متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : الهیات

عنوان : فلسفه و آداب حج از ديدگاه قرآن و سنت

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :


فهرست مطالب:

مقدمه: 1

فصل اول. 4

اهمیت جایگاه تحقیق حاضر. ……4

الف) تعريف و تبيين موضوع : 4

ب (اهداف تحقيق : 6

پ) ضرورتهاي تحقيق : 7

ت)پيشينه موضوع : 7

ث (فرضيه ها يا سؤالات اصلي و فرعي : 9

سؤالات كلي (اصلي): 9

سؤالات فرعي : 9

فصل دوم. 11

اولين مركز جهاني براي عبادت.. 11

الف) علل شرافت كعبه بر بيت المقدس… 21

ب) چگونگي كشف خانه خدا توسط ابراهيم : 16

پ) آداب دخول كعبه:« أن لا تشرك بي شيئاً و…». 17

ت) حكم نماز خواندن در كعبه:« والقائمين و الركع و السجود ». 18

ث) چهار عمل براي زائران خانه خدا:(للطائفين و القائمين و الركع السجود) 19

فصل سوم. 20

وجوب حج.. 20

الف)اهميت و فضيلت حج:(و لله علي الناس حج البيت) 20

ب)قلمرو وجوب حج : 24

پ)شرايط وجوب حج : ” من استطاع إليه سبيلاً “. 25

وجوب حج و عمره : 27

الف)ضرورت اخلاص در حج : ” و اتموا الحج و العمرة لله “. 27

ب)احكام محصور و مصدود : ” فإن أُحْصِرْتم فما استيسَرَ من الهدي ”   29

پ)حرمت سر تراشيدن براي محصور قبل از رسيدن قرباني به قربانگاه : 03

ت)تقدم عمره بر حج در حج تمتع : 30

ث)حليت محرمات احرام پس از اتمام عمره تا شروع مناسك حج : 13

ج)همگاني بودن حج.. 32

چ)آفات ترك حج : 32

محورهاي كلي اعمال حج: 34

1- عنصر زمان……………………………………………………………………………………………………….34 

2-عنصر مكان ..……………………………….………………………….35

ماههاي حرام مايه قوام انسانها: 37

فصل اول. 39

فلسفه ی احکام حج از دیدگاه آیات و روایات.. 39

فلسفه حج از ديدگاه امام علي ( علیه السلام )  در نهج البلاغه : 45

الف ) فلسفه و ره آورد حج : 45

ب ) فلسفه حج: 46

پ ) وصيت امام علي ( علیه السلام )  به امام حسن و امام حسين ( علیه السلام )  پس از ضربت خوردن آن حضرت : 46

ت ) رسيدگي به امور حاجيان در مراسم حج : 46

سفارش به رفع نيازهاي حجاج. 49

ث ) حج در روایات رسیده از سایر ائمه معصومین ( علیهم السلام ) 49

ج ) نتيجه گيري از احاديث : 54

فصل دوم. 54

فلسفه و اسرار عميق حج : 55

1-بعد اخلاقي حج ………………………………………………………………………………………….……………………………55

2-بعد سياسي . اجتماعي : 60

3-بعد فرهنگي   : ………………………………… ………………………63

4-بعد اقتصادي حج :………………… 65

5.بعد حقوقي حج : 69

6.اصول بين المللي حج : 71

7.بعد جهاني حج :         . 73

فصل اول. 76

فلسفه اعمال و آداب حج.. 76

اسرار اعمال حج : 76

گستردگي مسائل و اسرار حج : 76

چرا كعبه ، كعبه است ؟ 77

غسل احرام ؛ شستشوي گناهان : 80

جامه احرام ، جامه طاعت : 81

تلبيه. 83

محرمات احرام : 88

نظارت مستقيم خداوند بر اعمال حج : 91

اشواط سبعه : 94

حجرالاسود : 96

حجر و مقام : 98

مقام ابراهيم : 98

حجر اسماعيل : 100

حطيم. 001

ملتزم : 100

مستجار : 101

اركان كعبه : 101

آب زمزم ، جام طاعت : 102

صفا و مروه : 103

وجوب سعي ميان صفا و مروه : 104

اسرار عرفات : 109

فضيلت و فلسفه عرفات : 111

وجوب وقوفين : 115

افاضه و كوچ به سوي مشعر : 118

مني ، سرزمين رسيدن به آرزوها : 119

رمي جمرات ؛ رمي هر شيطان و شيطنت : 121

قرباني ؛ سربريدن آز و طمع : 123

فلسفه قرباني : 124

اهميت قرباني : 125

آداب قرباني : 126

تكليف گوشتهاي قرباني : 127

وجوب قرباني در حج تمتع. 129

فصل دوم. 133

حجّ مقبول : 133

روح و جان كعبه ولايت است : 134

حسن ختام. 138

منابع و مآخذ. 140

 

فلسفه و آداب حج از ديدگاه قرآن و سنت

 

چکیده:

 

حج ، به معناي قصد ، آهنگ و حركت بوده كه در اصطلاح به قصد زيارت خانه خدا ، اختصاص پيدا كرده است..

هدف از اين تحقيق و پژوهش ، بررسي فلسفه حج ، اين واجب الهي ، از ديدگاه و منظر آيات قرآن كريم و روايات و سنت معصومين عليهم السلام مي باشد و زمينه فلسفه و علل وجوب حج بيت الله الحرام و فلسفه آداب ومناسكي كه در ايام و شرايط مخصوص بر زائر خانه خدا واجب مي شود . بررسي و تحقيق فوق از نوع كتابخانه اي مي باشد .

منابع مورد استفاده با استمداد اصلي از كلام الله مجيد ؛ منابع دست اول از تفاسير قديم وجديدو كتب روايي مختلف و متنوع ، نهج البلاغه ،… وكتب جديد در زمينه حج مي باشد و در ضمن از بررسي بعضي از پايان نامه ها و مطالب مندرج در ماهنامه و روزنامه ها و نيز غفلت نشده است .

اين پايان نامه شامل سه فصل مي باشد:

در فصل اول به اثبات اين كه كعبه اولين مركز جهاني براي عبادت است ، و سپس به علل وجوب حج و اهميت و شرايط و … آن پرداخته شده است  .

* در فصل دوم فلسفه احكام حج از منظر آيات و روايات بيان شده و در نهايت حج را از منظر ابعاد اخلاقي ، سياسي – اجتماعي ، فرهنگي ، اقتصادي ، حقوقي ، جهاني بررسي و تبيين شده است.

* در فصل سوم فلسفه اعمال و آداب حج از احرام و تلبيه و طواف و سعي و عرفات و مشعر و مني و قرباني به طور مفصل از ديدگاه آيات و روايات بحث و توضيح داده شده است .

و در پايان شرايط حج مقبول و اين كه روح و جان كعبه ولايت است و حسن ختام پايان نامه خود را مزين به فرمايشات بنيان گذار جمهوري اسلامي ايران امام خميني قدس سره الشريف در خصوص اهميت حج نموده ام.

حج به لحاظ تاريخي پيشينه بس ممتدي داردبه روايتي از زمان نزول آدم و حوا عليهما السلام بر كره خاكي كه منزلگاه آن حضرت وعبادتگاه ايشان و حتي قبل از آن مطاف فرشتگان بوده است ، تخريب خانه خدا در زمان طوفان نوح و تجديد بناي آن توسط حضرت ابراهيم(ع ) يعني 4 هزار سال قبل بوده كه به جرأت مي توان گفت كعبه كهن ترين معبدي است كه تاريخ بشر سراغ دارد و تا كنون جايگاه خود را حفظ كرده است و يكي از پر استقبالترين معابد جهان شمرده مي شود .

حج ، همچون برنامه هاي ديگر اسلامي براي مبارزه با نفس و رويكرد به فلاح و رستگاري است و مناسك حج با پوشيدن لباس احرام و حركت از ميقات آغاز مي شود ، زائر در شرايطي قرار مي گيرد كه بيش از 20 عمل از جمله نگاه كردن به آيينه ، كشتن حشرات و حيوانات و … موجب كفاره و يا بطلان حج مي شود . اين محدوديت ها دقت او را نسبت به محيط پيرامون و همچنين وظايف وي را در قبال ديگران از جمله محيط طبيعي و محيط زيست تبيين مي كند و هر يك از مناسك حج نوعي بصيرت را مي طلبد كه زائر خانه خدا با تأمل متوجه برنامه عظيم اسلام و آيين ابراهيمي مي شود و بينش جديدي پيدا مي كند .

حج انسان را با طبيعت و فوق طبيعت ، فرهنگ جهاني و تجربه ملتهاي گوناگون و ميراث موحدانه ابراهيم (ع ) و اسماعيل(ع ) پيوند زده و اساس خانه را به عنوان واحد جامعه توحيدي تعريف و مشخص مي كند كه انسان چگونه از منيت خود فاصله بگيرد و چگونه يكرنگي خود را با طبقات اجتماع حفظ كند و چگونه مذبح نفسانيات ، شهوات و پرستش شيطان را در رمي جمرات به نمايش بگذارد و نشان دهد انسان موحد نمي تواند با ابليس درون و برون سازش كند بلكه بايد تكليف خود را با تمام شياطين روشن كند و به نظام مقدس روي آورد كه حقيقت و پرستش ذات احديت تحت لواي ولايت و اساس آن را شكل مي دهد .

 

مقدمه:

 

حج ، وادي سير و سلوك عرفاني و طور سيناي عارفان رباني است .

حج ، ضيافت خانه قدسي حضرت رحمان و گلشن با صفاي كمال و تعالي انسان است

حج ، نشانه عبوديت مطلق و مظهري از فرشته سيرتي انسان است .

حج ، درياي ژرفي است از عارفان و عرفان ، معنويت ، تقدس ، روحانيت و ايمان

رشيد الد ين ميبدي مي گويد : حج عوام نوعي است وحج خواص نوعي ديگر . حج عوام قصد كوي دوست است وحج خواص ، قصد روي دوست ، آن رفتن به سراي دوست و اين رفتن براي دوست ، عوام به نفس رفتند ودر و ديوار ديدند خواص به جان رفتند ، گفتار و ديدار يافتند .

او كه به هواي نفس رود ، رنج يابد و بار كشد ، تا گرد كعبه برآيد و اين كه با جان رود ، بيارآمد و بياسايد و كعبه خود گرد سرايش برآيد .

عاشق و عارف كامل آيت الله حسن زاده آملي مي فرمايد :

خواندمارا جانب سلطان عشـق
باز پيك روضه رضــوان عشق

 

 

اي يگانه مرحم ديوان عشـق
عاقبت بايد شدن قربان عشق
وقت آن شدتاشوي مهمان عشـق
كاي همايون طائرعرش آشيـان

 

مرحبااي پيك فرخ نام دوست
گرچه مهماني است درآغاز كار

 

اسلام داراي مباني و اركاني است كه برآنها بنا شده و بدانها قوام گرفته و بدون آنها فرو مي ريزد . يكي از اين  اركان حج است .

امام باقر ( علیه السلام ) مي فرمايد:« بُنِيَ الّاِسّلامُ عَليَ خَمّسَةِ اَشّياءٍ : عَلَی الصَلوه وَ الزَكاةِ وَ الصَوّمِ وَ الحَجِ وَ الّوِلايَةِ »[1]

اسلام بر پنج بنيان نهاده شده است : نماز ؛ روزه ؛ زكات ؛ حج وولايت  .

بنابراين كسي كه عمدا”حج نگذارد ، ركني از اركان دين الهي خويش را نابود كرده است. از همين رو خداوند درباره ترك عمدي حج به كفر تعبير فرموده است.«و من كفر فان الله غني عن العالمين.»[2]

حج از آن جهت كه جزو مباني و اركان اسلام است تجليگاه دو اصل كليت و دوام است بلكه مظاهر اين دو اصل زوال ناپذيري ؛ همگاني بودن و هميشگي بودن را گوشزد مي نمايد. لذا با توجه به اين همه فضيلت و اهميـــــت اين ركـــن اساسي اسلام به بررسي و تحقيق و تفحص و تفسير آن دركلام الهي و سنت معصومين عليهم السلام پرداخته تا گوشه هايي از ابعاد گوناگون حج را در حد استطاعت نظاره گر باشيم .

در اين پژوهش به طور بسيار مفصل به فلسفه وجوب حج و بخصوص ابعاد مختلف آن از ديدگاه هاي كاملاً متفاوت با پژوهشهاي ديگر پرداخته شده اكثر نويسندگان در اين زمينه فقط در ابعاد خاصي و يا چند بعد محدود به بررسي فوايدو ابعاد آن پرداخته اند اما در اين تحقيق شما مي توانيد از ديدگاهها و ابعاد كاملاً جديد و از منظرهاي متفاوت و متنوع و جمع شده و مرتب شده در يك جا بهره ببريد و سپس به فلسفه آداب ومناسك حج بر اساس ترتيب وجوب پرداخته و از آيات و روايات به تناسب و با نظم ويژه استفاده شده كه خواننده را از سردرگمي كه در بعضي از منابع در اين زمينه وجود دارد رهايي مي بخشد و مجموعه منسجم و يك دست در اختيار او مي گذارد .

 

بخش اول

وجوب حج

 

 

فصل1) اهميت جايكاه تحقيق حاضر

فصل2) اولين مركز جهاني براي عبادت

فصل3) وجوب حج

 

فصل اول

اهمیت جایگاه تحقیق حاضر

الف) تعريف و تبيين موضوع :

تعريف حج : در لغت به معني ، قصد نمودن به جهت حركت به سوي مكاني يا شخصي ، آهنگ جايي نمودن، مكرر به جايي آمدن.[3]

در روايات اسلامي حج را ” پيروزي وكاميابي ” معني كرده اند ، زيرا حج گذار با تحمل رنج و زحمات بر نفس خود و شيطان پيروز مي گردد . حج به معناي ” اَفْلَحَ ” يعني رستگار شده نيز آمده ” و يقال حج فلان اي افلح”[4]

خداوند مي فرمايد : ” ففرّوا الي الله إنّي لكم منه نذير مبین”[5]  يعني ازگناهان به سوي خدا بگريزيد .

در تفسير فرمايد به سوي خدا حج گذاريد تا گناهانتان بخشيده شود.[6]

كلمه حج را با دو گونه حركت خوانده اند : الحج لغة و قيل الحج بالفتح الاسم و بالكسرمصدر[7]

مردم حجاز آن رابه فتح و اهل نجد به كسر مي خوانند[8] و هر دو به معني قصد زيارت كردن يا انجام دادن مراسم مخصوص مي باشد و در اصطلاح شامل قصد خانه خدا كردن و انجام اعمال و مناسكي است كه دستور آن در شرع مقدس اسلام آمده است . حج يك حركت است ، يك قصد و تصميم گيري است و يكي از مترقي ترين ابعاد اعتقادي دين مبين اسلام است ، حج يك دوره كامل اسلام شناسي است ، حج آدمي را به خدا نزديكتر مي كند ، مكتب توحيد را به او مي شناساند و رسالت بزرگ اسلام را بيشتر توصيه مي كند .

هدف از اعمال و مناسك حج همان قرب و منزلت الهي و رشد و ارتقاء انسان به كمالات معنويه و رسيدن به لقاء محبوب و غرق شدن در درياي عشق وعرفان الهي و غرق و محو شدن در بحر بيكران عبادت معبود و اله يكتا و بي همتاست و هر كدام از اعمال حج به نوعي انسان را در اين را مدد و ياري مي نمايد .

حج يك سلسله دستور و مراسم و مناسكي دارد كه پي بردن به راز و رمزش بسيار سخت است ، معناي طواف و سعي و هروله وقوف عرفات و مشعر كردن در مني و سر تراشيدن و قرباني و … بسيار پيچيده و راز و رمزي شگرف در آنها نهفته مي باشد و حاجي بايد به همه اين اسرار واقف باشد و به فلسفه وجودي اين عبادت بزرگ بينديشد تا به اهداف آن و حج مقبول دست يابد و چه منبعي بهتر و برتر از كلام خداي كريم و فرمايشات معصومين عليهم السلام كه ما را در ايصال هر چه سريعتر به فيض اكمل و درك هر چه بيشتر و خط وافرتراز طواف كعبه مقصود و در اتصال به محبوب ياري خواهد رساند ؟ !

ب (اهداف تحقيق :

آشنايي با حج به عنوان يكي از واجبات و فروع دين مبين اسلام كه با فراهم آمدن شرايط ، ايجاب آن مسلم و فوري است .

الف : آشنايي با شرايط وجوب حج .

ب : مقدمات قبل از تشرف به حج .

ج : آشنايي و آموزش و تبيين مناسك و اعمال حج .

د : آشنايي با معارف و معنويات بلند مناسك و اعمال حج و غور و تفحص در آيات و روايات كلام بزرگان براي رسيدن به اين مهمات .

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه : 142

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :