متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : علوم قرآن و حدیث

عنوان : بررسی رابطه انس با قرآن با سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های ساری

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد ساری

دانشکده علوم انسانی

پایان نامه دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

رشته علوم قرآن و حدیث

عنوان :

بررسی رابطه انس با قرآن با سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های ساری

استاد راهنما :

دکتر سید حمزه حسینی

اساتید مشاور :

دکتر محمدهادی یدا…پور

تابستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

عنوان………………………………………………………………………………………………… صفحه

چکیده……………………………………………………………………………………………………….. 1

فصل اول: کلیات (طرح تحقیق)

1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………….. 3

1-2- بیان مسئله……………………………………………………………………………………………. 5

1-3- ضرورت انجام تحقیق…………………………………………………………………………….. 10

1-4- اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………….. 12

1-5- فرضیات تحقیق…………………………………………………………………………………….. 13

1-6- متغییرهای مورد مطالعه …………………………………………………………………………… 13

1-7- تعاریف متغیرها و اصطلاحات………………………………………………………………….. 14

فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق

2-1- سلامت روان………………………………………………………………………………………… 17

2-2- وضعیت سلامت روانی در ایران و جهان…………………………………………………….. 18

2-3- پیشگیری…………………………………………………………………………………………….. 19

2-4- نظریه های مربوط به سلامت روانی……………………………………………………………. 22

2-5- بررسی مفهوم سلامت روانی از دیدگاه­های مختلف………………………………………… 32

2-6- تفاوت بهداشت روانی و سلامت روانی………………………………………………………. 34

2-7- رویکردها و دیدگاههای متفاوت در سلامت روانی………………………………………… 36

2-8- ابعاد سلامت روانی………………………………………………………………………………… 38

2-9- الگوی چندبعدی ریف…………………………………………………………………………….. 39

2-10- عوامل مؤثر در سلامت روان………………………………………………………………….. 40

2-11- سلامت روان و ملاک‌های آن از نظر اسلام………………………………………………… 44

2-12- مراحل بیماری­های روانی در قرآن…………………………………………………………… 46

2-13- عوامل بهداشت روان در قرآن و حدیث……………………………………………………. 51

2-14- قرآن و بهره گیری از آن……………………………………………………………………….. 53

2-15- مروری بر مطالعات انجام شده در زمینه مذهب و سلامت روان………………………. 56

فصل سوم: روش تحقیق

3-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………….. 70

3-2- روش پژوهش………………………………………………………………………………………. 70

3-3- جامعه آماری………………………………………………………………………………………… 70

3-4- نمونه آماری و روش نمونه­گیری………………………………………………………………… 70

3-5- روش و ابزار گردآوری اطلاعات………………………………………………………………. 71

3-6 روش تجزیه و تحلیل داده­ها………………………………………………………………………. 76

 

فصل چهارم: نتایج

4-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………….. 78

4-2- مشخصات دموگرافیک شرکت کنندگان در مطالعه………………………………………….. 78

4-3- نتایج توصیفی متغیرهای پژوهش……………………………………………………………….. 84

4-4- آزمون فرضیات پژوهش………………………………………………………………………….. 89

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1- خلاصه………………………………………………………………………………………………… 94

5-2- بحث و نتیجه گیری……………………………………………………………………………….. 94

5-3- محدودیت­های پژوهش…………………………………………………………………………… 100

5-4- پیشنهادات برای تحقیقات آینده…………………………………………………………………. 102

منابع……………………………………………………………………………………………………………. 105

پیوست…………………………………………………………………………………………………………. 116

چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………. 120

 

فهرست جداول

عنوان………………………………………………………………………………………………… صفحه

جدول 4-1- توزیع جنسیت شرکت کنندگان در مطالعه…………………………………………………………………….. 79

جدول 4-2- میانگین سنی شرکت کنندگان……………………………………………………………………………………… 80

جدول 4-3- وضعیت تأهل شرکت کنندگان…………………………………………………………………………………….. 81

جدول 4-4- وضعیت تحصیلی شرکت کنندگان بر اساس مقطع تحصیلی و سواد………………………………… 82

جدول 4-5- وضعیت شغلی شرکت کنندگان…………………………………………………………………………………… 83

جدول 4-6- نتایج توصیفی زیر مقیاس نشانه­های بدنی آزمون سلامت روان شرکت کنندگان………………… 84

جدول 4-7- نتایج توصیفی زیر مقیاس اضطراب آزمون سلامت روان شرکت کنندگان…………………………. 84

جدول 4-8- نتایج توصیفی زیر مقیاس کارکرد اجتماعی آزمون سلامت روان شرکت کنندگان……………… 85

جدول 4-9- نتایج توصیفی زیر مقیاس افسردگی آزمون سلامت روان شرکت کنندگان………………………… 85

جدول 4-10- نتایج توصیفی مقیاس سلامت روان شرکت کنندگان……………………………………………………. 86

جدول 4-11- نتایج توصیفی مقیاس اُنس با قرآن شرکت کنندگان…………………………………………………….. 86

جدول 4-12- نتایج توصیفی مقیاس اُنس با قرآن شرکت کنندگان…………………………………………………….. 87

جدول 4-13- وضعیت سلامت روان بیماران بر اساس داده­های بدست آمده از آزمون سلامت روان…….. 87

جدول 4-14- وضعیت اُنس با قران بیماران بر اساس داده­های بدست آمده از آزمون اُنس با قرآن………. 88

جدول 4-15- وضعیت نگرش به قرآن بیماران بر اساس داده­های بدست آمده از آزمون نگرش به قرآن. 88

جدول 4-16- ضریب همبستگی بین سلامت روان و اّنس با قرآن بیماران…………………………………………. 89

جدول 4-17- ضریب همبستگی بین سلامت روان و نگرش به قرآن بیماران……………………………………… 90

جدول 4-18- ضریب همبستگی بین ابعاد چهارگانه سلامت روان و اّنس با قرآن بیماران……………………. 91

جدول 4-19- ضریب همبستگی بین ابعاد چهارگانه سلامت روان و نگرش به قرآن بیماران……………….. 92

 

فهرست نمودار

عنوان………………………………………………………………………………………………… صفحه

نمودار 4-1- توزیع جنسیت شرکت کنندگان در مطالعه…………………………………………………………………….. 79

نمودار 4-2- میانگین سنی شرکت کنندگان……………………………………………………………………………………… 80

نمودار 4-3- وضعیت تأهل شرکت کنندگان…………………………………………………………………………………….. 81

نمودار 4-4- وضعیت تحصیلی شرکت کنندگان بر اساس مقطع تحصیلی و سواد………………………………… 82

نمودار 4-5- وضعیت شغلی شرکت کنندگان…………………………………………………………………………………… 83

 

 


چکیده

دستيابی به آرامش واقعی يكی از خواسته های هميشگی بشر در طول تاریخ بوده و در این راستا، تأثیر و نقش دین در آثار اجتماعی و فردی برای رسیدن به آرامش مؤثر بوده است پژوهش حاضر که تحت عنوان «بررسی رابطه انس با قرآن با سلامت روان بیماران بستری در بیمارستانهای ساری» مورد مطالعه قرار گرفته است.

جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه بیماران بستری در بخشهای مختلف بیمارستانهای شهر ساری       می­باشد. که نمونه مورد مطالعه 156 بیمار بوده است. علاوه بر سوالاتی در زمینه جمعیت شناختی مانند جنس، تأهل، مدرک تحصیلی، رشته تحصیلی و اشتغال به کار، از سه پرسشنامه انس با قرآن ، نگرش به قرآن و پرسشنامه سلامت عمومی GHQ28 استفاده شده است.

از نظر انس با قرآن و نگرش به قرآن به ترتیب 7/39 درصد و 50 درصد در حد بالا، 7/30 درصد و 2/35 درصد در حد متوسط و 6/29درصد و 8/14 درصد در حد پایین بودند .

از نظر سلامت روانی4/56 درصد وضعیت روان سالم و6/43 درصد بیماران مشکوک به اختلال روانی  و دارای مشکل سلامت روان هستند. و در حقیقت از نظر سلامت روان بیمار محسوب می شوند.

نتایج ارزیابی بیانگر همبستگی بین انس با قرآن و ابعاد چهارگانه سلامت روان (کارکرد اجتماعی 002/0=sig-افسردگی 050/0=sig) می باشد و با سطح اطمینان 95 درصد رابطه معنی داری وجود دارد. و بین نگرش به قرآن و بعد افسردگی سلامت روانی همبستگی (001/0=sig) وجود داشته و با اطمینان 95 درصد رابطه معنی داری وجود دارد. اما بین انس با قرآن و نگرش به قرآن با کارکرد جسمانی سلامت روان بیماران همبستگی وجود داشته و رابطه معنی داری نبوده است.

با توجه به نتایج پژوهش و رابطه بین میزان انس به قرآن و نگرش به قرآن لازم است کارهای فرهنگی بیشتری انجام شود و برای بررسی رابطه انس با قرآن و سلامت روان توصیه می شود پژوهش­های   مداخله ای و یا مقایسه ای گروه مورد و شاهد انجام شود.

 

فصل اول

کلیات (طرح تحقیق)

 

1-1- مقدمه

اگر چه مطالعه نظریه پردازی در زمینه­های مختلف دینی از قدمت طولانی برخوردار است اما مطالعه دین از زاویه روان شناختی از حدود 100 سال پیش آغاز شده است. نگرش دینی و موضوعات مرتبط به حیطه دین و روانشناسی تحت عنوان روانشناسی دین می­باشد که موجودیت خود را به هم زمانی پیرایش ادیان تطبیقی در قرن 19 با پیدایش دو رشته دیگر یعنی روان    تحلیل­گری و روان­شناسی فیزیولوژیک مدیون است (خرمشاهی، 1375 به نقل از روغنچی، 1384).

مفهوم سلامت روان يا سلامت روان­شناختي، جنبه­اي از مفهوم كلي سلامت جسمي، رواني و اجتماعي است، كه علي رغم تلاش­هايي كه از سوي پيشگامان سلامت رواني در جهان به منظور تأمين هر چه بيشتر سلامتي انسانها به عمل آمده است هنوز معيار قاطعي در زمينة تعريف و مصداق كامل سلامتي رواني در افراد وجود ندارد. توجه به سلامت فكر و روان پس از جنگ اول جهانی در برخي از دانشكده­هاي اروپا به تدريج متداول شده است تا آنجا كه در سال 1944، نوزده كشور در اروپا و آمريكا داراي جمعيت­هاي طرفدار بهداشت رواني شدند. ولي پس از جنگ دوم جهانی و برملا شدن وقايع وحشت­انگيز آن، موضوع سلامت فكر و بهداشت رواني با تأكيد بر كيفيت روابط افراد بشر، مورد توجه جدي و عميق حكما و فلاسفه، پزشكان، كارشناسان، مربيان تعليم و تربيت، دانشمندان، روحانيون و متفكران علوم اجتماعي قرار گرفت. در سال 1948 با شركت نمايندگان 48 كشور از جمله ايران «انجمن جهاني سلامتي فكر» در لندن تأسيس شد و مقرر شد كه 4 سال يكبار، كنگره جهاني سلامت فكر با حضور نمايندگان كشورها و با اهداف بررسي مسائل مربوط به روابط فرد با خانواده،‌ فرد با اجتماع، فرد با مسايل و مشكلات زندگي مدرن ماشيني و… برگزار و مورد بحث قرار گيرد. سلامت رواني علاوه بر بدن سالم، به محيط و شرايط زندگي سالم نياز دارد. اين كه محيط و عوامل مختلف آن چگونه بر ساختار رواني فرد و سلامت رواني او تأثير مي­گذارد و فرد با چه شيوه­اي با كشمكش­هاي محيطي مبارزه مي­كند، موضوعي است كه رويكردهاي مختلف روان­شناسي هر كدام با توجه به ديدگاه اختصاصي خود پيرامون ماهيت انسان و نيروي انگيزشي او سلامت رواني انسان را به شيوة خاصي تبيين كرده­اند. به عنوان مثال برخي از اين رويكردها، سلامت رواني را فرآيندي مستمر دانسته­اند و برخي ديگر آن را در قالب هنجارها و پيروي از آداب و سنن اجتماعي جستجو كرده­اند و گروهي ديگر به هر دو جنبه توجه نموده­اند. به عنوان مثال روان­پزشكي و روان­شناسي باليني در آسيب­شناسي رواني بر اصل انسان بهنجار تأكيد داشته­اند و بهنجاري يا سلامت روان را معادل «فقدان علايم بيماري» مي­پنداشته­اند اما وضعيت جاري     روان­شناسي جهان حاكي از توجه شايان روان شناسان به مفهوم سلامت رواني در قالبي وراي بهنجاري و فقدان علايم بيماري است (خدا رحيمي، 1374).

تحقیقات مربوط به مذهب، شخصیت و سلامت روان فراخنایی به اندازه یک قرن دارند. در     سال­های اخیر تحقیقات بیشماری در مورد مذهب و سلامت روان انجام شده است. این تحقیقات به طور کلی نشان داده­اند که یک ارتباط مثبت بین مذهب و سلامت روان وجود دارد. به نظر می­رسد اعتقادات مذهبی می­توانند اثرات مثبت و یا منفی برسلامت روان داشته باشند و بسته به دیدگاه­های مذهبی شخص، رویدادهای مشابه در زندگی افراد می­توانند به شیوه­ای کاملا متفاوت مد نظر قرار گیرند (شاملو و نجات، 1378).

 

1-2- بیان مسئله

سلامت روان به عنوان يكي از مؤلفه‌هاي «سلامت» در عرض «سلامت بدني» همواره در كانون توجه دانشمندان علوم گوناگون قرار داشته است. در طول تاريخ، عقايد راجع به سلامت و بيماري، الگوهاي تأثيرگذار بر آنها و شيوه‌هاي پيش‌گيري، تشخيص و درمان بيماري تغيير كرده است. سلامت روان نيز از اين قاعده مستثنا نبوده و به دليل آنكه متأثر از عوامل متعددي است، در تطور تاريخ سلامت دستخوش تغيير و تحول شده است. گاهي برخي عوامل خرافي را در بروز اختلالات رواني مؤثر دانسته و گاه نيز بر برخي عوامل به گونه‌اي افراط‌گرايانه تأكيد نموده‌اند. در نهايت، اكنون ديدگاه «زيستي ـ رواني ـ اجتماعي»، ديدگاه نظري برجسته‌اي است كه فرض اساسي آن، تأثير متقابل عوامل زيست‌شناختي، روان‌شناختي، و اجتماعي در تعيين سلامت و بيماري است (تايلور، 1995). به همين دليل، سلامت رواني در قالب پديده‌اي زيستي ـ رواني ـ اجتماعي، مستلزم درك و تفسير درست از امور مرتبط با‌ آن است و آن را بايد در چارچوب عوامل اساسي زمينه‌ساز و تعديل‌كننده مورد توجه قرار داد. همچنين اختلالات رواني نيز همانند سلامت روان، منتج مؤلفه‌ها‌ي زيستي، رواني، و اجتماعي هستند و كمتر مي‌توان براي آنها، علت و عامل واحدي را برشمرد. چنان‌كه ادلين[1] و همكاران (1999) بيان نموده‌اند، در بالا بودن سطح سلامت افراد، لازم است كه تمامي سطوح و ابعاد آن با يكديگر هماهنگ و يكپارچه باشند. برخي ابعاد كه ادلين و همكاران (1999) براي ايجاد تعادل در فرد بر آن تأكيد نموده‌اند عبارتند از: ابعاد جسماني، هيجاني، هوشي، معنوي، شغلي و اجتماعي. اگرچه تعريفي كه سازمان جهاني بهداشت از سلامت ارائه كرده، در دنياي امروز به عنوان جامع‌ترين و مقبول‌ترين تعريف پذيرفته شده است، اما نمي‌توان نقص بزرگ آن را نايده گرفت. البته اگر نيازهاي انسان فقط در حد نيازهاي جسمي، رواني، و اجتماعي محدود بود، اين تعريف از سلامت، كاملاً كافي به‌ نظر مي‌رسيد (اصفهاني، 1384). بر اين اساس، مي‌توان گفت: اگر نگاه به انسان و مطالعه در ابعاد مختلف وجودي او و ـ براي مثال ـ مطالعه دربارة روان آدمي و امور مربوط به آن، از جمله مسئلة سلامت رواني، صرفاً بر اساس مباني تجربه‌گرايي انجام گيرد و به گونه‌اي باشد كه منجر به پالايش علم از اعتقادات ماوراي طبيعي و معارف وحياني گردد، عملاً انسان خود را از معارف بسياري دربارة خود و جهان هستي محروم ساخته و همچنان در يك شناخت‌شناسي محدود باقي خواهد ماند. پس آنچه در مجموع بايد گفت اين است ‌كه يكي از مهم‌ترين چالش‌ها‌ در اين زمينه، ناديده‌انگاري حيات روحاني بشر و بي‌توجهي نسبت به بخشي از معارف است كه از طريق وحي به دست انسان رسيده است. اگر در علم جديد براي جهان هستي غايت و هدفي منظور نشود و سازمان وجودي همة موجودات هستي فقط به صورت مكانيكي و تنها بر اساس عناصر و فعل و انفعالات بيوشيميايي و فيزيكي تعبير وتفسير شود، حضور اراده‌ها‌ي ذي‌شعور، به هر نحوي ناديده گرفته مي‌شود. بر همين اساس، مؤلفان بسياري (از جمله: حبّي، 1383؛ اصفهاني، 1384؛ ميلر و تورسن، 1999؛ به نقل از تان[2] و همكاران، 2001) پيشنهاد مي‌كنند كه با وارد كردن معارف الهي در شناخت ماهيت وجودي انسان و بعد روحي ـ رواني او و همچنين در نظر گرفتن عواملي كه دين براي آرامش و اطمينان قلبي مطرح مي‌سازد، تلاشي براي دست‌يابي به چشم‌اندازي گسترده‌تر از مفهوم روان و سلامت رواني صورت گيرد. ميلر و تورسن (1999) بيان مي‌كنند كه «تصوير درست‌تر از سلامتي اين است كه آن را يك سازة نهفته مانند شخصيت، خلق يا شادكام بودن تصور نماييم؛ سازه‌اي چند بعدي كه زيرساخت مجموعه‌اي وسيع از پديده‌ها‌ي قابل مشاهده مي‌باشد». در مفهوم‌سازي پيشنهاد شدة ميلر و تورسن سلامتي، دربردارندة سه دامنة گسترده مي‌شود، رنج، توانايي كاركردي، و آرامش يا انسجام دروني ذهني در زندگي. اين دامنه‌ها‌، افزون بر جنبه‌ها‌ي بدني، جنبه‌ها‌ي شناختي، هيجاني و معنوي را دربرمي‌گيرند (به نقل از تان و همكاران، 2001).

تأثير عوامل جمعيت‌شناختي و محيطي بر سلامت روان در پژوهش‌ها فراوان مورد تأكيد قرار گرفته است، اما يكي از عواملي كه به طور روزافزون بر نقش آن در بهداشت روان و ارتقاي سلامت روان تأكيد مي‌شود، عامل جهت‌گيري مذهبي است. گورساچ[3] (1988) در اين‌خصوص يادآور مي‌شود كه آگاهي در مورد مذهب به اندازة ساير ضمايم پايگاه اطلاعات روان‌شناختي ارزشمند است؛ به همين دليل، مي‌توان چنين استنباط نمود كه ميزان دين‌داري و جهت‌گيري مذهبي به عنوان يك متغير و منبع مهم براي ايجاد تغييرات روان‌شناختي در افراد قابل توجه است. بنابراين، انتظار مي‌رود با پذيرش «مذهب» به عنوان يك متغير مهم در زندگي افراد، آن را به عنوان يك منبع براي تأثير در نفوذ باور، نگرش‌، رفتار، و ويژگي‌هاي شخصيتي افراد مورد بررسي قرار داده و از آن به عنوان جزء جدايي‌ناپذير تحليل و بررسي‌هاي روان‌شناختي ياد كنند. با نگاه به تاريخچة پژوهش‌هاي صورت گرفته در زمينة مذهب و سلامت روان، به اين نتيجه دست مي‌يابيم كه به رغم توافق بيشتر پژوهش‌هاي صورت گرفته در وجود يك رابطة مثبت ميان جهت‌گيري مذهبي و سلامت روان، چگونگي سازوكار تأثير دين‌داري و جهت‌گيري مذهبي بر مؤلفه‌هاي سلامت روان به درستي تبيين نگرديده است. به دليل آنكه عقايد و ارزش‌ها‌ي مذهبي بخشي از زندگي هر فرد را تشكيل مي‌دهد، تأثير ارزش‌ها‌ و باورهاي مذهبي بر سلامت روان و يا بهداشت روان در پژوهش‌هاي بسياري بر روي جامعه‌ها‌ي آماري گوناگون مورد بررسي قرار گرفته است. پژوهش‌ها‌ي صورت گرفته حاكي از ارتباط و همبستگي مثبت بين ارزش‌ها‌ي مذهبي با بهداشت روان در افراد است (آلواردو[4] و همکاران، 1995؛ ميسن‌هلدر و چاندلر، 2000؛ لارسون، كونيگ، 2000؛ به نقل از ساردوئي،1382).

افزايش تحقيقات در زمينه‌ها‌ي گوناگون، از جمله ميزان مذهبي بودن، نياز به مذهب، تأثير آن بر سلامت جسمي و رواني، مقابله با تنيدگي در سطوح مختلف سني، مراقبت‌ها‌ي بهداشتي، و سلامت اجتماعي بسيار معنادار است. چاپ مقالات متعدد، انتشار روزافزون نشريه‌هاي گوناگون و ايجاد نهادهاي رسمي براي بررسي‌هاي علمي دين و دين‌داري در سراسر دنيا شاهدي بر اين مدّعاست. در اين بين، برخي دانشمندان معاصر عرصة روان‌شناسي (از جمله: اسپيلكا[5] و همکاران، 2003؛ آرگيل[6]، 2000؛ گورساچ، 1988؛ پارگامنت[7]، 1992؛ كونيگ و لارسون[8]، 2001) تمام تلاش‌هاي علمي خود را صرف بررسي نهاد دين نموده‌اند؛ براي مثال، مجلة‌ بين‌المللي‌ روان‌شناسي‌ دين‌ و مجلة‌ مطالعه‌ تجربي‌ دين، مجلة مذهب و پزشكي، مذهب و سال‌خوردگي، روان درمانگري در چارچوب مذهب، مذهب و روان‌شناسي، تجربه‌ ديني‌، و خدا در ناهشيار. آنچه به اجمال مورد اشاره قرار گرفت، همگي بيانگر اهميت روز افزون مذهب در زندگي بشر امروزي و تحقيقات دامنه‌دار روان‌شناسي در اين عرصه هستند. شايد مهم‌ترين دليل براي اين مسئله آن باشد كه با افزايش جهت‌گيري مذهبي و ايمان مذهبي در افراد، فرايند خود كنترلي در درون فرد نيز ارتقا يافته و مانع از اثربخشي شرايط بيروني يا جمعيت‌شناختي و موقعيت‌هاي محيطي مي‌شود. در نتيجه، فرد كمتر دستخوش شرايط نامناسب قرار گرفته و سلامت روان خود را حفظ مي‌كند. بر اين اساس، در توجيه اين رابطه برخي نظريات قابل توجه وجود دارد:

مذهب به عنوان يك پديده رواني-اجتماعي همواره مورد توجه روان‌شناسان و جامعه‌شناسان بوده است. به ويژه در سه دهة اخير و با گسترش مباحث مربوط به استرس، نقش مذهب در تعديل تنيدگي، توجه بسياري از روان‌شناسان را برانگيخته است. در اين زمينه، پژوهش‌ها‌ي متعددي وجود دارند كه درصدد بررسي چگونگي كنش‌ها‌ي مذهب در سلامت رواني هستند. پژوهش‌ها‌ي برگين[9] و همکاران (1988) و اليس[10] (1980)، باتسون و ونتيس (1982) به نقل از جان‌بزرگي (1378)، سلیمی بجستانی و همکاران (1393)، بهادری خسروشاهی و همکاران (1390)، آقاپور و همکاران (1389) از جملة اين كوشش‌ها‌ست. به‌طور خلاصه، ساز و كار تأثير مذهب در حل مشكلات روان‌شناختي و سازش يافتگي مبتني بر عوامل متعددي است كه مي‌توان به برخي از آنها مانند: «تسهيل‌هاي اجتماعي»، «معنادهي به زندگي»، «ارائة الگوهاي دلبستگي و جدايي»، «تشويق وتنبيه»، «آيين‌هاي مذهبي»، « پرورش عقلاني»، «هويت بخشي» و «نظم اجتماعي و فردي» اشاره كرد. (جان بزرگي، 1378). مي‌توان به اين فهرست موارد ديگري مانند «وحدت يافتگي رواني» (طهراني، 1997)، «تخلية هيجاني در دعا»، «تقويت رفتار از طريق اعتقاد به معاد وقيامت»، «صدور رفتار از طريق احكام و عبادات»، مضاعف نمودن منابع مهار رفتار شامل منبع مهار دروني(عقل) و منبع مهار بيروني (قرآن و سنت) (جان بزرگي، 1373) و جز آن را افزود (جان بزرگي، 1378).

و اکنون به دلیل تحولات شگرف در تکنولوژی و متأثر ساختن زندگی کنونی، نقش و اهمیت و ارزش قرآن و مسائل دینی به عنوان راهی برای بهبود سلامت جامعه بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین در این تحقیق، محقق به دنبال تبیین رابطه بین انس با قرآن و سلامت روانی در بیماران بستری شده در بیمارستان­های ساری می­باشد و اینکه چه نوع رابطه ای بین آنها وجود دارد؟ آیا افرادی که انس با قرآن بیشتری دارند از سلامت روان متعادلی هم برخوردارند یا خیر؟

1-3- ضرورت انجام تحقیق

امروزه با وجود پيشرفت‌هاي علمي‌ چشمگيري كه در زمينه‌هاي روان‌پزشكي و روان‌درماني به‌وجود آمده است، برخي از صاحب‌نظران برجسته نياز به نقش‌، اهميت و ضرورت دين در بهداشت رواني و روان‌درماني را مورد تأكيد قرار داده، معتقدند كه اعتقادات مذهبي و توكل به خدا، موجب تسكين و بهبودي سريع‌تر آلام و مشكلات رواني مي‌شود. در قرآن كريم، مي‌خوانيم: «هُوَ الَّذِي أَنزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدَادُوا إِيمَانًا مَّعَ إِيمَانِهِمْ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا»[11] «اوست آن كس كه در دلهاى مؤمنان آرامش را فرو فرستاد تا ايمانى بر ايمان خود بيفزايند و سپاهيان آسمانها و زمين از آن خداست و خدا همواره داناى سنجيده‏كار است». اولين برداشتي كه صورت مي‌گيرد ‌اين است كه بدون ‌ايمان، آرامش روحي و رواني وجود ندارد. يا دست‌كم مي‌توان گفت: يكي از عوامل ‌ايجاد آرامش، دارا بودن‌ ايمان به خدا مي‌باشد. به تعبير علّامه طباطبائي «ظاهراً مراد از سكينت در‌ اين آيه آرامش و سكون نفس و اطمينان آن، به عقايدي است كه به آن‌ ايمان آورده و لذا نزول سكينت را‌ اين دانسته كه «لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ» تا ‌ايماني بر ‌ايمان سابق آنها بيفزايند. پس معناي‌ آيه ‌اين است كه: پروردگار عالم‌، ثبات و اطمينان را لازمة مرتبه‌اي از مراتب روح دانسته و در قلب مؤمن جاي داد تا ‌ايماني كه قبل از نزول سكينت وجود داشته بيشتر و‌ كامل‌تر شود.» (مجلسي، 1380، ج 13، ص 1086). اعمال مذهبي، ارزش مثبتي در‌ ايجاد معني در زندگي دارند؛ اعمالي از قبيل توكل به خداوند، زيارت و غيره مي‌توانند از طريق‌ ايجاد اميد و تشويق به نگرش‌هاي مثبت، موجب آرامش دروني فرد شوند. باور به ‌اينكه خدايي هست كه موقعيت‌ها را كنترل مي‌كند و ناظر بر اعمال عبادت‌كننده‌هاست، تا حد زيادي اضطراب مرتبط با موقعيت را كاهش مي‌دهد. به‌طوري كه اغلب افراد مؤمن ارتباط خود را با خداوند، مانند ارتباط با يك دوست بسيار صميمي‌ توصيف مي‌كنند و معتقدند كه مي‌توان از طريق اتكا و توسل به خداوند، تأثير موقعيت‌هاي غيرقابل كنترل را به‌گونه‌اي كنترل نمود. به همين دليل، گفته مي‌شود مذهب مي‌تواند به شيوة فعالي در فرايند مقابله مؤثر باشد. به‌طور كلي مقابله مذهبي، متكي بر باورها و فعاليت‌هاي مذهبي است و از ‌اين طريق، در كنترل استرس‌هاي هيجاني و ناراحتي‌هاي جسمي ‌به افراد كمك مي‌كند. داشتن معنا و هدف در زندگي، احساس تعلق به منبعي والا، اميدواري به كمك و ياري خداوند در شرايط مشكل‌زاي زندگي، برخورداري از حمايت‌هاي اجتماعي و روحاني همگي از جمله منابعي هستند كه افراد مذهبي با برخورداري از آنها مي‌توانند در برخورد با حوادث فشارزاي زندگي، آسيب كمتري را متحمل شوند. مذهب مي‌تواند در تمامي ‌امور، نقش مؤثري در استرس‌زايي داشته باشد و در ارزيابي موقعيت، ارزيابي شناختي فرد، فعاليت‌هاي مقابله و منابع حمايتي موجب كاهش گرفتاري رواني شود. بر ‌اين اساس، امروزه چنين تصور مي‌شود كه بين مذهب و سلامت روان ارتباط مثبتي وجود دارد و اخيراً نيز روان‌شناسي مذهب، حمايت‌هاي تجربي زيادي را در راستاي ‌اين زمينه فراهم آورده است (اسدی، 1391). با توجه به مطالعات متعددی که در زمینه مذهب و سلامت و بهداشت روان انجام شده است، اما به دلیل تناقض در مطالعات انجام شده و نتایج متفاوتی که در این مطالعات حاصل شده است، تا رسیدن به یک رابطه منطقی و مستدل و علمی راه طولانی باقی مانده است، چرا که مذهب دارای ابعاد گوناگونی است و سلامت روان نیز از پیچیدگی­های بسیاری برخوردار است. یکی از مباحثی که تاکنون در ارتباط با سلامت روان مورد توجه قرار نگرفته است، مسأله انس با قرآن و ارتباط آن با سلامت روان است که خلأ چنین مطالعه­ای در پژوهش­های مذهب و سلامت روان به چشم می­خورد، بنابراین پژوهش حاضر برای پر کردن این خلأ اقدام به بررسی رابطه انس با قرآن با سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری پرداخته شده است.

1-4- اهداف تحقیق

الف- هدف کلی تحقیق

هدف کلی پژوهش حاضر بررسی رابطه انس با قرآن با سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری بود.

ب- اهداف فرعی

  1. بررسی رابطه بین انس با قرآن و سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری
  2. بررسی رابطه بین نگرش به قرآن و سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری
  3. بررسی رابطه بین انس با قرآن و ابعاد چهار گانه سلامت روان (نشانگان جسمانی، اضطراب، کارکرد اجتماعی و افسردگی) بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری
  4. بررسی رابطه بین نگرش به قرآن و ابعاد چهار گانه سلامت روان (نشانگان جسمانی، اضطراب، کارکرد اجتماعی و افسردگی) بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری

1-5- فرضیات تحقیق

  1. بین انس با قرآن و سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری رابطه معنی­دار وجود دارد.
  2. بین نگرش به قرآن و سلامت روان بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری رابطه معنی­دار وجود دارد.
  3. بین انس با قرآن و ابعاد چهار گانه سلامت روان (نشانگان جسمانی، اضطراب، کارکرد اجتماعی و افسردگی) بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری رابطه معنی­دار وجود دارد.
  4. بین نگرش به قرآن و ابعاد چهار گانه سلامت روان (نشانگان جسمانی، اضطراب، کارکرد اجتماعی و افسردگی) بیماران بستری در بیمارستان­های شهر ساری رابطه معنی­دار وجود دارد.

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

تعداد صفحه : 132

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :