متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآن وحدیث

عنوان : شیوه های امر به معروف  و نهی از منکر در قرآن و حدیث بااستفاده ازابزارهای جدید

دانشکده اصول الدین شعبه تهران

پایان نامه جهت أخذ کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن وحدیث

عنوان

شیوه های امر به معروف  و نهی از منکر در قرآن و حدیث بااستفاده ازابزارهای جدید

استاد راهنما

آقای دکترغلامحسین تاجری نسب

استاد مشاور

خانم دکترملیحه سادات سیدرضا

دی ماه1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکيده

اهمیت و ضرورت امر به معروف و نهی از منکرموردتأییدعقل است ولی اگر مستند به آیات وروایات گردد متقن ومحکم می شود چون عده ای واجب دینی رافقط در نماز و روزه  می دانند وبه امر به معروف و نهی از منکر به دید یک مستحب وغیر تکلیفی می نگرند واز طرفی با معروفها ،منکرها وابزار شناخت آن آشنا نیستند. واز تاثیر علم ،تکنولوژی وتبلیغ بر نگرش ها نسبت به معروفها و منکرها  نباید غفلت کنند . وازارتباط امر به معروف و نهی از منکر با آزادی و تعلیم وتربیت آگاهی ندارندوعمل به این واجب دینی را درتعارض با آزادی می دانندلذا از عمل به آن طفره می روند.

اهمیت و ضرورت اتخاذ شیوه های صحیح و مناسب ونوع ابزار جدید برای انجام فریضه امر به معروف و نهی از منکر کاملا امری بدیهی است. نا آگاهی از ابزارها وروشهای نوین در اجرای این فریضه چه بسا عکس العمل منفی در فرد مخاطب ایجاد کند. تبعات سوء و پیامدهای منفی ناشی از به کار بستن روشهای نامناسب است! ونداشتن آگاهی ودانش روز نسبت به ابزار کار برای اجرای این امر در جامعه ما، مصادیق بسیاری دارد .

همچنین امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه همگانی ودارای مراحل ومراتب است وهمگان عهده دارآن می باشند لذا ما در اين نوشتار با بهره گرفتن ازروش کتابخانه ای ازکتابهای مختلف ،مقاله ها ،نرم افزارها وسایتها به شيوه‌هاو ابزارهای جدید ،مفید و کاربردی آن اشاره می کنیم، امید است که اشاره به این شیوه هاوابزارها ما را در هر چه بهتر عمل کردن به این فريضه الهی رهنمون گرداند.

کلید واژه: شیوه های امر به معروف و نهی از منکر،ابزارها ی جدید ،معروفها ،منکرها ،مراحل ،اهمیت ،موفقیت، شیوه ها

 

 

عنوان                                                                                                                                    صفحه

مقدمه. 1

بخش اول : کلیات تحقیق. 4

اهمیت و ضرورت تحقیق 6

سؤال های تحقیق 8

روش تحقیق 9

بخش دوم : امر به معروف و نهی از منکر  از منظر قرآن و حدیث. 11

فصل اول : جایگاه و ضرورت امر به معروف و نهى از منكر از منظر قرآن و روایات  12

الف : جایگاه امر به معروف و نهی از منکر از منظر قرآن 15

ب : جایگاه امر به معروف و نهی از منکر از منظر حدیث. 22

ج:  ضرورت امر به معروف و نهی از منکر. 34

د: زمان وجوب امر به معروف و نهی از منکر. 37

1- داشتن علم وآگاهی نسبت به معروفها و منکرها 37

2- احتمال تاثیردرمخاطب 38

3-  استمرارانجام گناه 38

4- مشکل ساز نبودن وامنیّت در امر و نهی 39

فصل دوم  : آشنایی با برخی از معروفها ومنکرها در قرآن و روایات. 40

الف: ابزار و معیارشناخت معروفهاومنکرها. 40

  1. فطرت : 40
  2. عقل : 42
  3. شرع : 43
  4. عرف و اجتماع 44

ب:  برخی معروفها و منکرها درقرآن وحدیث. 44

برخی معروفها در قرآن و حدیث 44

برخی منكرها در قرآن و حدیث 45

فصل سوم :  بررسی عدم تعارض امر به معروف و نهی از منکرباآزادی وتکنولوژی. 46

الف: ارتباط امر به معروف و نهی از منکربا آزادی انسان. 46

ب: تأثیرتکنولوژی بر امر به معروف و نهی از منکر. 50

اثر تكنولوژي بر امر به معروف 51

الف – بعد معرفتي.. 51

ب – بعد مساله آفريني.. 52

فصل چهارم : امر به معروف و نهی از منکردرارتباط باتعلیم ،تربیت وتبلیغ. 54

الف: اهمیّت تبلیغ وتعلیم وتربیت دراسلام. 54

تبلیغ وتعلیم وتربیت در اسلام 55

بخش سوم : شیوه ها و ابزارهای جدید  امر به معروف و نهی از منکر براساس قرآن و حدیث. 63

فصل اول: شیوه های جدید امر به معروف و نهی از منکر برخواسته از قرآن و احادیث  64

برخی شیوه های کاربردی:. 64

  1. آگاهی بخشیدن: 64

2-  شیوه « تدریج » 65

3-  شیوه زبانی (گفتاری): 67

الف. امر و نهی ساده.. 67

ب.امر و نهی حکیمانه.. 68

ج : – استفاده از گفتار نرم.. 69

د- استفاده ازسخنان پند آمیز:.. 70

ه- امر و نهی عاطفی واحساس دوستی.. 71

و- امر و نهی صریح وکنایی.. 71

ی- امر ونهی توضیحی.. 72

س- امر و نهی تشویقی.. 72

ق- امر و نهی آرام و تند.. 75

ز-  امر و نهی مذمتی.. 76

س. امر و نهی تهدیدی.. 76

ق. امر و نهی ملی و جهانی.. 77

4-  شیوه نوشتاری 77

5- شيوه استدلال به آيات قرآني 78

6-  شیوه « مستقیم وغیرمستقیم » 79

7-  شیوه « فردی » و « جمعی » 80

8- شیوه تکرار 81

9- شیوه عملی : 81

10- شیوه « ستایش » 84

11-شیوه« نکوهش » 86

موارد سرزنش در آیات قرآن کریم وروایات و ….. 86

12- شیوه کنترل 88

الف – نظارت های اجتماعی درونی.. 89

ب – نظارت های اجتماعی بیرونی (یا خارجی).. 89

نکته:.. 90

13- شیوه « یادآوری نعمت ها و مسئولیت ها» 91

14- شیوه بیان پاداش وعقاب 93

15- شیوه تغافل 94

16- شیوه ی « ارائه جایگزین » 96

17- شیوه « تخلیه روحی – روانی » 97

18- شیوه « استناد به الگوها » 99

19- شیوه « تنظیم روابط» 100

الف – گسترش روابط:.. 101

ب – محدود سازی روابط.. 103

ج – قطع روابط.. 103

20- شیوه ي هنری 106

21- شيوه آئينه‏وار 107

22- شیوه آماده‏سازى‏ 108

23- شیوه تلقين‏ 108

24-  شیوه اميد دادن‏ 109

25- شیوه توجه به ظرفيت افراد 109

26- شیوه كنايه گويى‏ 110

27- شیوه ايجاد محبّت‏ 110

28- شیوه تحريك عواطف‏ 111

29- شیوه مخفيانه و مختصر 111

30- شیوه مماشات‏ 112

31- شیوه خشكانيدن‏ ريشه مفاسد: 112

32- شیوه تنگ كردن‏ زمينه بر منكر با انجام معروف 113

33-  شیوه ‏ی ،انجام معروف ونهی ازمنکر با توجه به زمان 114

34- شیوه ی امر و نهی به نوجوانان 114

35- شیوه ی امر و نهی به جوانان 115

الف- آشکار کردن هدف دین و نقش آن در زندگی.. 116

ب- درک زبان، منطق و احساسات جوانان.. 116

ج- اجتناب از افراط و تفریط.. 117

د- آشکار کردن فلسفه احکام.. 117

ه- تبلیغ عملی از سوی الگوها.. 117

و- به کارگیری روش های نو.. 118

36- شیوه امر ونهی بزرگسالان 118

37- شیوههای امر و نهی به رؤسا 119

38- شیوه ی امر و نهی به دانشمندان 120

39- شیوه ی امر و نهی به اعضای خانواده 121

40- شیوه ی امر و نهی به دوستان و اقوام 123

41- شیوه ی امر و نهی به بانوان 124

42- شیوه کاربرد تشبیه 126

43- شیوه کاربرد استعاره 127

44- شیوه کاربرد سجع 128

45- شیوه هجرت از محیط شرک 128

46- شیوه تبعید 129

47- شیوه پاسخ بدی با نیکی 129

48- شیوه مدارا با نادانان 130

49- شیوه تداوم 131

50- شيوه قهر و سكوت 131

51- شیوه افشاگري 133

52- شیوه توبیخ و تهديد و هشدار 134

53- شیوه خویشتن داری 135

54- شیوه عفو و گذشت 136

55- دورى از دشنام 138

56- ورزش و امر به معروف و نهی از منکر : 138

57- بکار گیری فن آوری ونرم افزار ها( ICT)  در ترویج  امر به معروف و نهی از منکر 139

58- شیوه امر به معروف و نهی از منکربا « اقلیت های دینی و مذهبی» 139

فصل دوم: ابزارهای جدیدتکنولوژی درراستای توسعه وثمر بخشی امر به معروف و نهی از منکر 141

رسانه 141

1ـ مطبوعات 151

2ـ راديو 152

3ـ تلویزیون 152

4- ماهواره 154

5- اینترنت: 156

کاربردهای چت.. 157

آسیب های چت.. 159

6- تلفن همراه 160

زندگی آنلاین.. 161

زندگی دوم.. 163

7- خبرگزاري‌ها و آژانس‌هاي خبري 164

فصل سوم:  مراحل امر به معروف و نهی از منکر. 166

1-  مرحله قلبی 166

2 –  مرحله زبانی 167

فصل چهارم: علل موفّقیّت و عدم موفقیت امرین  به معروف و ناهیان از منکر. 171

الف : عوامل موفقيت امرین به معروف و ناهیان از منكر. 171

  1. يادگيرى راه رسم صحيح و مناسب 171
  2. اهميت دادن به پيش گيرى 172
  3. ريشه يابى و از بين بردن زمينه هاى منكرات 173
  4. شروع از نزديكان 174

5-  جلب اعتماد 176

ب: عوامل عدم کارایی و عدم موفقیت امرین  به معروف و ناهیان از منکر. 177

  1. ترس از ضررهاى مالى و جانى 177
  2. ضعف غيرت دينى 178
  3. طمعكارى 179
  4. بى اثر پنداشتن امر و نهى 179
  5. روحيه سازشكارى : 180
  6. اعتقاد به جبر 181
  7. برداشت غلط از انتظار فرج : 184
  8. انزواطلبى 185
  9. انكار مسئوليت هاى اجتماعى 186

بخش چهارم: نتایج تحقیق وپیشنهادات. 187

الف : نتیجه گیری:. 188

ب : پيشنهادها. 189

1- انجام تحقيقات مستمر 189

2- امكان ثبت اطلاعات 189

3- بازشناسي مفاهيم و مصاديق 189

4- اولويت بندي 189

5- تشكيل كميته ها و كارگروه هاي تخصصي 190

6- تدوين متون آموزشي مناسب 190

7- استفاده از ابزار هنر و رسانه ها 190

منابع و مآخذ 192

 

 


مقدمه

اسـاس و پـایـه همه شریعتهای الهی , بر امر به معروف و نهی از منکر، اطاعت ، دوستی ، رحمت و مـدارا اسـتوار شده است . امر به معروف و نهی از منکر برجسته‏ترين، بارزترين و گرامى‏ترين واجب در بين واجبها مى‏باشد[1] هدف تمام انبياء و اولياء اصلاح جامعه بشرى بوده است و مؤثرترين ابزار براى رسيدن به اين هدف بزرگ امر به معروف و نهى از منكر است.

قرآن كريم به كرّات به اهميت اين فريضه اشاره نموده و آمرين به معروف و نهى كنندگان از منكر را از صالحين، رستگاران و بهترين امّت مى‏داند.[2]با هدف برپايي جامعه اي  سالم و سرشار از فضايل و تهي از رذايل ، بر نظارت عمومي و همگاني آحاد جامعه بر رفتار يكديگر پاي مي فشارد[3] و اين نظارت بر امر به معروف و نهي از منكر ، در قرآن كريم مورد تأكيد قرار گرفته و به عنوان دو واجب در ميان فروع دين مطرح بوده و وظيفه اي است كه مسلمانان و مؤمنان درباره يكديگر در محدوده جامعه اسلامي و براي تضمين سلامت جامعه از زشتي ها ايفا مي كنند .

در روايات امر به معروف و نهى از منكر سبب امنيت، آبادانى، حلال شدن درآمدها، برپائى واجبات[4] ، اصلاح امور دين ، دنياو[5]… معرفى شده است.و بايد توجه داشت كه اگر مردم در برابر منكرات سكوت كنند قهر خداوند همه را فرا خواهد گرفت زيرا منكر مثل آتشى است كه اگر با نهى خاموش نشود همه چيز را مى‏سوزاند.

وقتی که اسلام ثواب هدایت یک فرد را برابر با آنچه که آفتاب بر آن می تابد می داند[6] و تکلیف امر به معروف را یک وظیفه ي الهی و ادامه ي کار انبیاء و پیامبران معرّفی می کند، طبعاً این امر، مسلمین را وادار می کند که در این راه باابزارهاوشیوه های جدیدخود را به آب و آتش بزنند، اسلام را به هند و چین و فرانسه و آلمان و آمریکا و غیره برده قلبهائی از مردم آن دیار را شیفته ي اسلام ناب نمایند.

امر به معروف و نهى از منكر شيوه انبياء و اولياء است و كسى راه آنان را مى‏پيمايد كه امر به معروف و نهى از منكر كند. مضمون بعضى ازروايات اين است كه: كسانيكه با امر به معروف بدنبال رشد جامعه و توسعه ايمان و كار نيك مى‏باشند و با نهى از منكر بينى فاسقان را به خاك ماليده و از سقوط جامعه جلوگيرى مى‏كنند خليفه و جانشين خدا و پيامبر در زمين هستند[7] و اهداف الهى بوسيله آنها در جامعه تحقق پيدا مى‏كند.

پیامبران الهی , همیشه و همه گاه , بر آن بـوده انـد کـه بهترین شیوه امربه معروف ونهی ازمنکر، اطاعت وپیروی کردن ،رحـمـت ، مـهـربـانی و مهرورزی را در میان مردم بـگـسـتـرانـنـد و صلح ، صفا ،صمیمیت و آرامش را در جامعه های انسانی پایدار سازند،کمترمخاطبان آنها درمقابل ترک یاانجام عمل، مقاومت نشان می دادندویا میل به باز گشت داشتند.

فریضه امر به معروف و نهی از منکر نه به دنبال خشونت‌ورزی است و نه خواهان تذکری است که موجب رنجش خاطر و کینه‌ورزی اشخاص نسبت به یکدیگر شود. امر به معروف و نهی از منکر نشانه عشق انسان به همنوع است.

در آمـوزه هـای اسلام، مسلمانان از خشونت در روابط اجتماعی و مستبدانه عمل کردن از طرف آمران وناهیان وهمچنین خودخواه وخود پسند بودن مخاطبان منع شده ا ند  و به رحمت, عفو ، گذشت ، مدارا ومطیع آمران وناهیانِ مورد اعتمادبودن ،دعوت شده اند[8] .

كوتاه سخن اينكه امر به معروف و نهى از منكر نشانه غيرت دينى و احساس مسؤليت است، باشد كه با توفيقات الهى به اين مهم بپردازيم تا از اين رهگذر هم بر ايمان خويش بيافزائيم و هم در اصلاح جامعه سهيم باشيم.

اما  برای  عملی شدن این واجب دینی،اینکه ازچه شیوه وروشهایی باید استفاده شود که هم به واجب دینی عمل کرده باشیم وهم به بهترین نحو ،معارف راعملی و نواهی راریشه کن نموده باشیم ،طوری که باعث مقاومت ،تنفروتعصب درمخاطب نشود وایجاد زمینه فکری غلط وبرداشت نادرست از اسلام واحکام وقوانین آن  دربین مردم نگردد. احکام وقوانین اسلام ،آموزه های دینی ابزار ،ابتکار وخلاقیتی که مبتنی بر روشهای نوین وسازگار باروحیه وخواستگاه مخاطب باشد را  می طلبد.

حال به اجرای موضوع پایانامه درغالب چهار بخش می پردازیم که دربخش اول کلیات ومفاهیم موضوع مطرح می شودودربخش دوم به اهمیت ،ضرورت وجایگاه امر به معروف و نهى ازمنكر  وشناخت آن درقرآن وحدیث بررسی می کنیم و دربخش سوم شیوههای جدید با کمک ابزارهای نوین  امر به معروف و نهى ازمنكر معرفی می گردد ودر بخش پایانی نتیجه گیری وپیشنهادات ذکر می گردد.

 

 

بخش اول : کلیات تحقیق

بیان مسأله

ثبات ودوام همه ادیان الهی , براحکام وقوانینی اسـتوار بوده است که مستقیماً از طرف خدا وضع می شود. که برجسته‏ترين، بارزترين و گرامى‏ترين آنها امر به معروف و نهی از منکر مى‏باشد.چون هدف تمام انبياء و اولياء ،اصلاح جامعه بشرى بوده و مؤثرترين ابزار براى رسيدن به اين هدف بزرگ امر به معروف و نهى از منكر است.

قرآن كريم به كرّات به اهميت اين فريضه اشاره نموده و آمرين به معروف و نهى كنندگان از منكر را از صالحين، رستگاران و بهترين امّت مى‏داند. و برای برپايي جامعه اي  سالم و سرشار از فضايل و تهي از رذايل ، بر نظارت همگاني آحاد جامعه بر رفتار يكديگر پاي مي فشارد وآنرا وظيفه اي می داند كه مسلمانان و مؤمنان در مقابل يكديگر در محدوده جامعه اسلامي و براي تضمين سلامت جامعه از زشتي ها ايفا مي كنند .

در روايات امر به معروف و نهى از منكر سبب امنيت، آبادانى، حلال شدن درآمدها، برپائى واجبات ، اصلاح امور دين ، دنياو… معرفى شده است.

امر به معروف و نهى از منكر شيوه انبياء و اولياء است و آنهابه بهترین شیوه ،امربه معروف ونهی ازمنکر را در میان مردم می گـسـتـرانـدنـد و صلح ، صفا ،صمیمیت و آرامش را در جامعه های انسانی پایدارمی ساختند،کمترمخاطبان آنها درمقابل ترک یاانجام عمل، مقاومت نشان می دادندویا میل به باز گشت داشتند.

فریضه امر به معروف و نهی از منکر نه به دنبال مخدوش کردن آزادی است و نه خواهان تذکّری است که موجب رنجش خاطر و کینه‌ورزی اشخاص نسبت به یکدیگر شود. امر به معروف و نهی از منکر نشانه عشق انسان به همنوع است.

در اين پژوهش اين سوال مهم مطرح است: ديني همچون دين اسلام  كه خود را كامل و پايان بخش  اديان الهي مي داند و در برخي از آيات و روایات خود ، امر به معروف و نهی از منکررا وظیفه ای همگاني  و سبب امنيت، آبادانى، حلال شدن درآمدها، برپائى واجبات ، اصلاح امور دين ، دنياو…می داند، آيا مي تواند این وظیفه خطیر رابدون شناخت مخاطب ،شیوه ها وابزارها ی جدید ،معروفها ،منکرها ،مراحل ومراتب آن ،عملی کند؟

پژوهش گر در اين نوشتار ضمن بيان اهمّيت  وضرورت آن در آیات وروایات ،باابزار شناخت ،معروفها و منکرهارادر قرآن و حدیث معرفی می کند وپس از اثبات عدم تضاد آن با آزادی ،با معرفی شیوهها وابزارهای جدید به اجرای این فریضه الهی می پردازد،  تا به اتهامات بي پايه و اساس پاسخ دهد وعامل موفقیت دربر پایی معروفها وریشه کنی منکرها گردد.

-[1] نهج البلاغه، كلمات قصار، 374و طبرسی، فضل بن  حسن ،  تفسير مجمع البيان، ج 1، ص 484؛ ذيل آيه 104 آل عمران

-[2] آل عمران (104و114)

[3] – توبه (71)

[4] – حر عاملى ،وسائل الشيعه، ) 11( ) 395 ) ( 6(

[5] – نهج البلاغه ، ترجمه محمد دشتی انتشارات ،( 252)

[6] – شیخ انصاری مکاسب محرمه(2)(140)

[7] – طبرسی فضل بن  حسن ،  مجمع البيان،( 1)( 484) ،ذیل آیه آل عمران ( 104)

[8] – کلینی ،محمد بن یعقوب ،اصول الکافی، ترجمه کمره ای(3)( 182 )

تعداد صفحه : 221

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :