دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته جغرافیا

گرایش سیاسی

با عنوان :  نقش توسعه فضای سایبر در روابط ژئو پلتیک ایران و کشورهای عربی

دانشگاه آزاد اسلامی رشت

دانشکده علوم انسانی

گروه تحصیلات تکمیلی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

رشته:جغرافیای سیاسی

عنوان:

نقش توسعه فضای سایبر در روابط ژئو پلتیک ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس

استاد راهنما:دکتر عمران علیزاده

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست  
صفحه  عنوان
1 چکیده فارسی
2 چکیده­انگلیسی
3 فصل اول
4مقدمه1-1
5بیان مسئله2-1
6سوال تحقیق3-1
6فرضیه تحقیق4-1
6اهداف تحقیق5-1
6روش تحقیق6-1
8اهمیت و ضرورت تحقیق7-1
9تنگناها و محدوديت هاي تحقیق8-1
9پیشینه تحقیق9-1
10محدوده مورد مطالعه10-1
11موقعیت جمهوری اسلامی ایران درمنطقه1-10-1
12خلیج فارس هارتلند انرژی جهان1-10-2
13قلمرو تحقیق1-11
13محدوده زمانی1-11-1
13سازمان دهی تحقیق11-1
14تعريف مفاهیم و اصطلاحات12-1
17 فصل دوم
18مفهوم ژئوپلتیک اطلاعات1-2
19عوامل ژئوپلیتیک اطلاعات1-1-2
19نقش ژئوپلیتیک اطلاعات در امنیت کشورها2-1-2
24کارکردهاي ژئوپلیتیک اطلاعات3-1-2
24کارکرد امنیتی1-3-1-2
27کارکرد نظامی2-3-1-2
    
27کارکرد اقتصادي3-3-1-2
28کارکرد سیاسی4-3-1-2
30کارکرد همگرايی5-3-1-2
31کارکرد واگرايی6-3-1-2
32مفهوم مرزومرزنشینی2-2
32مفاهیم مرتبط با مرز و مرزنشینی1-2-2
32خطوط مرزي1-1-2-2
32اختلافات مرزي2-1-2-2
34کارکرد مرز3-1-2-2
35عوامل تأثیرگذاربر تحولات مرزهاي سیاسی2-2-2
39مفهوم همگرايی و واگرايی3-2
43عوامل تأثیرگذار بر همگرايی1-3-2
43عوامل تأثیرگذار بر واگرايی2-3-2
44ديدگاه هاي مختلف درباره ي همگرايی و واگرايی4-2
44ديدگاه سیاسی-امنیتی1-4-2
45ديدگاه اجتماعی  2-4-2
45ديدگاه اقتصادي3-4-2
46ديدگاه ايدئولوژيکی4-4-2
46چشم انداز ژئوپلیتیک همگرايی و واگرايی5-2
46تحلیل سنتی1-5-2
48تحلیل مدرن2-5-2
50تحلیل پست مدرن3-5-2
53تحلیل پسامدرن4-5-2
54امنیت ملی2-6
56عوامل تعیین کننده امنیت ملی1-2-6
60منابع ناامنی ایران از حوزه خلیج فارس2-2-6
   
64فصل سوم
65مواد تحقیق1-3
70روش تحقیق2-3
70جامعه آماري تحقیق3-3
71نمونه وروش نمونه گیري4-3
71روش و ابزار جمع آوري اطلاعات5-3
71روش کتابخانه اي1-5-3
71روش میدانی2-5-3
71روش هاي تجزيه و تحلیل اطلاعات7-3
73 فصل چهارم
74فضای سایبر در خدمت جنگ نرم1-4
74تبیین اجمالی مفهوم قدرت و فضای سایبر2-4
75تازگی فضاي سايبر و پیچدگی فهم روابط موجود در اين فضا3-4
77جنگ سايبري چیست؟4-4
78تبلیغی درباره جنگ سايبري5-4
78مسئله امنیت ملی6-4
78مسئله دنیاي مجازي و فضاي سايبر7-4
79گسترش نفوذ فناوري اطلاعات (IT)8-4
82نگاهی اجمالی به رتبه ايران در اينترنت پرسرعت و موبايل9-4
107 فصل پنجم
108ارزيابی فرضیه ها1-5
108ارزیابی فرضیه اول1-1-5
109ارزیابی فرضیه دوم2-1-5
110نتیجه گیري2-5
112بیان محدودیتها3-5
113پیشنهادها و راهکارها4-5
114 منابع

چکیده

توسعه ارتباطات درقالب ارتباطات فضای مجازی،امکان تبادل اطلاعات،دستیابی و دسترسی افرادونهادها به یکدیگرازطریق اینترنت به صورت همزمان،پارادایم جدیدی را برزندگی بشرحاکم کرده که به عنوان مزیتی برای بشرامروزه به شمارمیرود. واين درحالي است كه فضاي مجازي به دليل ماهيت فراكشوري ونيزقابليت برقراري ارتباط وجا به جايي اطلاعات وداده درمقياس جهاني عملاً درتعارض با منافع حكومتها ودولتهاي ملي قرارميگيرد. در چنين فضايي، هم ژئوپليتيك وجغرافياي سياسي وهم مفاهيم مرتبط با آن دچارتحول شده اندكه اين تحول به ويژه درمفهوم حاكميت نمايان است. ازطرفی نیز منطقه خلیج فارس تبدیل به هدفی برای حملات سایبرشده است وشاهد کشمکش مخفی درحوزه سایبر میان ایالات‌متحده،اسرائیل وکشورهای عرب این منطقه دریک طرف وایران وروسیه درطرف دیگرهستیم.همچنین باید توجه داشت که امروزه همگرایی و واگرایی میان کشورها به طرز روز افزونی وجوه سایبرنتیک یافته است.نوشتارحاضربااستفاده ازروش توصيفي–تحليلي به تبیین توسعه فضای سایبری درروابط ژئوپلیتیک ایران وکشورهای عرب حوزه خلیج فارس پرداخته و ضمن بررسی توان سایبر بازیگران این منطقه براین نظر است که کشورهای منطقه افزایش توان سایبری ایران را تهدیدی بالقوه برای خود تلقی میکنند همچنان تهدید امنیتی بالقوه‌ای علیه دیگرکشورهای خلیج فارس است وبااین که کشورهای عرب حوزه خلیج فارس شروع به توسعه توان سایبری دفاعی خودنموده‌اند بااین‌حال هنوز نیاز به گسترش توان دفاعی وهمکاری کارآمدترمیان آنها برای ممانعت ازتهدیدات پیش‌ روی حس می‌شود.

واژگان كليدي :حاکمیت،فضای سایبر،ژئوپلتيك،جغرافياي سياسي، منافع ملی،خلیج فارس،همگرایی،واگرایی

1- مقدمه

فضاي مجازي و شبكه جهاني اينترنت به دليل ماهيت عملكردي فراكشوري و نيز قابليت برقراري ارتباط و جابه جايي اطلاعات و داده در مقياس جهاني و اتصال كاربران و ابناء بشر از سراسر جهان صرف نظر از مليت ، قوميت ، مذهب ، نژاد ، زبان و غيره عملاً در تعارض با منافع حكومتها و كشورها و دولت هاي محلي قرار مي گيرد. به عبارتي فضاي مجازي و شبكه اينترنت ، قدرت حكومتها و دولت هاي ملي و نيز حاكميت آنها بر فضاي ملي را به چالش مي كشد. اين خاصيت فضاي مجازي مي تواند به تولد و رشد نيروهاي ضد حكومتي ، كاهش مقبوليت حكومتها نزد شهروندان افزايش قدرت مانور نيروهاي ضد حكومتي چه در مقياس شهروندي و فضاي ملي و چه در مقياس فراكشوري و جهاني و به طور كلي امكان تهديد ، تضعيف ، سقوط و جابجائي دولتها و حكومتهاي ملي و ارزشهاي مورد نظر آنها و جايگزيني نيروهاي رقيب و نيز كاهش اقتدار حاكميتي آنان منجر گردد.

از اين رو حكومتها و دولتهاي ملي به تكاپو افتاده اند تا از پس اين چالش برآيند و تهديدات بر عليه خود را كاهش داده و يا از بين ببرند. آنها گاهي اوقات تهديدات عليه خود را به تهديدات عليه امنيت ملي بقيه ، تفسير و معني مي كنند و از آن بر عليه نيروهاي رقيب و ضد خود استفاده مي نمايند. بنابراين حكومتها و دولتها و نيروهاي خود آنها چه با مبدأ و مقياس ملي و چه با مبدأ‌ و مقياس فراكشوري و جهاني ، در فضاي مجازي و بر سر فرصتها و قابليت هاي آنان با يكديگر به رقابت و نبرد مي پردازند و هم ديگر را به چالش مي كشند.

حاكميت جمهوري اسلامي نيز ، به لحاظ ژئوپلیتیکي با فرصتها و چالشهاي ويژه قرن حاضر مواجه است. عوامل ژئوپلیتیکي متعددي بر حاكميت جمهوري اسلامي ايران تأثير مي گذارند اين عوامل كه در برگيرنده بعد ملي حاكميت جمهوري اسلامي ايران با تهديدهاي منطقه اي و فرامنطقه اي كه ناشي از رقابت كشور ما جهت تأمين هر چه بيشتر منافع ملي خود مي باشند، مواجه است و اعتراضهاي مردمي كه هم زمان با انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري به وقوع پيوست گرچه ، از سوي حاكميت كنترل شد. اما ، پيش بيني تحول تهديد حاكميت جمهوري اسلامي ايران را اجتناب ناپذير مي نمايد. نقش آفريني جمهوري اسلامي و اعمال حاكميت آن علاوه بر توجه به عوامل قدرت سخت ، توجه به عوامل قدرت نرم را نيز طلب مي كند.

از اين رو در پايان نامه حاضر ، ضمن تبيین چهارچوب تحقيق در فصل اول به تشريح مباني نظري و به طور كلي به مفهوم حاكميت و فضای سایبری در فصل دوم پرداخته مي شود. و در فصل سوم به مواد و روشهای تحقیق پرداخته مي شود و به تحليل روند پيشرفت فضای سایبر بر چشم انداز ژئوپلیتیکي جمهوري اسلامي ايران در فصل چهارم خواهيم پرداخت. ارزيابي فرضيه ها و نتيجه گيري نيز محتواي فصل پنجم را تشكيل مي دهد.

1-2- بیان مسئله

منطقه خاورمیانه، محل مناقشه‌های سیاسی خاصی است. این مناقشات ،از یک طرف به مسئله فلسطین و اسراییل و از طرف دیگر به نقش ویژه و جدید ایران اسلامی از نظر ژئوپلیتیک بازمی‌گردد. اگرچه مناقشه‌های ایران و سایر کشورهای این منطقه از قبل از انقلاب نیز وجود داشت ولی وقوع انقلاب اسلامی ویژگی خاصی به این روابط مناقشه برانگیز بخشیده است. به عبارت دیگر، با وقوع انقلاب اسلامی و حمایت ایران از فلسطین و تعارض با رژیم صهیونیستی، این مناقشات وارد عرصه خاصی شده است. از طرف دیگر، بعد از انقلاب اسلامی ایران تلاش برخی از کشورهای منطقه در فروکاستن از مناقشه و تعارض با رژیم صهیونیستی و نزدیکی بیشتر به آن رژیم، باعث گردید که ایران به عنوان یکی از قطب‌های اصلی مبارزه با نفوذ این رژیم در منطقه مطرح گردد. جنگ ایران و عراق و مناقشه بر سر جزایر سه گانه و استفاده از میدان‌های گازی و نفتی و همچنین کنترل تنگه هرمز از طرف ایران نیز از جمله عواملی بوده است که روابط ژئوپولیتیک ایران با سایر کشورها را بحرانی نموده است. از آخرین رویدادهایی که این مناقشات قدیمی را وارد مرحله جدید‌ی نموده، پی‌گیری و اصرار ایران بر سر انرژی هسته‌ای در دو دهه اخیربوده است.

در کنار این رقابت‌ها و مناقشات در میان کشورهای قدرتمند عربی حوزه خلیج فارس، در چند دهه اخیر تحولات اقتصادی و اجتماعی دیگری را در منطقه خاورمیانه شاهد بوده‌ایم که می‌تواند پاسخی به مناقشات پیش گفته و محملی برای برون رفت از این رقابت‌ها باشند. توسعه میدان‌های گازی در جنوب ایران، توسعه مناسبات بازرگانی در شیخ نشین‌های حوزه خلیج فارس و دریای عمان و تحولات موسوم به بهار عربی از جمله مواردی هستند که در صورت به کارگیری سیاست‌های مناسب، می‌توانند فرصتی برای ایران و سایر کشورهای قدرتمند این ناحیه در جهت تثبیت و حتی افزایش نفوذ خود در این منطقه را فراهم نمایند. بر طبق اصول متعارف روابط درون منطقه‌ای و بین‌المللی طبیعی است که هر یک از این کشورها به نوعی به دنبال منافع خود در روابط بین‌المللی خود باشند. پی گیری این منافع، مستلزم کاستن از فشار مناقشات و افزایش سطح همکاری‌های درون منطقه است.

یکی از زمینه‌های به وجود آمده برای بهره‌گیری از فرصت‌های پیش آمده در این منطقه از دنیا، استفاده از فضای سایبری است. در دنیای جدید، انقلاب الکترونیکی فرصت‌ها و در عین حال چالش‌های بسیار جدیدی را در اختیار دولت‌ها قرار داده است که بتوانند منافع خود را به شکل‌های مدرن پی‌گیری کنند. بزرگترین موفقیت انقلاب الکترونیکی، دسترسی سریع و آسان به منابع اطلاعاتی در اقصی نقاط دنیا است. در واقع این انقلاب اگرچه زیرساخت‌های الکترونیکی دارد ولی آنچه اهمیت آن را در دنیای امروز افزایش داده نقش اطلاعاتی آن است. بنابراین می‌توان گفت که این انقلاب بیش از آن که الکترونیکی باشد انقلاب اطلاعاتی است که زیر ساختی برای توسعه جامعه فراهم می‌نماید. توسعه روز افزون این فناوری و افزایش میزان وابستگی به خدمات آن ،بیشتر به دلیل نیاز دنیای مدرن به انبوه اطلاعات و داده‌هایی است که دسترسی به آنها می‌تواند مسیر توسعه را هموارتر نماید و در واقع، زیرساخت‌های حیاتی کشورها ،از جنبه های متفاوت،به این فناوری وابستگی شدیدی یافته است.

البته در ادبیات مطالعات سایبری بیش از آن که این انقلاب اطلاعاتی را به عنوان فرصتی برای توسعه روابط بین کشورها بدانند، از آن بیشتر به عنوان تهدیدی برای امنیت کشورها یاد شده است و از نقش توسعه‌ای آن در جهت افزایش امنیت غفلت شده است. در حالی که پدیده‌های مدرن امروزی را هم می‌توان برای اهداف صلح‌آمیز و هم برای افزایش امنیت جامعه مورد استفاده قرار داد. بنابراین، می‌توان پرسید که چگونه می‌توان توانایی این وسیله ارتباطی را برای کاهش مناقشات و افزایش سطح همکاری‌های امنیتی کشورهای حوزه خلیج فارس ارتقاء داد؟ هدف این پژوهش نشان دان نقش فضای سایبری در گسترش روابط ژئوپولیتیک ایران با سایر کشورهای حوزه خلیج فارس و کاهش تنش‌ها و رونق مناسبات این کشورها است.در این پایان نامه روابط ژئوپلیتیک ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به عنوان متغیر وابسته و توسعه فضای سایبر به عنوان متغیر مستقل مورد مطالعه قرار می گیرد.

1-3- سوال تحقیق

توسعه فضای سایبر بر روابط ژئوپلیتیک ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس چه تاثیری دارد؟

1-4- فرضیه های تحقیق

1-توسعه فضای سایبری می تواند با تغییر فضای امنیتی روابط ژئوپلیتیک ایران را با کشورهای عربی خلیج فارس تغییر دهد.

2-توسعه فضای سایبر می تواند با عث افزایش همکاریهای مشترک بین ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس می شود.

1-5- اهداف تحقیق

1- تبیین توسعه فضای سایبری در روابط ژئوپلیتیک ایران و کشورهای عرب حوزه خلیج فارس

2-تحلیل آثار منفی و مثبت توسعه فضای سایبری بر روابط خارجی ایران

3-ارایه راهکارهای لازم جهت استفاده بهینه از فضای سایبری برای گسترش همگرایی بین ایران و این دسته از کشورها

1-6- روش تحقیق

تحقیق علمی عبارتست از یک روش گام به گام، منطقی، منظم و دقیق برای شناسایی مشکلات، گردآوری داده ها، تجزیه و تحلیل داده ها و استنتاج های معتبر از آنها می باشد. از این رو تحقیق علمی صرفاً مبتنی بر تجزیه یا برداشت های شخصی و درک مستقیم نیست بلکه هدفمند و دقیق است. پایه هر علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار می رود منظور از این روش شناسی تحقیق، شیوه انجام تحقیق است که در آن علم به کار می رود. هدف از انتخاب روش تحقیق اتخاذ شیوه ای مشخص است که محقق را هر چه دقیق تر و آسان تر به پاسخ های احتمالی برساند، این روش بستگی به اهداف و ماهیت موضوع و همچنین امکانات و منابع دارد.

تحقیقات علمی بر اساس اهداف تحقیق به سه دسته تقسیم می شوند : کاربردی و تحقیقی و توسعه ای. پژوهش حاضر از حیث هدف، از نوع کاربردی می باشد. زیرا با هدف کاربردی نمودن یک زمینه خاص علمی تلاش دارد پیش نیازهای اجرا موضوع تحقیق را در عمل بررسی نماید. انتخاب روش اجرایی تحقیق بستگی به ماهیت موضوع، اهداف پژوهش، فرضیه های تدوین شده، ملاحظات اخلاقی و انسانی حاکم بر موضوع تحقیق و وسعت امکانات اجرایی آن دارد. در این مرحله محقق بایستی روش تحقیقی را که برای پژوهش او مناسب است، انتخاب نماید. چون هدف کلی این تحقیق نقش توسعه فضای سایبر در روابط ژئو پلتیک ایران و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس بود از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی استفاده شده است. طبق نظر سرمد و همکاران (1379) تحقیق پیمایشی شعبه ای از تحقیق توصیفی است که هدف آن بررسی وضعیت موجود می باشد. نادری و سیف نراقی (1364) نیز روش تحقیق توصیفی را مطالعه واقعی و منظم خصوصیات یک موقعیت یا یک موضوع می دانند که در آن محقق سعی می کند آنچه هست را بدون هیچگونه دخالت یا استنتاج ذهنی گزارش دهد و نتایج عینی از موقعیت بگیرد.

به عبارت دیگر ، روش اين تحقيق توصيفي – تحليلي و بنا به سرشت بر پايه روش كتابخانه اي است ، ابزارهاي گردآوري اطلاعات ، فيش ، جدول ، نقشه ، نمودار مي باشند. در مراحل اجرايي و جهت تجزيه و تحليل و اطلاعات از شيوه هاي قياسي و استقرايي استفاده شده است به طور كلي ، پايان نامه حاضر ، از ابتدا تا نتيجه گيري چهار مرحله زير را سپري كرده است :

– شناسايي و گردآوري منابع كتابخانه اي شامل ، منابع و اطلاعات موجود در سازمان ملل و كتابخانه ها

– مطالعه و بر حسب ضرورت ترجمه و كنكاش در منابع گردآوري شده و استخراج مطالب مورد نظر از طريق فيش برداري

– تدوين و جمع بندي اطلاعات جمع آوري شده و در صورت لزوم ارائه جدول ، نقشه و نمودار

– بررسي و تجزيه و تحليل اطلاعات ، تهيه گزارش پاياني و نتيجه گيري.

 1-7- اهميت و ضرورت تحقيق

تضمین امینت ملی از مهم‌ترین شاخصه‌های یک حکومت پویا و مقتدر است که رجال سیاسی، نظامی و امنیتی حاکمیت خود را متعهد به تأمین آن می‌دانند. در گفتمان مدرن، امنیت عبارت است از نیل به سطحی از اطمینان خاطر برای تحصیل و صیانت از منافع ملی به تعبیر «رابرت ماندل» امنیت ملی شامل تعقیب روانی و مادی ایمنی است و اصولاً جزء مسؤولیت حکومت‌های ملی است. بر همین اساس تدوین راهبرد امنیت ملی از راهبردی‌ترین اقدامات نرم‌افزاری در جهت تامین امنیت ملی محسوب می‌شود. نگاه مدرن به امنیت، نگاهی چندسویه است و طیفی از عوامل (فرصت‌ساز و تهدیدآفرین) را شامل می‌شود که در زمینه‌های گوناگون فرصت ظهور و بروز پیدا می‌کنند. یکی از عوامل مهم در این زمینه عامل ژئوپلیتیک و موقعیت سرزمینی است. کشور ایران به علت قرارگرفتن در منطقه راهبردی حساس خاورمیانه از یک موقعیت ویژه‌ای برخوردار است. بطوریکه نه تنها خود یک کانون ژئوپلیتیکی محسوب می‌شود، بلکه با 6 حوزه مهم ژئوپلیتیکی در ارتباط می‌باشد. این حوزه‌ها با عنایت به وزن و موقعیت خود در تدوین راهبرد امنیت ملی ایران تاثیرگذار هستند. اما در میان این حوزه‌ها حوزه پلیتیکی خلیج فارس به خاطر شأن ژئوپلیتیکی در معادلات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی در منطقه و جهان، نقش بسیار فعال و تعیین‌کننده‌ای در امنیت ملی ایران دارد. بر این مبنا، در این تحقیق سعی می‌شود به روش کتابخانه‌ای و از طریق روش شناختی توصیفی- تحلیلی رابطه و تاثیر حوزه ژئوپلیتیکی خلیج فارس را در این خصوص از زوایای اصلی بررسی و روشن نماییم.

تعداد صفحه :131

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       serderehi@gmail.com

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :