهت تخمین میزان آلودگی نمونه­های پسته به قارچ Aspergillus flavus از روش کشت رقتی Serial dilution استفاده شد. مغز آسیاب شده نمونه­ها روی محیط کشت اختصاصیAFPA (Aspergillus flavus parasiticus agar ) کشت گردید.3 الی 7 روز پس از کشت پرگنه­های قارچ آسپرژیلوس فلاووس شناسایی، شمارش و جداسازی گردید. سپس مقایسه میانگین تعداد کلنی­ها در نمونه­های مختلف از طریق روش­های آماری انجام شد.

در این تحقیق از میان 28 نمونه برداشت شده از استان قزوین در 2 نمونه (7%) آلودگی به توکسین ردیابی شد و در 26 نمونه ( 93%) هیچ مقداری از توکسین ردیابی نگردید. بیشترین آلودگی به آفلاتوکسین به میزان 27/27 پی پی بی و کمترین آلودگی به میزان 04/3 پی پی بی اندازه­گیری شد. همچنین بیشترین میزان آلودگی به قارچ آسپرژیلوس فلاووس به میزان 3 کلنی در هر گرم و کمترین میزان آلودگی به قارچ آسپرژیلوس به میزان صفر کلنی در هر گرم بود.

همچنین در این تحقیق اثر غلظت­های مختلف برخی ترکیبات غیرشیمیایی مثل نانو ذرات نقره و نیز فرآورده زیستی لاکتوپراکسیداز در کنترل قارچ آسپرژیلوس فلاووس در شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. بررسی و ارزیابی آماری نتایج مشخص نمود بین غلظت 3 در هزار ترکیب زیستی Lactoperoxidase و شاهد تفاوت معنی­داری وجود دارد و این غلظت موجب پدید آمدن کاهشی معادل 33.7% در رشد قارچ A. flavus در شرایط آزمایشگاهی شده است. در آزمایشات صورت گرفته روی غلظت­های مختلف نانو ذرات نقره، نتایج ارزیابی­های آماری مشخص نمود بین تعدادی از غلظت­های استفاده شده و شاهد تفاوت معنی­داری وجود دارد و غلظت 200 پی پی ام نانوذرات نقره با کاهشی معادل 55% در رشد قارچ A. flavus بیشترین تاثیر را در مهار رشد قارچ در شرایط آزمایشگاهی داراست.

بررسی­های انجام شده در این تحقیق تنها مشتمل بر جداسازی و سنجش میزان آلودگی به توکسین در تعداد محدودی از نمونه­های پسته مربوط به مناطق مختلف استان قزوین می­باشد و جهت حصول به نتایج دقیق و کامل­تر نیاز به بررسی­های بیشتری است.

واژگان کلیدی: استان قزوین، آسپرژیلوس فلاووس، آفلاتوکسین، HPLC، نانونقره، Lactoperoxidase

1-1مقدمه

پسته يكي از مهم­ترين محصولات كشاورزي كشور است كه از جنبه­هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، زيست­محيطي و … اهميت بسيار زيادي دارد. حدود 10% از درآمد غيرنفتي كشور به اين محصول كه به درستي طلاي سبز نام گرفته اختصاص يافته و بيش از 150 هزار خانوار شهري و روستايي مستقيماً از اين محصول ارتزاق مي­كنند. پسته به عنوان آخرين محصول قابل كشت در بسياري از عرصه­هاي كشت و زرع مطرح است و اين به اين معني است كه در صورت از ميان رفتن باغات پسته محصول ديگري در آن عرصه­ها قابل كشت نيست و در صورت وقوع اين اتفاق پيشرفت كوير و بيابان­زايي اجتناب­ناپذير است. بنابراين سعي و تلاش در جهت توسعه كشت و توليد و صادرات اين محصول و حفظ آن از عوامل خسارت­زا نه تنها موجب پديد آمدن منافع اقتصادي و مالي مي­گردد بلكه جلوگيري از گسترش بيابان­ها و كويرزدايي نيز در بحث توسعه كشت پسته بسيار با اهميت و قابل توجه است. بايد توجه داشت سعي در گسترش سطوح زيركشت و توليد پسته بدون لحاظ نمودن مسايل مرتبط با صادرات آن نتيجه مناسبي عايد بخش كشاورزي نخواهد كرد. حاصل صادرات محصول پسته به ساير كشور­هاي جهان ورود ساليانه حدود یک ميليارد دلار ارز به كشور است. اين مقدار ارز براي كشور ما كه داراي محدوديت­هاي بسياري در منابع ارزي است بسيار حياتي و با اهميت است. اين مساله باعث مي­شود تا تحقيقات در جنبه­هاي مختلف توليد، فرآوري و صادرات اهميت پيدا كند. حضور در بازار جهاني تنها با داشتن مزيت نسبي در توليد امكان پذير است اما بقا در اين بازار پررقابت تنها در صورتي اتفاق مي­افتد كه استاندارد­هاي جهاني كه هر روز نسبت به قبل سختگيرانه­تر است مورد توجه و رعايت قرار گيرد. اين مساله ضرورت تحقيقات در حوزه فرآوري، بسته­بندي، انبارداري، صنايع تبديلي و بازاريابي پسته را آشكارتر مي­سازد(حکم­آبادی، 1390).

شايد بتوان ادعا نمود كه مهم­ترين معضل پيش روي صادرات پسته توليدي در كشور مسئله آلودگي به انواع آفلاتوكسين است. حد مجاز و استاندارد وجود آفلاتوكسين يكي از شاخص­هاي مهم جهت صدور پسته در تمامي دنياست و امروز محموله­هاي بسياري به دليل بالا بودن ميزان آلودگي به آفلاتوكسين مجوز ورود به بازارهاي جهاني را به دست نمي­آورند. تحقيقات انجام شده مشخص نموده طي سال هاي 1383 تا 1386 علي­رغم افزايش صادرات پسته ايران ميزان صادرات پسته به كشور­هاي عضو اتحاديه اروپا به دليل وضعيت آلودگي پسته توليدي به آفلاتوكسين كاهش يافته است(عبدالهی­عزت­آبادی، 1389).

1 – 2كليات

پسته با نام علمی Pistacia vera L. در سال 1737 توسط لینه نام­گذاری شده است(شیبانی و همکاران، 1374). جنس Pistacia به خانواده سماق(Anacardiaceae) تعلق داشته و گیاهی بومی مناطق نیمه­گرمسیری است. خانواده (Anacardiaceae) مجموعاً از 75 جنس و 600 گونه تشکیل شده و گیاهان شناخته شده­ای مانند، سماق(Rhus)، پر(Cotynus)، انبه(Magnifera) و بادام­هندی(Anacardium) وابسته به همین خانواده­اند که در اغلب نقاط گرمسیری یافت می­شوند(حکم­آبادی، 1390).

گياه پسته درختی است که به گفته­ای بومی آسیای­مرکزی و به گفته دیگر بومی آسیای­غربی و آسیای­صغیر است. هم­اکنون گونه­های خودرویی از این گیاه در مناطق گرم وخشک با بارندگی کم و زمستان­های ملایم لبنان، فلسطین، ایران، عراق، ترکیه، هند، جنوب اروپا و نواحی کویری آسیای­مرکزی و آفریقای­شمالی يافت می­شود(فرگوسن، 1378).

در ميان گونه­هاي مختلف پسته گونهPistacia vera L. تنها گونه تجاری و قابل خوردن جنس Pistacia است که از بین 11 گونه دیگر اين جنس شناسایی شده است. مشخصه عمده تمامی این 11 گونه تولید ماده­ای به نام سقز (تربانتین) است (ابریشمی، 1373). در تفکیک گونه­ها از یک­دیگر خصوصیات برگ و میوه و گل مدنظر قرار می­گیرد. در بین گونه­های غير­خوراكي ارقامی وجود دارد که به عنوان پایه برای پیوند پسته استفاده می­شوند. پسته به دليل خوشمزه و مطبوع بودن از شناخته شده­ترين مغزهاي درختي در دنياست(حکم­آبادی، 1390).

قدیمی­ترین اثری که از پسته در جهان وجود دارد، قطعه چوب نیم­سوخته­ای مربوط به عصر حجر است که در اطراف شهرستان فسا در استان فارس پیدا شده و هم­اکنون در موزه پاریس نگهداری می­شود(موسسه تحقیقات پسته، 1383). جنگل­های وحشی و خودروی پسته در ناحیه شمال­شرقی ایران و نواحی هم مرز با ترکمنستان و افغانستان سابقه­ای باستانی دارد و تصور می­رود پسته حدود 3 تا 4 هزار سال قبل در ایران اهلی و مورد کشت و کار قرار گرفته است. اولین ارقام پسته شباهت زیادی به ارقام وحشی داشتند ولی کم کم بر اثر پیوند، جابجایی و توجه کشاورزان به درشتی میوه­ها ارقام جدید به وجود آمده و بر اساس مکان و افراد نام­گذاری شده است. قدیمی­ترین رقمی که نام آن در کتب مربوط به ماقبل اسلام نیز ذکر شده رقم گرگانی است(پناهی و همکاران، 1381). برخی گسترش پسته در جهان را از ایران می­دانند، بر اساس تحقیقات و مکتوبات بر تولد لوفر، ایران­شناس امریکایی نام درخت پسته در زبان­های یونانی، لاتین، عربی، ترکی، روسی، ژاپنی و بسیاری از زبان­های اروپایی از نام پارسی این درخت اقتباس شده است. در پارسی قدیم این درخت پیستاکو و در پارسی­میانه یا پهلوی پیستاک نامیده می­شده و این لغات بعدها به پسته تبدیل شده است(ابریشمی، 1373).

پسته اهلی (Pistacia vera L.) درختی خزان­کننده است و برگ­های آن اغلب دوتایی و دارای یک جوانه در کنار هر برگ است که ابتدا به شکوفه و سپس به شاخه میوه­دهنده در سال بعد تبدیل می­شود. به این ترتیب میوه­های پسته روی شاخه­های يكساله به طور جانبی رویت می­شود. پسته از منظر گیاه­شناسی جزء میوه­های هسته­دار مانند هلو و زرد آلوست که از سه لایه درون­بر، میان­بر و برون­بر شامل: هسته، گوشت و پوست تشکیل شده اما قسمت خوراکی پسته مانند: بادام ، گردو، فندق و پکان برخلاف هسته­داران شناخته شده لایه درون­بر یا هسته است. پسته مانند خرما گیاهی دو پایه است بدین معنی که گل­های نر و ماده روی پایه­های جداگانه می­روید و تولید محصول به همراهی هر دو پایه با هم وابسته است. گل­های ماده در پسته خوشه­ای و فاقد گلبرگ و شهد (نکتار) است و بر عکس سایر گل­ها زنبور عسل و سایر حشرات گرده­افشان را به خود جلب نمی­کند در نتیجه وجود باد برای تلقیح گل­های ماده توسط گل­های نر ضروری است. گل ماده در پسته دارای یک تخمدان و یک تخمک است. برگ­ها در این گیاه از 5 تا 7 برگچه تشکیل شده و قطر تاج درخت حتی به 10 متر نیز مي­رسد. سیستم ریشه پسته با تطبیق کامل با شرایط رویش گیاه محوری و عمودی است و در اعماق زمین به جستجوی آب می­­پردازد و به همین دلیل تا مدت زیادی قادر به تحمل خشکی است. پسته علاوه برتحمل شرایط خشک تحمل بالایی در مقابل آب و خاک شور دارد. این درخت می­تواند دمای 45 درجه بالای صفر و 25 درجه زیر صفر را نیز تحمل کند البته میزان تحمل شرایط نامساعد به مرحله رشدی گیاه وابسته است(فرگوسن، 1378).

جداول 1 و 2 شرایط بهینه، قابل­تحمل و نامناسب شاخص­هاي محیطی و کیفیت آب و خاک را براي پرورش پسته بیان می­دارد(غیبی و جوادی خسرقی، 1384).

خاک به عنوان بستر رشد و نمو و آب به عنوان حلال و انتقال­دهنده تمام مواد و عناصر غذایی لازم جهت فتوسنتز به جز کربن از اساسی­ترین فاکتورهای استقرار و رشد گیاهان می­باشد و توجه به این نکته به علت تنوع بسیار در شرايط مرتبط با خاك و آب براي احداث باغ و كاشت پسته بسيار ضروري است. درخت پسته در خاک­های غنی، شنی لومی با عمق زیاد و Ec آب و خاک مناسب محصول بالایی تولید می­کند، البته شرایط خوب آب و خاک تنها زمانی کارایی دارد که شرایط محیطی مناسبی نیز وجود داشته باشد. در هنگام نامناسب بودن شرایط محیطی و آب و خاکی علاوه بر کاهش تولید در واحد سطح، حساسیت به عوامل خسارت­زا نیز افزایش خواهد يافت. علاوه بر عوامل ذکر شده در فوق عوامل دیگری نیز باید در بررسی­ها مدنظر قرار گیرد، وجود لایه سخت، قلیایی بودن خاک، وجود لایه کاملاً شنی زیر لایه رسی و بالا بودن سطح ایستابی نیز از عوامل محدودکننده در کاشت پسته به شمار می­روند و لازم است در صورتی که عوامل محدودکننده قابل رفع باشد عملیات اصلاح انجام گیرد و در غیر این صورت از احداث باغ صرف­نظر گردد(غیبی و جوادی خسرقی، 1384).

پسته قبل از 5 سالگی میوه نوبرانه می­دهد و در 10 تا 12 سالگی باردهی اقتصادی آن شروع خواهد شد. طول عمر طولانی این درخت دلیل خوبی بر مقاومت آن در مقابل شرایط نامناسب است (کهنسال ترین درخت پسته ثبت شده در ایران بر مزار احمد جامی در تربت جام هنوز پابرجاست). در ایران این گیاه از ارتفاع حداقل 700 متر از سطح دریا در خراسان تا حداکثر1850 متر از سطح دریا در کرمان کاشت می­شود اما این میزان در سایر نقاط کاشت پسته متفاوت خواهد بود مثلاً در کالیفرنیا این درخت حداکثر در ارتفاع 700 تا 800 متر از سطح دریا کشت می­شود تا نیاز حرارتی برای رشد و نمو آن تامین گردد(فرگوسن، 1378).

1 – 3 اقتصاد پسته

پسته یا طلای سبز یکی از مهم­ترین محصولات باغی است که نام آن در دنیا با نام ایران آمیخته و توام است. سرزمين ايران سال­هاست بی­رقيب، بزرگ­ترين توليدكننده و صادركننده پسته در جهان بوده اما در حال حاضر به دليل سودآوري و تقاضاي بالاي بازار كشورهاي ديگری در زمينه توليد و تجارت پسته با ايران به رقابت برخاسته­اند. با این حال هنوز ايران بزرگ­ترين توليدكننده و صادركننده جهان محسوب مي­شود. بر اساس آمار منتشره توسط سازمان خواربار جهانی (فائو[1]) میزان تولید پسته در جهان در سال 2009 میلادی حدود 633572 تن بوده است و از این مقدار 255000 تن توسط ایران تولید شده و کشور ایالات متحده آمریکا با 175088 تن و ترکیه با 81795 تن در رده­های بعدی رده­بندی جهانی تولید پسته قرار دارند(فائو، 2009 ). پسته از حدود 80 سال قبل با شروع صادرات آن به سایر کشورهای دنیا ارزش اقتصادی زیادی پیدا نمود. و از آن زمان به بعد سطح زیرکشت آن گسترش یافت. بر اساس آمار سال 1387 وزارت کشاورزی سطح زیرکشت پسته در کشور430692 هکتار تخمین زده شده و 87% یعنی 375377 هکتار از سطح بارور و 13% یعنی 55315 هکتار آن نهال است و باغات پسته 18% کل سطح زیرکشت محصولات باغی را در کشور به خود اختصاص می­دهد(آمارنامه کشاورزی، 1387). میانگین تولید پسته در سال­های آور و نیاور بیش از 200 هزار تن برآورد شده است. با اعداد ذکر شده در قبل باید گفت ایران به لحاظ سطح زیرکشت و تولید مقام اول جهانی را داراست و سالیانه حدود 150 هزار تن پسته به خارج از کشور صادر و میلیون­ها دلار ارز وارد کشور می­گردد. بر اساس آمار منتشره توسط فائو ايران در سال 2005 تقريبا 145 هزار تن پسته به كشورهاي مختلف دنيا صادر كرده است(فائو، 2007).

تعداد صفحه :83

قیمت : 14700 تومان

***

—-

:        ****       serderehi@gmail.com

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :