متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآن وحدیث

عنوان : شیوه های امر به معروف  و نهی از منکر در قرآن و حدیث بااستفاده ازابزارهای جدید

دانشکده اصول الدین شعبه تهران

پایان نامه جهت أخذ کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن وحدیث

عنوان

شیوه های امر به معروف  و نهی از منکر در قرآن و حدیث بااستفاده ازابزارهای جدید

استاد راهنما

آقای دکترغلامحسین تاجری نسب

استاد مشاور

خانم دکترملیحه سادات سیدرضا

دی ماه1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

اهمیت و ضرورت امر به معروف و نهی از منکرموردتأییدعقل است ولی اگر مستند به آیات وروایات گردد متقن ومحکم می شود چون عده ای واجب دینی رافقط در نماز و روزه  می دانند وبه امر به معروف و نهی از منکر به دید یک مستحب وغیر تکلیفی می نگرند واز طرفی با معروفها ،منکرها وابزار شناخت آن آشنا نیستند. واز تاثیر علم ،تکنولوژی وتبلیغ بر نگرش ها نسبت به معروفها و منکرها  نباید غفلت کنند . وازرابطه امر به معروف و نهی از منکر با آزادی و تعلیم وتربیت آگاهی ندارندوعمل به این واجب دینی را درتعارض با آزادی می دانندلذا از عمل به آن طفره می روند.

اهمیت و ضرورت اتخاذ شیوه های صحیح و مناسب ونوع ابزار جدید برای انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر کاملا امری بدیهی است. نا آگاهی از ابزارها وروشهای نوین در اجرای این فریضه چه بسا عکس العمل منفی در فرد مخاطب ایجاد کند. تبعات سوء و پیامدهای منفی ناشی از به کار بستن روشهای نامناسب است! ونداشتن آگاهی ودانش روز نسبت به ابزار کار برای اجرای این امر در جامعه ما، مصادیق بسیاری دارد .

همچنین امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه همگانی ودارای مراحل ومراتب است وهمگان عهده دارآن می باشند لذا ما در این نوشتار با بهره گرفتن ازروش کتابخانه ای ازکتابهای مختلف ،مقاله ها ،نرم افزارها وسایتها به شیوه‌هاو ابزارهای جدید ،مفید و کاربردی آن اشاره می کنیم، امید است که اشاره به این شیوه هاوابزارها ما را در هر چه بهتر عمل کردن به این فریضه الهی رهنمون گرداند.

کلید واژه: شیوه های امر به معروف و نهی از منکر،ابزارها ی جدید ،معروفها ،منکرها ،مراحل ،اهمیت ،موفقیت، شیوه ها

 

 

عنوان                                                                                                                                    صفحه

مقدمه. 1

بخش اول : کلیات تحقیق. 4

اهمیت و ضرورت تحقیق 6

سؤال های تحقیق 8

روش تحقیق 9

بخش دوم : امر به معروف و نهی از منکر  از منظر قرآن و حدیث. 11

فصل اول : جایگاه و ضرورت امر به معروف و نهى از منكر از منظر قرآن و روایات  12

الف : جایگاه امر به معروف و نهی از منکر از منظر قرآن 15

ب : جایگاه امر به معروف و نهی از منکر از منظر حدیث. 22

ج:  ضرورت امر به معروف و نهی از منکر. 34

د: زمان وجوب امر به معروف و نهی از منکر. 37

1- داشتن علم وآگاهی نسبت به معروفها و منکرها 37

2- احتمال تاثیردرمخاطب 38

3-  استمرارانجام گناه 38

4- مشکل ساز نبودن وامنیّت در امر و نهی 39

فصل دوم  : آشنایی با برخی از معروفها ومنکرها در قرآن و روایات. 40

الف: ابزار و معیارشناخت معروفهاومنکرها. 40

  1. فطرت : 40
  2. عقل : 42
  3. شرع : 43
  4. عرف و اجتماع 44

ب:  برخی معروفها و منکرها درقرآن وحدیث. 44

برخی معروفها در قرآن و حدیث 44

برخی منكرها در قرآن و حدیث 45

فصل سوم :  بررسی عدم تعارض امر به معروف و نهی از منکرباآزادی وتکنولوژی. 46

الف: رابطه امر به معروف و نهی از منکربا آزادی انسان. 46

ب: تأثیرتکنولوژی بر امر به معروف و نهی از منکر. 50

اثر تكنولوژی بر امر به معروف 51

الف - بعد معرفتی.. 51

ب - بعد مساله آفرینی.. 52

فصل چهارم : امر به معروف و نهی از منکردرارتباط باتعلیم ،تربیت وتبلیغ. 54

الف: اهمیّت تبلیغ وتعلیم وتربیت دراسلام. 54

تبلیغ وتعلیم وتربیت در اسلام 55

بخش سوم : شیوه ها و ابزارهای جدید  امر به معروف و نهی از منکر براساس قرآن و حدیث. 63

فصل اول: شیوه های جدید امر به معروف و نهی از منکر برخواسته از قرآن و احادیث  64

برخی شیوه های کاربردی:. 64

  1. آگاهی بخشیدن: 64

2-  شیوه « تدریج » 65

3-  شیوه زبانی (گفتاری): 67

الف. امر و نهی ساده.. 67

ب.امر و نهی حکیمانه.. 68

ج : - استفاده از گفتار نرم.. 69

د- استفاده ازسخنان پند آمیز:.. 70

ه- امر و نهی عاطفی واحساس دوستی.. 71

و- امر و نهی صریح وکنایی.. 71

ی- امر ونهی توضیحی.. 72

س- امر و نهی تشویقی.. 72

ق- امر و نهی آرام و تند.. 75

ز-  امر و نهی مذمتی.. 76

س. امر و نهی تهدیدی.. 76

ق. امر و نهی ملی و جهانی.. 77

4-  شیوه نوشتاری 77

5- شیوه استدلال به آیات قرآنی 78

6-  شیوه « مستقیم وغیرمستقیم » 79

7-  شیوه « فردی » و « جمعی » 80

8- شیوه تکرار 81

9- شیوه عملی : 81

10- شیوه « ستایش » 84

11-شیوه« نکوهش » 86

موارد سرزنش در آیات قرآن کریم وروایات و ..... 86

12- شیوه کنترل 88

الف - نظارت های اجتماعی درونی.. 89

ب - نظارت های اجتماعی بیرونی (یا خارجی).. 89

نکته:.. 90

13- شیوه « یادآوری نعمت ها و مسئولیت ها» 91

14- شیوه بیان پاداش وعقاب 93

15- شیوه تغافل 94

16- شیوه ی « ارائه جایگزین » 96

17- شیوه « تخلیه روحی - روانی » 97

18- شیوه « استناد به الگوها » 99

19- شیوه « تنظیم روابط» 100

الف - گسترش روابط:.. 101

ب - محدود سازی روابط.. 103

ج - قطع روابط.. 103

20- شیوه ی هنری 106

21- شیوه آئینه‏وار 107

22- شیوه آماده‏سازى‏ 108

23- شیوه تلقین‏ 108

24-  شیوه امید دادن‏ 109

25- شیوه توجه به ظرفیت افراد 109

26- شیوه كنایه گویى‏ 110

27- شیوه ایجاد محبّت‏ 110

28- شیوه تحریك عواطف‏ 111

29- شیوه مخفیانه و مختصر 111

30- شیوه مماشات‏ 112

31- شیوه خشكانیدن‏ ریشه مفاسد: 112

32- شیوه تنگ كردن‏ زمینه بر منكر با انجام معروف 113

33-  شیوه ‏ی ،انجام معروف ونهی ازمنکر با توجه به زمان 114

34- شیوه ی امر و نهی به نوجوانان 114

35- شیوه ی امر و نهی به جوانان 115

الف- آشکار کردن هدف دین و نقش آن در زندگی.. 116

ب- درک زبان، منطق و احساسات جوانان.. 116

ج- اجتناب از افراط و تفریط.. 117

د- آشکار کردن فلسفه احکام.. 117

ه- تبلیغ عملی از سوی الگوها.. 117

و- به کارگیری روش های نو.. 118

36- شیوه امر ونهی بزرگسالان 118

37- شیوه های امر و نهی به رؤسا 119

38- شیوه ی امر و نهی به دانشمندان 120

39- شیوه ی امر و نهی به اعضای خانواده 121

40- شیوه ی امر و نهی به دوستان و اقوام 123

41- شیوه ی امر و نهی به بانوان 124

42- شیوه کاربرد تشبیه 126

43- شیوه کاربرد استعاره 127

44- شیوه کاربرد سجع 128

45- شیوه هجرت از محیط شرک 128

46- شیوه تبعید 129

47- شیوه پاسخ بدی با نیکی 129

48- شیوه مدارا با نادانان 130

49- شیوه تداوم 131

50- شیوه قهر و سكوت 131

51- شیوه افشاگری 133

52- شیوه توبیخ و تهدید و هشدار 134

53- شیوه خویشتن داری 135

54- شیوه عفو و گذشت 136

55- دورى از دشنام 138

56- ورزش و امر به معروف و نهی از منکر : 138

57- بکار گیری فن آوری ونرم افزار ها( ICT)  در ترویج  امر به معروف و نهی از منکر 139

58- شیوه امر به معروف و نهی از منکربا « اقلیت های دینی و مذهبی» 139

فصل دوم: ابزارهای جدیدتکنولوژی درراستای توسعه وثمر بخشی امر به معروف و نهی از منکر 141

رسانه 141

1ـ مطبوعات 151

2ـ رادیو 152

3ـ تلویزیون 152

4- ماهواره 154

5- اینترنت: 156

کاربردهای چت.. 157

آسیب های چت.. 159

6- تلفن همراه 160

زندگی آنلاین.. 161

زندگی دوم.. 163

7- خبرگزاری‌ها و آژانس‌های خبری 164

فصل سوم:  مراحل امر به معروف و نهی از منکر. 166

1-  مرحله قلبی 166

2 -  مرحله زبانی 167

فصل چهارم: علل موفّقیّت و عدم موفقیت امرین  به معروف و ناهیان از منکر. 171

الف : عوامل موفقیت امرین به معروف و ناهیان از منكر. 171

  1. یادگیرى راه رسم صحیح و مناسب 171
  2. اهمیت دادن به پیش گیرى 172
  3. ریشه یابى و از بین بردن زمینه هاى منكرات 173
  4. شروع از نزدیكان 174

5-  جلب اعتماد 176

ب: عوامل عدم کارایی و عدم موفقیت امرین  به معروف و ناهیان از منکر. 177

  1. ترس از ضررهاى مالى و جانى 177
  2. ضعف غیرت دینى 178
  3. طمعكارى 179
  4. بى اثر پنداشتن امر و نهى 179
  5. روحیه سازشكارى : 180
  6. اعتقاد به جبر 181
  7. برداشت غلط از انتظار فرج : 184
  8. انزواطلبى 185
  9. انكار مسئولیت هاى اجتماعى 186

بخش چهارم: نتایج تحقیق وپیشنهادات. 187

الف : نتیجه گیری:. 188

ب : پیشنهادها. 189

1- انجام تحقیقات مستمر 189

2- امكان ثبت اطلاعات 189

3- بازشناسی مفاهیم و مصادیق 189

4- اولویت بندی 189

5- تشكیل كمیته ها و كارگروه های تخصصی 190

6- تدوین متون آموزشی مناسب 190

7- استفاده از ابزار هنر و رسانه ها 190

منابع و مآخذ 192

 

 


مقدمه

اسـاس و پـایـه همه شریعتهای الهی , بر امر به معروف و نهی از منکر، اطاعت ، دوستی ، رحمت و مـدارا اسـتوار شده است . امر به معروف و نهی از منکر برجسته‏ترین، بارزترین و گرامى‏ترین واجب در بین واجبها مى‏باشد[1] هدف تمام انبیاء و اولیاء اصلاح جامعه بشرى بوده است و مؤثرترین ابزار براى رسیدن به این هدف بزرگ امر به معروف و نهى از منكر است.

قرآن كریم به كرّات به اهمیت این فریضه اشاره نموده و آمرین به معروف و نهى كنندگان از منكر را از صالحین، رستگاران و بهترین امّت مى‏داند.[2]با هدف برپایی جامعه ای  سالم و سرشار از فضایل و تهی از رذایل ، بر نظارت عمومی و همگانی آحاد جامعه بر رفتار یكدیگر پای می فشارد[3] و این نظارت بر امر به معروف و نهی از منكر ، در قرآن كریم مورد تأكید قرار گرفته و به عنوان دو واجب در میان فروع دین مطرح بوده و وظیفه ای است كه مسلمانان و مؤمنان درباره یكدیگر در محدوده جامعه اسلامی و برای تضمین سلامت جامعه از زشتی ها ایفا می كنند .

در روایات امر به معروف و نهى از منكر سبب امنیت، آبادانى، حلال شدن درآمدها، برپائى واجبات[4] ، اصلاح امور دین ، دنیاو[5]... معرفى شده است.و باید توجه داشت كه اگر مردم در برابر منكرات سكوت كنند قهر خداوند همه را فرا خواهد گرفت زیرا منكر مثل آتشى است كه اگر با نهى خاموش نشود همه چیز را مى‏سوزاند.

وقتی که اسلام ثواب هدایت یک فرد را برابر با آنچه که آفتاب بر آن می تابد می داند[6] و تکلیف امر به معروف را یک وظیفه ی الهی و ادامه ی کار انبیاء و پیامبران معرّفی می کند، طبعاً این امر، مسلمین را وادار می کند که در این راه باابزارهاوشیوه های جدیدخود را به آب و آتش بزنند، اسلام را به هند و چین و فرانسه و آلمان و آمریکا و غیره برده قلبهائی از مردم آن دیار را شیفته ی اسلام ناب نمایند.

امر به معروف و نهى از منكر شیوه انبیاء و اولیاء است و كسى راه آنان را مى‏پیماید كه امر به معروف و نهى از منكر كند. مضمون بعضى ازروایات این است كه: كسانیكه با امر به معروف بدنبال رشد جامعه و توسعه ایمان و كار نیك مى‏باشند و با نهى از منكر بینى فاسقان را به خاك مالیده و از سقوط جامعه جلوگیرى مى‏كنند خلیفه و جانشین خدا و پیامبر در زمین هستند[7] و اهداف الهى بوسیله آنها در جامعه تحقق پیدا مى‏كند.

پیامبران الهی , همیشه و همه گاه , بر آن بـوده انـد کـه بهترین شیوه امربه معروف ونهی ازمنکر، اطاعت وپیروی کردن ،رحـمـت ، مـهـربـانی و مهرورزی را در میان مردم بـگـسـتـرانـنـد و صلح ، صفا ،صمیمیت و آرامش را در جامعه های انسانی پایدار سازند،کمترمخاطبان آنها درمقابل ترک یاانجام عمل، مقاومت نشان می دادندویا میل به باز گشت داشتند.

فریضه امر به معروف و نهی از منکر نه به دنبال خشونت‌ورزی است و نه خواهان تذکری است که موجب رنجش خاطر و کینه‌ورزی اشخاص نسبت به یکدیگر شود. امر به معروف و نهی از منکر نشانه عشق انسان به همنوع است.

در آمـوزه هـای اسلام، مسلمانان از خشونت در روابط اجتماعی و مستبدانه عمل کردن از طرف آمران وناهیان وهمچنین خودخواه وخود پسند بودن مخاطبان منع شده ا ند  و به رحمت, عفو ، گذشت ، مدارا ومطیع آمران وناهیانِ مورد اعتمادبودن ،دعوت شده اند[8] .

كوتاه سخن اینكه امر به معروف و نهى از منكر نشانه غیرت دینى و احساس مسؤلیت است، باشد كه با توفیقات الهى به این مهم بپردازیم تا از این رهگذر هم بر ایمان خویش بیافزائیم و هم در اصلاح جامعه سهیم باشیم.

اما  برای  عملی شدن این واجب دینی،اینکه ازچه شیوه وروشهایی باید استفاده شود که هم به واجب دینی عمل کرده باشیم وهم به بهترین نحو ،معارف راعملی و نواهی راریشه کن نموده باشیم ،طوری که باعث مقاومت ،تنفروتعصب درمخاطب نشود وایجاد زمینه فکری غلط وبرداشت نادرست از اسلام واحکام وقوانین آن  دربین مردم نگردد. احکام وقوانین اسلام ،آموزه های دینی ابزار ،ابتکار وخلاقیتی که مبتنی بر روشهای نوین وسازگار باروحیه وخواستگاه مخاطب باشد را  می طلبد.

حال به اجرای موضوع پایانامه درغالب چهار بخش می پردازیم که دربخش اول کلیات ومفاهیم موضوع مطرح می شودودربخش دوم به اهمیت ،ضرورت وجایگاه امر به معروف و نهى ازمنكر  وشناخت آن درقرآن وحدیث بررسی می کنیم و دربخش سوم شیوه های جدید با کمک ابزارهای نوین  امر به معروف و نهى ازمنكر معرفی می گردد ودر بخش پایانی نتیجه گیری وپیشنهادات ذکر می گردد.

 

 

بخش اول : کلیات تحقیق

بیان مسأله

ثبات ودوام همه ادیان الهی , براحکام وقوانینی اسـتوار بوده است که مستقیماً از طرف خدا وضع می شود. که برجسته‏ترین، بارزترین و گرامى‏ترین آنها امر به معروف و نهی از منکر مى‏باشد.چون هدف تمام انبیاء و اولیاء ،اصلاح جامعه بشرى بوده و مؤثرترین ابزار براى رسیدن به این هدف بزرگ امر به معروف و نهى از منكر است.

قرآن كریم به كرّات به اهمیت این فریضه اشاره نموده و آمرین به معروف و نهى كنندگان از منكر را از صالحین، رستگاران و بهترین امّت مى‏داند. و برای برپایی جامعه ای  سالم و سرشار از فضایل و تهی از رذایل ، بر نظارت همگانی آحاد جامعه بر رفتار یكدیگر پای می فشارد وآنرا وظیفه ای می داند كه مسلمانان و مؤمنان در مقابل یكدیگر در محدوده جامعه اسلامی و برای تضمین سلامت جامعه از زشتی ها ایفا می كنند .

در روایات امر به معروف و نهى از منكر سبب امنیت، آبادانى، حلال شدن درآمدها، برپائى واجبات ، اصلاح امور دین ، دنیاو... معرفى شده است.

امر به معروف و نهى از منكر شیوه انبیاء و اولیاء است و آنهابه بهترین شیوه ،امربه معروف ونهی ازمنکر را در میان مردم می گـسـتـرانـدنـد و صلح ، صفا ،صمیمیت و آرامش را در جامعه های انسانی پایدارمی ساختند،کمترمخاطبان آنها درمقابل ترک یاانجام عمل، مقاومت نشان می دادندویا میل به باز گشت داشتند.

فریضه امر به معروف و نهی از منکر نه به دنبال مخدوش کردن آزادی است و نه خواهان تذکّری است که موجب رنجش خاطر و کینه‌ورزی اشخاص نسبت به یکدیگر شود. امر به معروف و نهی از منکر نشانه عشق انسان به همنوع است.

در این پژوهش این سوال مهم مطرح است: دینی همچون دین اسلام  كه خود را كامل و پایان بخش  ادیان الهی می داند و در برخی از آیات و روایات خود ، امر به معروف و نهی از منکررا وظیفه ای همگانی  و سبب امنیت، آبادانى، حلال شدن درآمدها، برپائى واجبات ، اصلاح امور دین ، دنیاو...می داند، آیا می تواند این وظیفه خطیر رابدون شناخت مخاطب ،شیوه ها وابزارها ی جدید ،معروفها ،منکرها ،مراحل ومراتب آن ،عملی کند؟

پژوهش گر در این نوشتار ضمن بیان اهمّیت  وضرورت آن در آیات وروایات ،باابزار شناخت ،معروفها و منکرهارادر قرآن و حدیث معرفی می کند وپس از اثبات عدم تضاد آن با آزادی ،با معرفی شیوه ها وابزارهای جدید به اجرای این فریضه الهی می پردازد،  تا به اتهامات بی پایه و اساس پاسخ دهد وعامل موفقیت دربر پایی معروفها وریشه کنی منکرها گردد.

-[1] نهج البلاغه، كلمات قصار، 374و طبرسی، فضل بن  حسن ،  تفسیر مجمع البیان، ج 1، ص 484؛ ذیل آیه 104 آل عمران

-[2] آل عمران (104و114)

[3] - توبه (71)

[4] - حر عاملى ،وسائل الشیعه، ) 11( ) 395 ) ( 6(

[5] - نهج البلاغه ، ترجمه محمد دشتی انتشارات ،( 252)

[6] - شیخ انصاری مکاسب محرمه(2)(140)

[7] - طبرسی فضل بن  حسن ،  مجمع البیان،( 1)( 484) ،ذیل آیه آل عمران ( 104)

[8] - کلینی ،محمد بن یعقوب ،اصول الکافی، ترجمه کمره ای(3)( 182 )

تعداد صفحه : 221

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.