متن کامل پایان نامه دانشگاه تهران مقطع کارشناسی ارشد علوم اجتماعی گرایش مردم شناسی  با عنوان :

بررسي و مقايسة نوآوري‏هاي شغلي درميان

عشاير اسكان يافتة شهرستان مُهر

(مورد مطالعه: روستاي كريم ‏آباد)

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه تهران دانشكده علوم اجتماعي

دانشكدة علوم‏ اجتماعي

 

پايان‏ نامه جهت دريافت

كارشناسي ‏ارشد رشتة علوم ‏اجتماعي

 (مردم‏ شناسي)

 

 

بررسي و مقايسة نوآوري‏هاي شغلي درميان

عشاير اسكان يافتة شهرستان مُهر

(مورد مطالعه: روستاي كريم ‏آباد)

 

 

استاد راهنما:

دكتر عسكري خانقاه

 

 

استاد مشاور:

دكتر رفيع‏فر

 

 

نگارش:

***

داتشگاه تهران

دانشكدة علوم اجتماعي

در چارچوب ارزيابي مرحلة تحقيقاتي مقطع كارشناسي‌ارشد دانشجويان دانشگاه تهران‏، آقاي *به شمارة دانشجويي * در رشتة علوماجتماعي گرايش مردمشناسي، پايان‌نامة خود  را  به  ارزش 4 واحد  در نيمسال دوم سال تحصيلي 1383-1382  تحت عنوان بررسي و مقايسة‌ نوآوري‌هاي شغلي در ميان عشاير اسكان‌يافتة شهرستان مهر (مورد مطالعه: روستايكريم‌آباد) اخذ و ثبت نام نموده و  در حضور هيأت  داوران  به  شرح ذيل، مورد  دفاع قرار گرفته و موفق به اخذ  درجة عالي  با  نمرة  18 گرديد.

 

محل امضاءرتبة علمي

نام  و  نام خانوادگي

 

استاد
دكتر اصغر عسكري خانقاه

استاد راهنما

دانشياردكتر جلال‌الدين رفيع‌فر

استاد مشاور

دانشياردكتر منصور وثوقي

استاد داور

دانشياردكتر ناصر فكوهي

مدير گروه آموزشي

دانشياردكتر اعظم راورد‏راد

معاون تحصيلات‌ تكميلي

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چكيده

موضوع اين رساله، بررسي و مقايسة نوآوري‌هاي شغلي در ميان عشاير اسكان‌يافتة‌ شهرستان مهر (مورد مطالعه: روستاي كريم‌آباد) است كه با توجه به ماهيت پژوهشي اين موضوع، اطلاعاتي را درمورد ويژگي‌هاي جغرافيايي و انساني شهرستان مهر جمع‌آوري كرده‌ايم، در اين تحقيق كه تحقيقي كيفي و ميداني است براي نيل به اهداف اصلي آن از روش‌هاي مردم‌شناختي از جمله مشاهده، گفتگوهاي غير رسمي و مصاحبه، مطالعة اسناد مدارك و ابزارهايي مانند عكس‌برداري و اينترنت سود برده‌ايم.

در اين پژوهش سعي ما بر آن است كه رابطة عشاير مورد مطالعه را با يكجانشينان اطراف مورد مطالعه قرار دهيم و نيز فعاليت‌ها و مشاغل اين عشاير را دو دورة قبل و پس از اسكان با يكديگر مقايسه نمائيم.

اين تحقيق شامل 7 فصل به اين شرح مي‌باشد: در فصل اول به ارائة طرح تحقيق پرداخته‌ايم. در فصل دوم ويژگي‌هاي جغرافيايي و انساني شهرستان مهر و عشاير مورد مطالعه بيان شده است. فصل سوم تحقيق به فعاليت‌هاي اقتصادي و مشاغل عشاير مورد مطالعه قبل از اسكان و نيز ويژگي‌هاي اين فعاليت‌ها و مشاغل عنوان شده است. فصل چهارم، دلايل اسكان اين عشاير از دهة60  به بعد و زمينه‌ها و ريشه‌هاي اسكان از دهه‌هاي اول قرن حاضر (از زمان رضاخان) شرح داده شده است. در فصل پنجم، تحولات كلي اين عشاير آمده است. در فصل ششم، فعاليت‌هاي اقتصادي و مشاغل پس از اسكان همراه با ويژگي‌هاي آن ذكر شده است و در فصل هفتم، تفاوت يكجانشيني اين عشاير با روستائيان منطقه به لحاظ مشاغل اصلي (دامداري و كشاورزي) بيان شده است.

اساسي‌ترين نتايج اين تحقيق (بر اساس تئوري كاركردگرايي) اين بوده است كه ساخت‌هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي همراه با تحولات اقتصادي ناشي از اسكان تغيير يافته است.  از مهمترين تغيرات سياسي مي‌توان به اين موراد اشاره نمود: از ميان رفتن اقتدار سنتي افرادي كه از سن بيشتري برخوردارند و افزايش كنترل و نظارت دولت مركزي بر عشاير. تغييرات فرهنگي كه همراه با اسكان آنان رخ داده است، يكي پايين بودن سطح اطلاعات روز در ميان بزرگسالان است كه به ناتواني توليد و تبادل اطلاعات در ميان آنها منجر شده است و ديگري بروز افكار جديد و متضاد با بزرگسالان در ميان نوجوانان و جوانان است. عمده‌ترين تغييرات اجتماعي مي‌توان از كاهش اهميت و نقش همسايگي وحسن همجواري، كم‌رنگ شدن يگانگي و وحدت و از ميان رفتن سادگي زندگي به مانند گذشته در ميان آنها نام برد.

واژگان كليدي: عـشـايـر، عـشـايـر كـوچـنــده، عـشـايـر اسكان‌يافته، ايـل، طـايـفـه، يـيـــلاق، قـشـــلاق، بـنـكـوه

ـ فـهـرسـت مـطـالـب

صفحه

فـصـل اول : كـلـيـات 11
1ـ 1ـ  مـقـدمـه12
2ـ 1ـ طـرح مسئـلـه14
3ـ 1ـ سئوالات تحقيق19
4ـ 1ـ  اهـمـيـت و ضرورت تـحـقـيـق20
5ـ 1ـ اهداف تحقيق22
6ـ1ـ زمان پژوهش23
7ـ1ـ ابهامات و مشكلات تحقيق23
8ـ1ـ انگيزة تحقيق24
9ـ1ـ ابزار تحقيق24
10ـ 1ـ  روش تـحـقـيـق24
1ـ 10ـ 1ـ تكنيك های تحقيق31
1ـ 1ـ 10ـ 1ـ مـشـاهـده 31
2ـ 1ـ 10 ـ 1ـ  مـصـاحـبـه32
3ـ 1ـ10 ـ 1ـ  مـطـالـعـه اسـنـاد و مـدارك33
4ـ 1ـ10ـ 1ـ  عـكـس33
11ـ 1ـ چـارچـوب نـظـري34
1ـ 11 ـ1 ـ نـظـريـة كاركردگـرايـي34
1ـ 11ـ1 ـ نـظـريـة نوآوری38
12ـ 1ـ پـيـشـيـنـه تحـقـيـق43
13ـ1ـ مفاهيم و اصطلاحات47
فـصـل دوم : ميدان تحقيق51
1ـ 2ـ  اسـتـان فـارس52
2ـ 2ـ شـهـرسـتـان مُهر55
1ـ2ـ 2ـ مـوقـعـيـت جـغـرافـيـايـي55
2ـ 2ـ 2ـ جـغـرافـيـاي انـسـانـي58
1ـ2ـ2ـ2ـ تعداد و سير تحول جمعيت طي چهار دوره سرشمـاري58
2ـ2ـ2ـ2ـ تـوزيـع جـمـعـيـت60
3ـ2ـ2ـ2ـ تـراكـم جـمـعـيـت63
4ـ2ـ2ـ2ـ وضـعـيـت سـواد63
‌5ـ2ـ2ـ2ـ تـركـيـب سـنـي و جـنـسـي65
3ـ2ـ2ـ اقـتـصـادي و انـرژي65
3ـ2ـ عـشـايـر67
1ـ3ـ2ـ‌وضعيت‌موجود در‌جامعة‌عشايري‌براساس‌سرشماري137770
2ـ3ـ2ـ سـرشـمـاري عـشـايـر كـوچـنـده سال 137772
3ـ3ـ2ـ توزيع‌جمعيت6ساله‌وبيشترعشايري‌كشوربرحسب‌وضع‌سواد72
4ـ3ـ1ـ آمـار دام مـتـعـلـق بـه عـشـايـر72
5ـ3ـ2ـ اراضـي زراعـي مـتـعـلـق بـه عـشـايـر72
6ـ3ـ2ـ‌آمارجمعيتي‌عشايرداوطلب‌اسكان‌برحسب‌محل‌موردنظربراي‌اسكان73
7ـ3ـ2ـ آمار جمعيتي عشاير بر حسب  علاقه به اسكان يا كوچ73
8ـ3ـ2ـ جـامـعـه مـورد مـطـالـعـه (روستاي كريم آباد)75
فـصـل سوم : فعاليت‏ها و ويژگي‏هاي اقـتـصادي عشاير مورد مطالعه قبل از اسكان84
1ـ 3ـ فعاليت‏هاي اقتصادي84
1ـ 1ـ 3ـ صـنـايـع دسـتـي و فـرش بـافـي86
2ـ 1ـ 3ـ بـافـت سـيـاه چـادر91
3ـ 1ـ 3ـ تـولـيـد مـحـصـولـات مـخـتـلـف لـبـنـي92
4ـ1ـ3ـ فـعالـيت‏هاي‏مـبتني بـر نـگهـداري، پرورش، چـرا دام‏هـا94
2ـ3ـ ويـژگـي‏هـاي فعالیت های شـغـلـي و اقـتـصـادي96
1ـ2ـ 3ـ اقـتـصـاد نـيـمـه خـود كـفـا و تـقـريـبـاً خـود كـفـا97
2ـ2ـ 3ـ اقـتـصـاد بـسـتـه مـعـيـشـتـي97
3ـ2ـ3ـ تـولـيـد بـراي مـصـرف98
4ـ2ـ 3ـ تكنـولوژي ابتدائي در تهيـه و ساخـت مـحـصـولات99
5ـ2ـ 3ـ نـوع مـعـيـشـت غـالـب مـبـتـنـي بـر دامـداري99
6ـ2ـ 3ـ زنـدگـي اقـتـصـادي پـر مـشـقـت99
7ـ2ـ 3ـ رابـطـة كـاري خـانـوادگـي99
فـصـل چهارم : دلايـل و ريشه‌هاي اسـكـان101
1ـ4ـ خـلـع سـلاح و اسـكان عـشـايـر ايـران105
2ـ4ـ اصـلاحـات ارضـي108
3ـ4ـ  مـلـي كـردن جـنـگل هـا و مـراتـع110
4ـ4ـ نـفـوذ سـاختـار شـهري111
5ـ 4ـ بسط نهاد‌هاي فرهنگي جديد112
6ـ4ـ عـدم تـوانـائـي مـالـي ، دسـت دادن دام هـا و فقر اقتصادي113
7ـ4ـ دلايـل شـخـصـي114
فـصـل پنجم : تـحـولات عـشـايـر مورد مطالعه پـس از اسـكـان116
1ـ5ـ تغيير رفتارهاي گروهي117
2ـ5ـ گسترش ارتباطات119
3ـ5ـ تغيير اشكال معيشتي120
4ـ5ـ روابط جديد با دستگاه‌هاي دولتي123
5ـ5ـ نيازهاي جديد124
6ـ5ـ افزايش نرخ با سوادي125
1ـ 6ـ 5ـ بالا رفتن سطح آگاهي افراد127
2ـ 6ـ 5ـ تأثـير بر پايـگاه اجتـماعي افـراد128
3ـ 6ـ 5 ـ مهاجرت128
4ـ 6ـ 5 ـ ايجاد هنجارهاي اجتماعي و الگوهاي رفتاري جديد129
5ـ 6ـ 5 ـ تحول در ملاك هاي ازدواج129
6ـ 6ـ 5 ـ شكاف ميان دو نسل130
فـصـل ششم: فعاليت‏ها و ويژگي‏هاي اقتصادي پس از اسكان عشاير روستاي كريم‏آباد131
1ـ 6ـ فعاليت‏هاي اقتصادي132
1ـ1ـ 6ـ دامـداري و فـعـالـيـت هـاي وابـسـتـه132
2ـ1ـ6ـ صنايع دستي134
3ـ1ـ 6ـ بـاغـبـانـي136
4ـ1ـ 6ـ فـعـالـيـت در شـركـت هـاي صـنـعـتـي139
5ـ1ـ 6ـ پـرورش زنـبـور عـسـل140
6ـ1ـ 6ـ مـشـاغـل خـدمـاتـي142
7ـ1ـ 6ـ كـشـاورزي143
2ـ6ـ ويژگي‏هاي اقتصادي144
1ـ2ـ6ـ خانواده به عنوان اصلي ترين واحد توليد144
2ـ2ـ6ـ  گـسـتـرش خـانـواده‏هـاي هـسـتـه‏اي و مـسـتـقـل145
3ـ2ـ6ـ نوع معيشت غالب بر دامداري146
فـصـل هفتم : تفاوت يكجانشيني عشاير با يكجانشيني روستايي در شهرستان مُهر147
1ـ7ـ كشاورزي148
1ـ نوع محصول توليد شده148
2ـ كشاورزي به عنوان يك شغل و فعاليت اقتصادي149
3ـ سابقة كشاورزي متفاوت149
2ـ7ـ دامـداري150
1ـ سـابـقـة دامـداري150
2ـ دامداري به عنوان شغل و فعاليت اصلي151
3ـ نوع دام‏ها152
4ـ نوع تغذية دام‏ها153
ـ نتيجه‏ گيري155
ـ فـهـرسـت مـنـابـع161

 

ـ فهرست عكس‏ها

شمارة عكسموضوع عكس
عكس شمارة (1)كوچ عشاير قشقايي27
عكس شمارة (2)چهرة يك مرد قشقايي27
عكس شمارة (3)زوج كهنسال عشايري در شهرستان مُهر28
عكس شمارة (4)خانوادة عشايري در زير سياه چادر29
عكس شمارة (5)استفاده از چادرهاي جديد در ميان عشاير35
عكس شمارة (6)سياه‌چادر درميان‌عشايرمنطقه به‌مانندگذشته كارايي‌چنداني ندارد36
عكس شمارة (7)قبرستان تاريخي فال56
عكس شمارة (8)آسياب آبي خوزي56
عكس شمارة (9)حمام وراوي57
عكس شمارة (10)استودان‏هاي خوزي57
عكس شمارة (11)بخش انرژي شهرستان مُهر66
عكس شمارة (12)پالايشگاه در حال ساخت67
عكس شمارة (13)تابلو روستاي كريم‏آباد75
عكس شمارة (14)نماي كلي روستاي كريم‏آباد78
عكس شمارة (15)نمايي از يك خانه در روستاي كريم‏آباد80
عكس شمارة (16)نمايي از درون يك خانه در روستاي كريم‏آباد82
عكس شمارة (17)راه‏سازي به روستا82
عكس شمارة (18)لوله‏كشي آب به روستا با سرمايه و هزينة روستائيان83
عكس‏هاي شمارة

(19 و 20)

درچند سال اخير امكاناتي به روستائيان اختصاص يافته است كه از آن جمله مي‏توان به برق و تلفن اشاره نمود83
عكس شمارة (21)دام‏هاي عشايري85
عكس شمارة (22)طرح فرش عشايري و وسائل بافت آن87
عكس شمارة(23)فرش عشايري88
عكس شمارة(24)بافت جاجيم91
عكس شمارة (26)سياه‏چادرهاي مورد استفاده در ميان عشاير92
عكس شمارة(27)تهية كشك در ميان عشاير روستاي كريم‏آباد93
عكس شمارة(28)زن عشايري در حال تهية ماست94
عكس شمارة (29)كودك عشايري در حال چراي دام‏ها95
عكس شمارة(30)چوپانان عشايري96
عكس شمارة (31)دبستان ابتدايي در روستاي كريم آباد127
عكس شمارة(32)دامداري در روستاي كريم‏آباد132
عكس شمارة(33)دامداري امروزه به مانند گذشته در ميان عشاير صورت نمي‏گيريد133
عكس شمارة(34)به دست آوردن كره از شير گوسفندان براي تغذيه134
عكس شمارة(35)تمامي اعضاء خانواده در بافت فرش كمك مي‏كنند135
عكس شمارة(36)فرش يكي ازصنايع معمول در ميان عشاير روستاي كريم‏آباد136
عكس شمارة(37)باغ مركبات متعلق به روستائيان137
عكس‌هاي شمارة

(38 و39)

اشتغال عده‏اي از عشاير روستاي كريم‏آباد به عنوان باغبان در باغات138
عكس‌شمارة (40)شروع به ساخت پالايشگاه گاز در شهرستان مُهر (پارسيان)140
عكس‌شمارة (41)شروع به كار پالايشگاه گاز عسلويه (پارس جنوبي)140
عكس‏هاي‌شمارة

(42 و 43)

مشاغل جديد در ميان عشاير اسكان يافتة شهرستان مُهر (پرورش زنبور عسل)141
عكس شمارة(44)رانندگي يكي از مشاغل جديد در ميان عشاير روستا142
عكس شمارة(45)زمين‏هاي زير كشت عشاير143
عكس شماره(46)دامداري در روستاي كريم‏آباد151
عكس شمارة(47)دامداري در خانة روستاهاي شهرستان مُهر152
عكس شمارة(48)محل نگه‏داري دام‏ها در روستاي كريم‏آباد154

 

 

ـ فهرست نقشه‏ها

شمارة نقشهموضوع نقشه
نقشة شمارة (1)نقشة ايران53
نقشة شمارة (2)نقشة استان فارس59
نقشة شمارة (3)نقشة شهرستان مُهر62

 

 

ـ فهرست جداول

شمارة جدولموضوع جدول
جدول شماره (1)تعداد بخش ها ، شهرها و دهستان هاي كشور برحسب استان و شهرستان در پايان اسفند 138154
جدول شماره (2)ناحيه مورد مطالعه در سرشماري 134558
جدول شماره (3)ناحيه مورد مطالعه در سرشماري 135558
جدول شماره (4)ناحيه مورد مطالعه در سرشماري 136558
جدول شماره (5)ناحيه مورد مطالعه در سرشماري 137560
جدول شماره (6)ويژگي هاي جمعيتي شهرستان مُهر در سال 138060
جدول شماره (7)توزيع جمعيت بر حسب بخش به تفكيك جنس در سال138061
جدول شماره (8)توزيع جمعيت نقاط روستائي  بر حسب بخش به تفكيك61
جدول شماره (9)توزيع جمعيت نقاط روستايي بر حسب بخش به تفكيك جنس در سال 138061
جدول شماره (10)تعداد آبادي هاي داراي سكنه شهرستان‏بر حسب بخش و به تفكيك تعداد خانوار61
جدول شماره (11)جمعيت و مساحت به تفكيك بخش در سال 138063
جدول شماره (12)درصد جمعيت 6 ـ 24 ساله در حال تحصيل بر حسب‏گروه‏هاي عمده سني به تفكيك نقاط شهري و روستايي به صورت درصد64
جدول شماره (13)درصد باسوادان در جمعيت 6 ساله و بيشتر بر حسب گروه هاي سني به تفكيك سن و جنس به درصد
جدول شماره (14)تخمين جمعيت عشايري در كتاب گنج شايگان69
جدول شماره (15)تخمين جمعيت عشايري در كتاب آشنايي با جامعه عشايري ايران70
جدول شماره (16)خانوار و جمعيت ايل ها و طايفه‎هاي مستقل بيش از  20 خانوار و استان هاي محل استقرار آنها71
جدول شماره (17)تـوزيـع جـمـعـيـت 6 سـالـه و بـيـشـتـر عـشـايـري كـشـور بـر حـسـب وضـع سـواد71
جدول شماره (18)آمـار دام مـتـعـلـق بـه عـشـايـر72
جدول شماره (19)اراضـي زراعـي مـتـعـلـق بـه عـشـايـر72
جدول شماره (20)آمـار جـمـعـيـتـي عـشـايـر داوطـلـب اسـكـان بـرحـسـب مـحـل مـورد نـظـر بـراي اسـكـان73
جدول شماره (21)آمـارجـمـعـيـتـي عـشـايـر بـرحـسـب عـلاقـه‌بـه اسـكان يـا كـوچ73
جدول شماره (22)جمعيت عشايري در استان هاي كشور به ترتيب تعداد خانوار ييلاقي و قشلاقي74
جدول شماره (23)تركـيـب سـنـي و جـنسـي روسـتـاي كـريـم‌آبـاد77
جدول شماره (24)فعاليت اقتصادي در ميان عشاير كريم‌آباد81
جدول شمارة (25)مقايسة ‌خانوارهاي‌ كوچ‌رو ايل‌قشقايي در سال‌هاي 1353و1361103

 

مـقـدمـه

ـ طـرح مسئله

ـ سئولات تحقيق

ـ اهـمـيـت تـحـقـيـق

ـ اهداف تحقيق

ـ انگيزة تحقيق

ـ ابزار تحقيق

ـ جامعة مورد مطالعه

ـ مبهمات و مشكلات تحقيق

ـ زمان پژوهش

ـ روش تـحـقـيـق

ـ چـارچـوب نـظـري

ـ پـيـشـيـنـه تحـقـيـق

ـ مفاهيم و اصطلاحات

1ـ1ـ مـقـدمـه

تاريخ ايران در طول قريب 2500 سال و حتي بيشتر (قريب 2800 سال) و تا زمان سلسله پهلوي، همواره حكومت ايلات و قبايل بوده است. يك ايل، مثلاً قاجار‏ها، روي كار مي‏آمدند و پس از مدتي به دلايل مختلف از عرصه حكومت حذف مي‌شد و جاي خود را به ايل ديگر  مي‌دادند. اين آمدن و رفتن‌ها پس از استقرار اسلام در ميان مردم ايران نيز تداوم يافت تا به عصر پهلوي رسيد.

در دوره پهلوي و در زمان حكومت رضاشاه بود كه اولين سلسله حكومتي كه پاية ايلي و قبيله‏اي نداشت در ايران روي كار آمد. با توجه به ساختار اجتماعي و سياسي و قدرت رؤساي ايلات و قبايل ايران و نيز اينكه اغلب ايلات و عشاير ايران به خصوص در اواخر عصر قاجار مسلح بودند، رضا شاه همواره از قدرت ايلات و حركت آنان نگران بود، تصميم گرفت كه به اسكان آنان اقدام نمايد.

اسكان يك ايل، عشيره و يا يك قبيله به نوعي شكستن ساختار اجتماعي و خرد كردن بافت قدرت در آنان تلقي مي‌شد و به اين ترتيب دولت مي‌توانست آسان‌تر بر ايلات و قبايل غلبه يافته و با سهولت بيشتري آنان را خلع سلاح نموده و آنان را در كل آسان‌تر در كنترل خود درآورد.

طرح اسكان عشاير كه با شيوه زندگي آنها علي‏الاصول، مغايرت فراواني داشت با مقاومت اغلب آنان مواجه گرديد ولي دولت مركزي به تدريج اين مقاومت‏ها را در هم شكست و كم و بيش بر قدرت عشاير فايق آمد.

پس از انقلاب اسلامي به رغم آنكه حدود 50 سال از اولين طرح‌هاي اسكان عشاير و مقامت ايلات و قبايل مختلف مي‌گذشت و شرايط در اين زمان بسيار تغيير كرده بود، دولت باز هم به دلايل مختلفي كه بيشتر مي‌توان به دلايل امنيتي و اقتصادي در آنها در اولويت باشد موضوع اسكان عشاير را در برنامه خود قرار داده كه آخرين آنها نيز لايحة برنامة چهارم توسعه است كه به آن اشاره و پرداخته شده است.

كوچندگي ظاهراً قديمي‌ترين شيوه‌هاي زيست در ايران بوده است و به نظر مي‌رسد در دوراني بسيار قديم، قبايل كوچندة عشايري بيشتر جمعيت ايران را تشكيل مي‌دادند. اما با توجه به كوچندگي و در حال كوچ بودن اين جمعيت به صورت گسترده و دائم، تقريباً تخمين زدن آمار و ارقام مربوط به اين جمعيت بسيار مشكل به نظر مي‌رسد. با توجه به تغيير و تحولات اخير در جامعة ايران و حتي با تاثيرپذيري از از تحولات جهاني، تعداد اين عشاير كوچنده بسيار كاهش يافته است و امروزه به حدود 2% رسيده است.

با توجه به پتانسيل‌هاي موجود عشاير كشور در جهت توليد مواد مصرفي و صنايع مورد نياز مردم و همچنين جاذبه‌هاي فرهنگي و مردم‌شناسي آنان، تاكنون اين ظرفيت‌ها از سوي مسؤولان ناديده گرفته شده به گونه‌اي كه عشاير در حال حاضر داراي مشكلات بي‌شماري هستند.

مطالعه و پژوهش‏هاي اقتصادي در جوامع سنتي و عشايري كه اساس اقتصادي آن بر پاية دامداري بوده است و امروزه با تغييراتي كشاورزي و ساير مشاغل در كنار آن قرار گرفته‏ است، از جمله موضـوعات مهم در مردم‏شناسي است كه اين امر، باب جـديدي را در مطالعة اين جوامع، علاوه بر مردم‌شناسي ايلات و عشاير، گشوده است كه آن مردم‏شناسي اقتصادي عشاير است كه به تجديد نظر در برخي از مفاهيم اقتصادي در ميان عشاير مي‏پردازد. از جملة اين مفاهيم مي‏توان به «اقتصاد تأمين بقاء» (طبيبي، 1371 :165) اشاره نمود. چنين اقتصادداناني كه از نظر وي اين اصطلاح را به كار برده‏اند در برخورد با پژوهش‏ها و تحقيق‏هاي انسان‏شناسانه به اين امر واقف گشته‏اند كه نيازهاي معنوي نيز در اقتصاد اين جوامع بسيار تأثيرگذار هستند.

در مطالعة جوامع عشايري مي‏توان پيوستگي ميان ارزش‌‏هاي اقتصادي را با ساير ارزش‏هاي اجتماعي، سياسي و فرهنگي را مشاهده نمود و از سويي ديگر نتايج اجتماعي، سياسي و فرهنگي را در سيستم توليد و فعاليت‏هاي اقتصادي مختلف مؤثر دانست.

يكي از مهمترين بحث‏هايي كه در ارتباط با عشاير مي‌توان عنوان نمود بحث اسكان عشاير است. در گذشته در شهرستان مُهر تعداد عشايري كه قشلاق خود را در اين شهرستان مي‏گذراندند بسيار فراوان بوده‏اند، اما امروزه فقط تعداد اندكي از اين عشاير زمستان‏ها را در اين منطقه به سر مي‏برند و تعداد آنها سال به سال در حال كاهش است. در شكل وسيع‏تر آن، اين مسأله در ساير نقاط نيز قابل مشاهده است.

در قرن نوزدهم جمعيت عشايري بين 25 تا 50 درصد از كل جمعيت ايران را تشكيل مي‏داده است. اين تعداد در اوائل قرن نوزدهم به 2/30 درصد از كل جمعيت ايران را شامل مي‏شده است (صفي‏نژاد، 1375 :41) تعداد كل عشاير ايران در سرشماري سال 1355 به 14 درصد مي‏رسد. در آخرين سرشماري عشاير كوچندة كشور اين آمار كمتر از 2 درصد بيان شده است (بلوكباشي، 1382 : 39) . اين كاهش جمعيت عشايري ايران در اين سال‏ها را مي‏توان نتيجة مستقيم اسكان عشاير دانست. در تحقيق حاضر سعي بر آن است به جنبه‏هاي ويژه‏اي از اين اسكان در شهرستان مُهر در ميان دسته‏اي از عشاير قشقايي بپردازيم.

2ـ1ـ طـرح مـسـالـه

دربند «ي» مادة 30 برنامة چهارم توسعة اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اسكان عشاير به عنوان يكي از راه‏حل‏هايي كه مي‏تواند براي جمعيت عشايري سودمند و مفيد واقع شود، مطرح گرديده است. در اين بند اسكان عشاير به اين صورت پيشنهاد شده است: «سامان‏دهي اسكان عشاير از نظر اقتصادي، معـيشتي و اشـتغال با حـفظ توانمندي هاي توليد مسكن، ايـجاد امـكانات زير بنايي و خدمات رساني به ميزان حداقل پنجاه درصد (50%) از جمعيت عشاير». (مهاجر،1382)

در اين بند چنين به نظر مي‏آيد كه سياست گام به گام و تدريجي اسكان عشاير به صورتي در نظر گرفته شده است كه براي نيمي از آنها كارايي دارد و از اين رو مسائلي مانند مسكن، خدمات عمومي و زيربنايي مد نظر واقع شده است. همچنين بايد در نظر داشت كه اينكه به جمعيت اسكان داده شده خدماتي داده شود يك امر است و اينكه اصولاً جمعيت عشايري را به اجبار اسكان دهند يك امر ديگر.

امـا اصـولي‏تريـن سـئوالاتـي كه در رابـطه با ايـن مطلـب قابل بيان مي‏باشـد به شـرح ذيل است:

· عشاير كه علي‏الاصول كوچنده و دامپرور هستند، با اسكان و تغيير شيوة زندگي‏شان امكان تداوم زندگي دارند؟

· اصولاً اسكان و يكجانشيني بر توليد و زندگي اين گروه تاثير منفي نمي‏گذارد؟

· اينكه اساساً اسكان و يكجانشيني در كل به سود آنها بوده است و آنها از اين امر راضي هستند يا نه؟

نكتة ديگر اينكه طبق قانون نمي‌توان افراد به سكونت در جايي و يا عدم امكان اقامت مجبور ساخت (مگر در موارد استثنايي). در مورد اين مطلب بايد عنوان شود كه در بين مسير‌هايي كه عشاير از آنها كوچ مي‏كردند، معمولاً برخي از عشاير از مسير‏هايي عبور مي‏كردند كه خسارات و آسيب‏هاي فراواني از سوي دام‏هاي عشايري به مزارع و زمين‏هاي كشاورزي اطرافشان وارد مي‏آوردند كه در بسياري از موارد باعث نزاع و درگيري اين كوچندگان و يكجانشينان آسيب ديده مي‏شد.

حال بايد پرسيد كه آيا عشاير اصولاً علاقه به اسكان دارند؟ به ويژه آنكه بسياري از آنان سرزمين‏هاي بسـيار وسيعي را از دسـت مي‏دهنـد و به زندگي در زمـين كوچك محدود مي‏شوند . لذا بايد از آنها در مورد اين مسأله تحقيق و بررسي شود و ميزان رضايت آنان در مورد اسكان از خلال اين گونه تحقيقات حاصل آيد.

در اين تحقيق سعي خواهد شد با شناخت زمينه‏هاي سنتي و تاثيرات تحولات جديد بر ساخت‏هاي سنتي، ساخت سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و . . . عشاير مورد بررسي واقع شود. همچنين آنچه در اين جا حائز اهميت جلوه مي‏كند، ميزان و نوع پذيرش اين تحولات از سـوي اين عشاير، طي اين تحولات و نوآوري‏ها و در طول زمان و روند اسكان آنان است.

همچنين براي بررسي بهتر سعي خواهد شد مقايسه‌اي ميان اوضاع و احوال عشاير و ايلات در زمينه‌هاي مختلف صورت پذيرد و قواعـد[1] كلـي زندگي آنها قبل و بعد از اسكان مورد بررسي واقع شود. به دليل آنكه كلية جنبه‌هاي زندگي عشايـر، همراه با يكجانشـين شدن آنان دستخوش تغيير شده به گونـه‌اي، صورت‌هاي مختـلف زندگي آنها نيز متحول شد، شناخت اين تغيير و تحولات مي‌تواند ما را با زندگي و روند نوآوري، پيشـرفت و توسعة عشاير آشنا سازد. مهمترين مسأله‌اي كه در اينجا مي‌تواند مورد شناسايي واقع شود، ميزان و نوع ارتباط‌اي است كه ايلات و عشاير با روستانشينان و شهرنشينان اطراف خود دارند. به دليل متفاوت بودن فرهنگ زندگي و معيشت عشاير و ايلات با شهر نشينان و روستائيان، تلاقي و برخورد اين دو فرهنگ و اين دو دسته در نوع خود بسيار حايز اهميت است، هرچند كه ممكن است ديگر امروزه نتوانيم عشاير و ايلات يكجانشين را در فرهنگي خارج از فرهنگ روستايي جاي دهيم، اما به دليل متفاوت بودن پايه‌هاي اوليه و اساسي فرهنگي اين اقوام و اين دسته‌ها و آداب و رسوم و نوع معيشت و ديگر زمينه‌هاي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي اين دو دسته، باز هم، تفاوت‌هاي عميقي در سراسر زندگي آنان قابل مشاهده است، يكي از اساسي‌ترين مباحث تحقيق، پرداختن به اين جنبه‌هاي مختلف زندگي عشاير و ايلات يكجانشين با روستاهاي اطراف و نوع برخورد و تماس اين دو دسته با يكديگر خواهد بود كه با اين وجود بسياري از ابهامات مختلف براي ما روشن خواهد شد.

در زندگي روزمره ما، آنچه كه بيش از هر عامل ديگري در شكل دادن به جنبه‏هاي مختلف آن تاثير دارد فرهنگ است. فرهنگ درون يك جامعه يك جريان تاريخي است كه از نسل‏هاي پيشين به ما رسيده است و جنبه تاريخي بودن آن كاملاً محرز است، زيرا دائماً در حال حركت است و پيوسته در حال دگرگون ساختن خود‌، اعضايش، محيطش و ساير فرهنگ‏هايي كه با آنها در ارتباط است از آنجا كه چنين دگرگوني هايي باعث تغييرات در روابط اجتماعي بين انسان‌ها مي‌گردند بررسي آنها امري ضروري است.

«همة جوامع در هر زمان و در هر حال در كشاكش نسبي تنش‌هاي مخصوص خود هستند هر جامعه را مي‌توان به صورت صحنة رويارويي و تأثيرات متقابل دو نيرو فرض كرد. يكي نيرويي كه مردم را به طرف تغيير مي‌كشاند ديگري نيرويي كه آنان را به حفظ وضع موجود وامي‌دارد نيروي اول تلاش مي‌كند كه براي استقرار خود توازن نيروي دوم را به هم بزند و دومي سعي دارد، تا اولي را از رسيدن به مقصود باز دارد. از آن جا كه گرايش به تغيير، اصل بنيادين فرهنگ است هميشه نيروي نوآور با كنار زدن تدريجي يا سريع نيروهايي كه حافظ وضع موجود هستند جايي براي خود باز مي‌كنند و موجب تغيير مي‌گردد» (فاستر، 1378: 45).

هم چنين «بررسي هاي انسان‌شناسي و جامعه‌شناسي حاكي از آن است كه عوامل مختلفي چون اختراعات، اكتشافات، نوآوري‌هاي (مادي يا ايدئولوژيكي)، افزايش جمعيت، تحولات اكولوژيكي، جنگ، تماس فرهنگ‌ها و غيره همگي در تغييرات فرهنگي دخالت دارند، روي هم رفته عوامل تغيير و تحول يا داخلي‌اند يا از خارج سرچشمه گرفته و در نتيجه تماس بين جوامع به فرهنگ هاي ديگر راه مي‌يابند اصولاً تجربه نشان داده است كه جوامع داراي تكنولوژي پيشرفته، ديگر جوامع را تحت تأثير قرار مي‌دهند» (امان‌الهي، 1362: 103).

بنابراين مي‌توان گفت انقلاب تكنولوژيكي جرياني است كه از دو قرن پيش تاكنون، تغييرات عميقي در جامعه غربي و در دنيا بوجود آورده است، جريان صنعتي شدن، رشد شهرنشيني، افزايش توليد و سرعت در وسايل ارتباطي و حمل و نقل و غيره، تنها تظاهرات خارجي يا پديده‌هاي ظاهري انقلاب صنعتي محسوب مي‌گردند و در حقيقت مجموعة حيات اجتـماعي و انسـاني از اين انقـلاب مـتأثر گرديـده اسـت. زنـدگي خـانـوادگـي، زندگـي مذهـبي، ادبيات، هنر، پوشاك و غيره همه و همه عميقاً و سريعاً در مدت زمان بسيار كوتاهي دستخوش دگرگوني قرار گرفته‌اند و امروزه نيز انقلاب تكنولوژيك ادامه دارد.

عشاير ايران از جمله اقشار مختلف ايران هستند كه در چند دهه اخير به دلايل فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و سياسي گوناگون در ميان آنها تغييرات و نوآوري‌هاي شديدي در زمينه‏هاي مختلف به وقوع پيوسته است كه زندگي آنان را دگرگون كرده است. با اشاعة نوآوري‌ها و ورود تكنولوژي‌‌هاي مدرن كه پس از اجراي اصلاحات ارضي و وقوع انقلاب اسلامي رخ داد، از جمله گسترش وسايل ارتباط جمعي، ابزار و وسايل تكنولوژيكي، تأسيس مدارس نوين، احداث جاده‌ها، تأسيس ادارات دولتي و انتقال قدرت به دولت، تغييراتي عمده در حوزه‌هاي مختلف پديدار گشته است .

تغيير و تحولاتي كه در زندگي عشاير ايران به صورت كلي شكل گرفته است، همزمان با چندين عامل اساسي بوده است كه برگرفته از دلايل سياسي است كه توسط حكومت‌ها رخ داده است. از مهمترين اين دلايل به قدرت رسيدن رضاخان است كه با طرح اسكان عشاير، تحولاتي را در ارتباط با عشاير ايران به وجود آورد كه اين مسئله تنازعاتي را ميان عشاير با دولت مركزي شكل داده بود.

در زمان پهلوي دوم، هر چند كه دوباره تا حدودي رؤسا و خوانين عشاير توانستند نظام‏هاي ايلي را دوباره به وجود آورند، اما اصلاحات ارضي در اين زمان در جنبه‏هاي متفاوتي تحولات عشاير را دامن مي زد. اصلاحات ارضي به دليل تغيير در تقسيم‌بندي زمين‏هاي مالكان بزرگ كه از خوانين شهرستان بودند، با زير و رو كردن ساخت‌هاي سنتي همراه شد كه همين امر تنازعاتي را براي خوانين، اربابان و مالكان عمده با دولت مركزي به همراه داشت. روي هم رفته اين تنازعات در زندگي عشاير تغييرات عميقي را شكل داده بود. در آخرين مرحله نيز همزمان با انقلاب ايران در سال 1357 هجري خورشيدي تغييرات بي‌سابقه‏اي در ايلات و عشاير ايران به وجود آمد كه بيشتر اين تحولات برخواسته از نيازهاي عشاير نيز ادعاهاي مسؤولين انقلاب در توجه به مناطق محروم بود.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد

یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 257 صفحه به همراه عکس ها

قیمت : 14700 تومان

***

—-

:               serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :