متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :فقه

گرایش :کلام شیعه

عنوان : اثبات امامت اميرالمؤمنين(ع) بوسيله آيات صادقين، مباهله و نجم و پاسخ به شبهات كتابهاي منهاج السنه،اصول مذهب شيعه و امامت در پرتو نصوص

موسسه آموزش عالی امیر المومنین (ع)

پایان نامه‌ کارشناسی ارشد

 

گروه: کلام شیعه (امامت)

عنوان:

اثبات امامت اميرالمؤمنين(ع) بوسيله آيات صادقين، مباهله و نجم و پاسخ به شبهات كتابهاي منهاج السنه،اصول مذهب شيعه و امامت در پرتو نصوص

 

استاد راهنما:

حضرت آيت الله موسوي جزائري(دامت بركاته)

 

استاد مشاور:

 حضرت حجه الاسلام و المسلمين رشيدپور(زيدعزه)

 

30/10/1391

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چكيده

در ميان آياتي كه امامت خاصه را اثبات مي كنند آيات صادقين، مباهله و نجم خلافت بلافصل اميرالمؤمنين(ع) را اثبات مي نمايد.

در آيه صادقين عمده استدلال بوسيله آن بر لفظ صادقين و لزوم اتباع از آنان است. كلمه «صدق» در اصل به معناى مطابقت گفتار و يا خبر با خارج است و مجازا در اعتقاد و عزم و اراده و عمل نيز استعمال شده است، و مقصود از صدق، معناى مجازى و وسيع آن است، نه معناى لغوى و خاص آن.

مفسّران اهل سنّت در تفسير اين آيه بعضا از كنار اين آيه به سادگي عبور نموده و يا با تعيين مصاديقي غير از ائمه معصومين(ع) به تفسير آن پرداخته اند ولي فخر رازي پذيرفته است كه «صادقين» بايد معصوم باشند، چون اطاعت مطلق جز از معصوم(ع) صحيح نيست؛ ولى در نتيجه گيري آنرا به اجماع امت تفسير نموده. ولي عده اي از مفسرين اهل سنت با بيان رواياتي آيه را بر اميرالمؤمنين(ع) تفسيرنموده اند.  مفسران شيعه صادقين در آيه را برگروه خاصي حمل نموده و دو دليل بر آن آورده اند: يكي معيت و همراهي با آنها و ديگري اطلاق در تبعيت از آنها؛ روايات بسياري از شيعه واهل سنت مؤيد اين مطلب است.

آيه ديگر آيه مباهله است. پيامبر(ص) در روز مباهله در حالى كه دست حسن(ع) و حسين(ع) را به دست داشت و على(ع) و فاطمه(س) همراهش بودند، براى مباهله با نصارى حاضر شد و مسيحيان نجران را به مباهله دعوت كرد. اين اقدام پيامبر(ص) بر اساس روايات شيعه و اهل سنت بر برترى على(ع) اشاره دارد. در مقابل اكثريت انديشمندان اهل سنت كه با نظريه شيعه در تطبيق آيه موافقند برخي از مفسرين اهل سنت در روايت و يا انطباق آنها تلاشهاي بي فايده اي جهت تحريف آن نموده اند. علماي شيعه در ذيل اين آيه شريفه به دو شيوه استدلال نموده اند؛ اول اينكه نفس پيامبر(ص) بودن به معناى‏ حقيقي غير ممكن است، پس معناى‏ مجازي آن يعني تساوي در تمامي شئونات است و مقصود مساوات در تمامي جهات جز نبوت است، مانند عصمت، أولى‏ بالمؤمنين من أنفسهم و… دليل ديگر اين است كه به وسيله اثبات افضليت توسط اين آيه صغراي استدلال عقلي فراهم مي شود كه كبراي آن قبح تقدم مفضول بر افضل است.

در آيه نجم دو تعبير است كه بايد معني شود يكي علامات و ديگري نجم. برخى مقصود از «علامات» را كوه‏ها دانسته كه روزها وسيله راهنمايى هستند و مقصود از «نجم» جنس و همه ستارگان ثابت است عده معدودي از تفاسير اهل سنت در ذيل اين آيه شريفه به روايات شيعه پرداخته و آنها را نقل نموده و بر اميرالمؤمنين(ع) حمل نموده اند. مفسران شيعه نيز دو گونه تفسير نموده اند عده اي آنرا به ظاهرش معنا نموده و عده اي به واسطه روايات به باطن آن كه اهل بيت(ع) باشند درروايات خويش آنرا تبيين نموده اند.

فهرست

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………….1

تعريف و محدوده مسأله…………………………………………………………………………………………………….2

پيشينه موضوع………………………………………………………………………………………………………………………….3

ضرورت………………………………………………………………………………………………………………………………….3

اهداف…………………………………………………………………………………………………………………………………….3

فرضيه……………………………………………………………………………………………………………………………………..3

سؤال اصلي………………………………………………………………………………………………………………………………3

سؤالات فرعي…………………………………………………………………………………………………………………………..4

بخش اول: آيه صادقين……………………………………………………………………………………………………..5

    فصل اول: شأن نزول و مفردات آيه صادقين………………………………………………………………………..8

گفتار اول: شأن نزول……………………………………………………………………………………………….8

گفتار دوم: مفردات………………………………………………………………………………………………..11

الف) معناي لغوي صدق……………………………………………………………………………………….12

ب) استعمال قرآني صدق……………………………………………………………………………………..12

ج) استعمال قرآني صديقين…………………………………………………………………………………..15

فصل دوم: ديدگاه مفسرين اهل سنت درباره آيه صادقين……………………………………………………….18

گفتار اول: تفاسير اهل سنت…………………………………………………………………………………….18

    الف) كساني كه اعتقاد به عصمت و انطباق بر اميرالمؤمنين(ع) ندارند…………………………..18

1) طبري……………………………………………………………………………………………..18

2) احمد بن علي جصاص…………………………………………………………………………….20

3) ماوردي………………………………………………………………………………………………….21

4) زمخشري ………………………………………………………………………………………………22

5) ابن عربي………………………………………………………………………………………………..22

6) بيضاوي………………………………………………………………………………………………….24

7) ابوحيان…………………………………………………………………………………………………..24

8) ابن كثير دمشقي……………………………………………………………………………………….25

9) احمد بن محمد بن عجبيه………………………………………………………………………….25

10) ابن عاشور……………………………………………………………………………………………..26

11) مراغي……………………………………………………………………………………………………26

ب) كساني كه عصمت را پذيرفته، انطباق بر اميرالمؤمنين(ع) را نپذيرفته اند…………………………27
ج) كساني كه انطباق آيه بر اميرالمؤمنين(ع) را به عنوان يكي از احتمالات مطرح نموده اند…….29

1) ابن ابي حاتم……………………………………………………………………………………………..31

2) حاكم حسكاني…………………………………………………………………………………………..32

3) ثعلبي………………………………………………………………………………………………………..32

4) اسفرايني……………………………………………………………………………………………………32

5) سور آبادي…………………………………………………………………………………………………33

6) سيوطي………………………………………………………………………………………………………33

7) آلوسي………………………………………………………………………………………………………..34

8) مظهري……………………………………………………………………………………………………….34

گفتار دوم: روايات اهل سنت……………………………………………………………………………………………34

دسته اول: تصريح به صادق بودن پيامبر(ص) و امام علي(ع)………………………………………….34

دسته دوم: اميرالمؤمنين(ع) صديق اكبر است………………………………………………………………..35

دسته سوم: اميرالمومنين(ع) اولين صديقين است…………………………………………………………..36

دسته چهارم: اميرالمؤمنين(ع) افضل صديقين است……………………………………………………….36

دسته پنجم: اميرالمؤمنين(ع) لسان صدق است……………………………………………………………..36

دسته ششم: روز قيامت صديق از اسامي اميرالمؤمنين(ع) است……………………………………….36

    فصل سوم: ديدگاه مفسرين شيعه درباره صادقين……………………………………………………………..38
گفتار اول : ادله عقلي و قرائن موجود در آيه…………………………………………………………………….39

الف) بيان متقدمين…………………………………………………………………………………………………42

ب) بيان متأخرين و معاصرين…………………………………………………………………………………43

گفتار دوم: تبيين صادقين بوسيله ديگر آيات ……………………………………………………………………..47

گفتار سوم: روايات صادقين……………………………………………………………………………………………..49

    فصل چهارم: پاسخ به شبهات آيه صادقين……………………………………………………………………….56
گفتار اول: شبهات فخر رازي………………………………………………………………………………………….56
گفتار دوم: شبهات ابن تيميه…………………………………………………………………………………….58
گفتار سوم: شبهه فيصل نور …………………………………………………………………………………………..63
بخش دوم: آيه مباهله…………………………………………………………………………………………………….64

   فصل اول: شأن نزول و مفردات آيه مباهله…………………………………………………………………….66

گفتار اول: شأن نزول………………………………………………………………………………………….66

گفتار دوم: مفردات……………………………………………………………………………………………………68

الف) ترجمه و توضيح ……………………………………………………………………………………..68

ب) معاني لغوي   ……………………………………………………………………………………………70

ج) معناي اصطلاحي مباهله……………………………………………………………………………….70

د) تركيب آيه…………………………………………………………………………………………………..71

فصل دوم: ديدگاه مفسرين اهل سنت درباره آيه مباهله…………………………………………………………….72

گفتاراول: ديدگاه مشهور و موافق با نظر شيعه……………………………………………………………72

الف) صحابه و تابعين………………………………………………………………………………………….72

ب) مفسرين اهل سنت………………………………………………………………………………………..73

ج) راويان و مورخان اهل سنت…………………………………………………………………………….74

  • ابن عساكر دمشقي………………………………………………………………………………………..76
  • احمد بن حنبل…………………………………………………………………………………………….76
  • ترمذى………………………………………………………………………………………………………..77
  • نسائي………………………………………………………………………………………………………….77
  • حاكم نيشابوري…………………………………………………………………………………………….77
  • روايت ابن حجر عسقلاني……………………………………………………………………………..78
  • نوشتن صلح نامه……………………………………………………………………………………………78

د) استدلال مفسرين اهل سنت به حديث مباهله بر افضليت اميرالمؤمنين(ع)………………..79
گفتاردوم: ديدگاه غيرمشهور و مخالف با نظر شيعه…………………………………………………………..79

الف) مفسرين تحريف كننده……………………………………………………………………………………79

ب) تلاشهاي بيهوده و تحريفات……………………………………………………………………………..80
1) حذف و يا عدم انطباق عناوين بر حاضرين در مباهله……………………………………….80
2) اضافه نمودن خلفاي ثلاث به مدعوين…………………………………………………………….83
3) تحريف در معناي انفسنا………………………………………………………………………………..84
4) مماثلت در عشيره………………………………………………………………………………………….84
5) علي مجازا در ابناء داخل است………………………………………………………………………..85
6) پنهان نمودن اصل حديث……………………………………………………………………………….85
7) تغيير زمان نزول آيه………………………………………………………………………………………..86
8) به جاي نام اميرالمؤمنين(ع) «وناس من اصحابه» اضافه شده………………………………86

  فصل سوم: ديدگاه مفسران و علماي شيعه درباره آيه مباهله…………………………………………………87

گفتار اول: تفسير آيه……………………………………………………………………………………………………….87

الف) فرازهاي آيه مباهله……………………………………………………………………………………….87

ب) نكاتي پيرامون مباهله………………………………………………………………………………………90

  • شرائط حاضرين در مباهله……………………………………………………………………….90
  • شرائط مباهله…………………………………………………………………………………………90
  • جايگاه مباهله…………………………………………………………………………………………91

گفتار دوم: اثبات افضليت و ولايت اميرالمؤمنين(ع)…………………………………………………………………..91

الف) استدلال ائمه اطهار(ع)…………………………………………………………………………………..91

ب) استدلال علما و مفسرين………………………………………………………………………………….92

  • شيخ مفيد(ره) ………………………………………………………………………………93
  • سيد مرتضي(ره)……………………………………………………………………………93
  • شيخ طوسي(ره) …………………………………………………………………………..93
  • خواجه نصير(ره)…………………………………………………………………………..93
  • علامه حلي(ره) …………………………………………………………………………….94
  • تفاسير متأخرين……………………………………………………………………………………94

گفتار سوم: روايات مباهله……………………………………………………………………………………………………96

فصل چهارم: پاسخ به شبهات درباره آيه مباهله………………………………………………………………………….104

گفتار اول: شبهات ابن تیمیه………………………………………………………………………………………….104

گفتار دوم: شبهات ديگران…………………………………………………………………………………………….113

بخش سوم: آيه نجم ……………………………………………………………………………………………………..118

فصل اول: مفردات آيه نجم…………………………………………………………………………………………….119

        گفتار اول: معاني لغوي……………………………………………………………………………………………………119

گفتار دوم: استعمالات قرآني……………………………………………………………………………………………120

فصل دوم: ديدگاه اهل سنت درباره آيه نجم………………………………………………………………………………122

گفتار اول: اقوال مفسرين…………………………………………………………………………………………………122

الف) مفسرين مخالف تفسير شيعه………………………………………………………………………….122

1) فخر رازي………………………………………………………………………………………………122

2) ابن عربي………………………………………………………………………………………………..122

3) ابوحيان…………………………………………………………………………………………………..122

4) تفاسير معاصر…………………………………………………………………………………………..122

ب) مفسريني كه نظر شيعه را ذكر نمودند………………………………………………………………..124

گفتار دوم: روايات كتب اهل سنت……………………………………………………………………………………124

فصل سوم: ديدگاه مفسرين و علماي شيعه درباره آيه نجم……………………………………………………………126

گفتار اول: تفسير مطابق ظاهر……………………………………………………………………………………………126

گفتار دوم: تفسير باطن آيه بوسيله روايات…………………………………………………………………………..127

   نتيجه گيري و جمع بندي………………………………………………………………………………………………131

مقدمه

آخرين و كامل ترين دين الهى با بعثت خاتم انبياء، حضرت محمّد مصطفى(ص) به جهانيان عرضه شد و آئين و رسالت پيام رسانان الهى با نبوّت آن حضرت پايان پذيرفت. دين اسلام در شهر مكّه شكوفا شد و پس از بيست و سه سال زحمات طاقت فرساى رسول خدا(ص) و جمعى از ياران باوفايش، تمامى جزيرة العرب را فرا گرفت. ادامه اين راه الهى در هجدهم ذى الحجّه، در غدير خم و به صورت علنى، از جانب خداى منّان پس از پيامبر خدا(ص)، به نخستين رادمرد عالم اسلام يعنى امير مؤمنان على(ع) سپرده شد. در اين روز، با اعلان ولايت و جانشينى حضرت، نعمت الهى تمام و دين اسلام تكميل و سپس به عنوان تنها دينِ مورد پسند حضرت حق اعلام گرديد. اين چنين شد كه كفرورزان و مشركان از نابودى دين اسلام مأيوس گشتند.

ديرى نپاييد كه برخى اطرافيان پيامبر(ص) با توطئه هايى از پيش مهيّا شده مسير هدايت و راهبرى را پس از رحلت ايشان منحرف ساختند، دروازه مدينه علم را بستند و مسلمانان را در تحيّر و سردرگمى قرار دادند. آنان از همان آغازين روزهاى حكومتشان، با منع كتابت احاديث نبوى، جعل احاديث، القاى شبهات و تدليس و تلبيس هاى شيطانى، حقايق اسلام را كه همچون آفتاب جهان تاب بود پشت ابرهاى سياه شكّ و ترديد قرار دادند. بديهى است كه على رغم همه توطئه ها، حقايق اسلام و سخنان دُرَرْبار پيامبر(ص)، توسّط امير مؤمنان على(ع)، اوصياى آن بزرگوار و جمعى از اصحاب و ياران باوفا، در طول تاريخ جارى شده و در هر برهه اى از زمان، به نوعى جلوه نموده است. آنان با بيان حقايق، دودلى ها، شبهه ها و پندارهاى واهى شياطين و دشمنان اسلام را پاسخ داده و حقيقت را براى همگان آشكار ساخته اند. در اين راستا، نام سپيده باورانى همچون شيخ مفيد(ره)، سيّد مرتضى(ره)، شيخ طوسى(ره)، خواجه نصير(ره)، علاّمه حلّى(ره)، قاضى نوراللّه(ره)، مير حامد حسين(ره)، سيّد شرف الدين(ره)، امينى(ره) و… همچون ستارگانى پرفروغ مى درخشد. چرا كه اينان در مسير دفاع از حقايق اسلامى و تبيين واقعيّات مكتب اهل بيت(ع)، با زبان و قلم، به بررسى و پاسخ گويى شبهات پرداخته اند. زحمات بي شائبه اين بزرگان در تبيين معارف حقه تشيع و اثبات ادله عقلي امامت و ولايت و تشريح ادله نقلي شامل آيات و روايات و نيز پاسخ به شبهات و ايرادات برخي از اهل سنت ستودني است.

   تعريف و محدوده مسأله

بحث در امامت در دو مقام مطرح است ابتدا در امامت عامه كه بحث از امكان و ضرورت وجود جانشين براي پيامبر اكرم(ص) است و مقام ديگر در امامت خاصه است يعني بحث در اثبات امامت بلافصل حضرت علي بن ابيطالب(ع)؛ ادله در اين باب شامل ادله عقلي و نقلي است كه ادله نقلي خود به دو دسته آيات و روايات تقسيم مي گردد. در ميان آياتي كه امامت خاصه را اثبات مي كنند آيات صادقين، مباهله و نجم به چشم مي خورند. محدوده اين مسئله علم كلام است كه براي تبيين آن از منابع تفسيري نيز بهره برده شده است. از مشخصه هاي خاص اين تحقيق پاسخ به شبهات ابن تيميه[1] در كتاب منهاج السنه، امامت در پرتو نصوص تأليف فيصل نور و كتاب اصول مذهب شيعه الاثني عشريه تأليف دكتر ناصرالدين قفاري است.

 

[1] احمد بن عبد الحليم، بن تيميه حرانى، در ماه ربيع الاول سال 661 ه.ق.، 5 سال پس از سقوط عاصمه خلافت عباسى در بغداد در يكى از نقاط شام به نام حران ديده به جهان گشود و تا 7 سالگى در آن سرزمين زندگى كرد، ولى بخاطر حمله سپاه مغول، خانواده وى مجبور به جلاى وطن شد و رحل اقامت در شهر شام افكند. پدر او روحانى حنبلى مذهب بود كه در عقايد و فقه از مذهب‏ احمد بن حنبل‏ پيروى ميكرد، از اين جهت فرزند خود را به مدارس‏حنابله‏ فرستاد تا فقه حنبلى را فرا گيرد.

ابن تيميه تا سال 698 ه. در شام بسان يك روحانى حنبلى مي زيست، هنگامي كه رساله‏اى به نام‏«الرسالة الحموية‏»نوشت، آثار انحراف در او ظاهر گرديد، وى اين رساله را در پاسخ پرسش مردم‏«حماة‏» كه يكى از شهرهاى سوريه است، نوشت و آشكارا براى خدا«جهت‏»و«سمت‏»قائل شد و تلويحا او را جسم دانست. وي خرق اجماع كرد و آشكارا گفت:خدا فوق آسمانها است، و بر عرش خود تكيه كرده است.

علماى عصرش به مخالفت با افکار و عقایدش برخاستند و از نشر آن ممانعت کردند.مجلسى با حضور قضات در قصر حاکم دمشق برگزار شد پس از محکومیت، او را به زندان معروف «قلعة الجبل» مصر فرستادند. دو سال بعد آزاد شد، در مصر ماند و دست از افکار خود برنداشت.سال 707 ه. ق. باز هم به جهت نشر افکارش از او شکایت شد، با حکم قاضى دوباره به زندان رفت، ولى بعد از یک سال آزاد شد. سال 709 ه. ق. به اسکندریه تبعید گردید، هشت ماه بعد با تغییر اوضاع، به قاهره بازگشت.ابن‏تیمیه سال 712 ه. ق. راهى شام شد. سال 718 ه. ق در شام، کرسى تدریس و افتاء را بر عهده گرفت و دوباره فتاوا و عقاید نادرست خود را مطرح نمود. خبر به علما، قضات و دستگاه حاکم رسید، پنج ماه در قلعه‏اى حبسش کردند. پس از آزادى تا سال 726 ه. ق. به تدریس ادامه داد، تا این که باز هم به خاطر اصرار بر افکار خود و نشر آن در همان قلعه زندانى و از نوشتن و مطالعه منع شد. وى در سال 728 ه. ق. در آن قلعه از دنیا رفت در حالى‏که پنج ماه قبل از مرگ، از دوات و کاغذ محروم شده بود.

تعداد صفحه : 139

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :