متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی

با عنوان :  آلودگی هوا

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته زیست شناسی

با موضوع :

آلودگی هوا

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چكيده:

آلودگیهاي هوا در سه سطح داخلی، ملی و بین المللی، آثار زیانباري برمحیط زیست انسانی وطبیعی برجاي می گذارند. در ایران نیز در سالیان اخیر بویژه در کلان شهرها این آلودگی افزایش قابل توجهی داشته و به نوبه خود باعث ورود خسارت بر سلامتی اشخاص و کیفیت اموال شده است. این پایان نامه بدنبال تحلیل مسأله آلودگی هوا از منظر قواعد مسئولیت مدنی، و درپرتو قوانین و رویه قضایی ایران و فرانسه است. مسأله اساسی این است که آیا نظام کنونی مسئولیت مدنی کافی و وافی براي جبران خسارات ناشی از آلودگیهاي جوي هست؟ رویه هاي قضایی پراکنده اي که دراین زمینه شکل گرفته اند، حکایت از حکومت کدامیک از قواعد و رویکردهاي حقوق مسئولیت مدنی در این حوزه دارند. فرضیه محوري پایان نامه بر این مبنا استوار است که امکان جبران خسارات ناشی از آلودگی زیست محیطی به دلیل ماهیت و ویژگیهاي خاص آن کمتر توسط نظام کنونی حقوق مسئولیت مدنی قابل حمایت است. چه آنکه هنوز درنظامهاي ملی،تئوري کلی مسئولیت مدنی زیست محیطی بر مبناي تقصیر استوار است. لذا بسیاري ازخسارات حاصل ازآلودگی هوا جبران نشده باقی میمانند.امروزه محیط زیست وحفاظت ازآن،آنچنان به ارزش اخلاقی واجتماعی تبدیل شده است که حمایت کیفري از آن ضروري می نماید. در این راستا ضعف ضمانتهاي حقوق مسئولیت مدنی وعدم کفایت تدابیر حقوق اداري، را تقویت می کنند با این حال کاربست حقوق کیفري براي حمایت از محیط زیست مستلزم ملاحظه بایسته هایی است که بدون توجه به آنها نمی توان به توفیق این حقوق امید بست. ازدیدگاه قانونگذارایرانی حقوق شهروندی یک امتیاز است که به اتباع کشور در محدوده مرزها داده می شود، ولی حقوق شهروندی ازدیدگاه محیط زیست را نمی توان محدود به مرز نمود زیرا محیط زیست مرزها را درمی نوردد. فاعل فعل آلوده کننده را ناقض حقوق زیست محیطی شهروندی می نامند. اغلب رفتارهای نقض حقوق زیست محیطی شهروندی مطابق قانون، دردسته بندی جرایم ارتکابی نسبت به عناصر جاندار، بی جان و یا جرایم غیر مستقیم علیه محیط زیست قرار میگیرد. ایجاد آلودگی به هر شکل آن از جمله آلودگی های بصری، آب، هوا، پسماندها و غیره، سلامتی روحی، روانی و جسمی شهروندان رابه خطر می اندازد واصلی ترین حق شهروندی را که هماناحق حیات وسلامتی است باخطر جدی مواجه می سازد.لذا عملکرد دادگاه ها ودادسراهای تخصصی درزمینه محیط زیست بایدمانعی درمقابل ناقضان حقوق شهروندی باشد.حق انسان‌هادرداشتن محيط زيستي امن وسالم، به عنوان يك حق بشري دركنارسايرحقوق شناخته شده براي بشر،چندسالي است كه موردبحث وبررسي محافل علمي وطرفداران محيط زيست است.دراين پايان نامه،مباني حق بهره‌مندي ازمحيط زيست سالم،ازديدگاه قرآن كريم موردبحث و بررسي قرار مي‌گيرد.

1- مقدمه:

حمایت از زیاندیدگان در برابرآثار خطرناك ناشی از آلودگی هاي محیط زیست و الزام به جبران خسارات ناشی از آلودگی هوا، خاک،آب و… هدف اصلی رژیم هاي مسئولیت مدنی در این حوزه است. به دیگرسخن، مسئولیت هاي مدنی در این حوز ه به چگونگی و نحوه جبران خسا رات ناشی از این آلودگی می پردازند. با توجه به میزان روز افزون خسارات ناشی از آلودگی هوا بویژه بر اموال، اشخاص و سایر عناصر محیط زیست ما نیازمند تحول جدي در مبانی حقوقی مسئولیت در این زمینه پیش بینی ضمانت هاي ویژه خسارات زیست محیطی هستیم. در اینجا این سوال اساسی مطرح است که آیا میتوان در رژیم کنونی حاکم بر مسئولیت مدنی با تمسک بر ضمانت ها و قواعد رایج درحقوق مسئولیت مدنی به جبران خسارات ناشی ازآلودگی هوا پرداخت ؟

و سوال اساسی تر اینکه چگونه و تحت چه شرایطی امکان اعمال ضمانت هاي مدنی براي مقابله با آلودگی هوا وجود داشته وچه مشکلات وموانعی در این خصوص قابل بررسی است. پیش فرض اساسی این است که امکان جبران خسارات ناشی از آلودگی هوا به دلیل ماهیت و ویژگیهاي خاص این قسم از آلودگیها کمتر توسط حقوق مسئولیت مدنی حمایت میشود.و در بسیاري از موارد با توجه به اصول وقواعد حقوقی حاکم برحقوق مسئولیت مدنی بویژه در نظامهاي ملی که مسئولیت مدنی زیست محیطی را هنوز برمبناي نظریه تقصیراستوار نموده اند بسیاري ازخسارات حاصل از آلودگی هوا،آب،خاک،جنگل،انسان و…(محیط زیست) به مرحله جبران خسارت نمی رسد و بسیاري از آنها جبران نشده باقی میماند. لذاهمان گونه که بحث خواهد شد حقوق مسئولیت مدنی در زمینه جبران خسارات ناشی ازآلودگیزیست محیطی با چالشهاي جدي مواجه است و در زمینه اعمال ضمانت هاي مدنی عرصه محدودي وجود دارد که این امر مستلزم تصویب قوانین ویژه و نیازمند تحول اساسی در رژیم حقوقی حاکم بر مسئولیتهاي مدنی زیست محیطی و شکل دهی قواعد خاص حاکم بر مسئولیت مدنی ناشی از این قسم از آلودگیهاست. ضمانت هاي مدنی مقابله با آلودگی هوا از دوجنبه قابل بررسی است. مطرح میشود و شامل آندسته از تعهدات و شروط زیست محیطی می شود که در قراردادها بویژه قرارداده میشود که مربوط« مسئولیت قهري » عمرانی پیشبینی گردیده و دیگري ضمانت هاي ناشی از به آندسته از اقدامات آلایندهاي میگردد که به موجب قانون نسبت به آنها دعواي مسئولیت مدنی مطرح و بدنبال آن بحث جبران خسارات ناشی از آلودگی هوا به میان می آید. در ذیل ضمن بررسی قواعد ضمانت هاي برآمده از هر دو مسئولیت مد نی را ارزیابی و موانع و چالشها ي موجود درحوزه مقابله با آلودگی هوا را با توجه به تجربه فرانسه؛ ایران و… اشاره خواهیم نمود.

حفظ محيط زيست، پاسخ به يكي از نيازهاي امروز جامعه براي نگاهداري بيشتر از محيط زيست و رعايت حقوق عمومي است و تخريب محيط زيست معلول نابرابري‌هاي اجتماعي و استفاده‌هاي غلط از طبيعت و يكي از عوامل تضييع حقوق انسان‌هاست. با نگاهي به متون ديني مي‌توان دريافت كه محيط زيست و توجه به تأمين سلامت آن و حركت در جهت دستيابي به محيط سالم، از حقوق اساسي بشر است؛ همانگونه كه تخريب محيط زيست در اثر نشناختن حقوق بشر است. انسان به عنوان     « اشرف مخلوقات و جانشين خداوند» بر روي زمين، حق دارد از نعمت‌هاي الهي استفاده كند؛ اما اين استفاده نبايد آن چنان باشد كه حق ديگران در بهره‌برداري از اين نعمت الهي در خطر قرار گيرد. به عبارت ديگر، انسان همان‌گونه كه حق استفاده و بهره‌مندي از محيط زيست سالم را دارد، مسئوليت درست استفاده كردن از آن را نيز بر عهده دارد. با نگاهي به وضعيت فعلي محيط زيست، در مي‌يابيم كه انسان‌ها در بهره‌برداري از طبيعت و محيط زيست به مسئوليت خود در حفظ و حراست از آن به درستي عمل نكرده‌اند. شاهد اين سخن، بحران عظيمي است كه در محيط زيست دچار آن شده است. تخريب و نابودي روزافزون جنگل‌ها و مراتع، نابودي گونه‌هاي نادر گياهي و جانوري، آلودگي آب، خاك و هوا، استفاده از سلاح‌هاي هسته‌اي و شيميايي، ورود مواد نفتي و آلاينده‌هاي ديگر مانند: فاضلاب كارخانه‌ها و مجتمع‌هاي صنعتي به رودخانه‌ها و درياها، آسيب ديدن لايه ازن، باران‌هاي اسيدي، مصرف روزافزون سوخت‌هاي فسيلي، استفاده بي‌رويه از سموم دفع آفات نباتي و ده‌ها عامل آلوده كننده ديگر كه نام بردن از آنها فقط بر تلخ‌كامي و ناراحتي انسان مي‌افزايد گوياي اين واقعيت مهم است كه بشر در داد و ستد خود با محيط زيست، راه خطرناك و مهلكي را در پيش گرفته كه نتيجه آن چيزي جز به خطر افتادن سلامت و حيات انسان و ديگر موجودات نخواهد بود. اندكي تأمل و تفكر در آمارهايي كه همه روزه در مورد وضعيت محيط زيست بيان مي‌شود، كافي است تا انسان خود را بر لب پرتگاهي احساس كند كه ساخته و پرداخته خود اوست. در مقابله با اين خطر بزرگ كه موجوديت انسان و ديگر جانداران را با تهديد روبه‌رو كرده است، تلاش‌هاي فراواني در سطح جهان صورت گرفته تا از شدت و پيشرفت اين بحران كاسته شود. برگزاري ده‌ها كنفرانس بزرگ جهاني مانند (كنفرانس استكهلم، درباره محيط زيست انساني)، (كنفرانس ريو، درباره محيط زيست و توسعه) و ، برگزاري (اجلاس ژوهانسبورگ) بخشي از اقدامات جهاني در مقابله با بحران عظيمي است كه جهان به واسطه آلودگي و تخريب محيط زيست گرفتار آن است. علاوه بر اين، تهيه و تصويب اسناد بين‌المللي فراوان در جهت مقابله با بحران زيست‌محيطي جهان، از جمله (اعلاميه استكهلم)، (اعلاميه ريو)، (منشور جهاني طبيعت) بخش ديگري از اقدامات بين‌المللي در اين باره است.

نكته مهم آن است كه دسترسي به اطلاعات زيست‌محيطي شرط لازم براي تحقق حق افراد، براي مشاركت در اتخاذ تصميمات زيست‌محيطي است؛ زيرا آگاهي يافتن از آثار و پيامدهاي عواملي كه بر محيط زيست تأثيرگذارند، وابسته به دسترسي افراد به اطلاعات زيست‌محيطي است. پس از اين مرحله است كه افراد با آگاهي كامل مي‌توانند در اتخاذ تصميمات زيست‌محيطي مشاركت داشته باشند. حق ديگري كه در چارچوب حق بهره‌مندي از محيط زيست سالم بايد از آن سخن گفت، حق آموزش مسائل زيست‌محيطي است. اين وظيفه دولت‌هاست كه نسبت به آموزش مسائل محيط زيست به افراد جامعه اقدام كنند. اين عمل مي‌تواند از طريق مدارس، كتاب‌هاي آموزشي و رسانه‌هاي عموم انجام پذيرد. حق دسترسي به جبران خسارت يكي ديگر از تقسيمات حق بهره‌مندي از محيط زيست سا لم است.    بر اين اساس هر شهروندي بايد حق دسترسي به مراجع قضايي و جبران خسارت زيست‌محيطي را داشته باشد.

حق بهره‌مندي از محيط زيست سالم، در درون خود متضمن چند حق ديگر است كه عبارتند از:

1-حق دسترسي به اطلاعات زيست ‌محيطي،

2-حق آموزش مسائل زيست ‌محيطي،

3-حق تصميم‌گيري در مورد مسائل زيست محيطي،

4-حق دادرسي و جبران خسارت زيست محيطي،

حق دسترسي به اطلاعات زيست محيطي، از يك طرف به حق افراد در كسب اطلاعات زيست محيطي بدون هيچ محدوديتي اشاره دارد و از طرف ديگر اشاره به تكاليف دولت‌ها در واگذاري اين اطلاعات به افراد جامعه دارد.

2- بیان مساله:

امروزه جهان به نحو فزاینده ای با دو رویكرد مهم برنامه ریزی و محیط زیست در راستای تحقق توسعه پایدار روبروست، كه در برآیند حاصل از آنها، شاهد شكل گیریي جدید به نام حقوق محیط زیست هستیم كه، قوانین برنامه ای بخشی از آن است.

توسعه كشورها،براساس تدوین راهبردها،سیاست هاوبرنامه هایی(بلندمدت،میان مدت،كوتاه مدت) صورت می پذیرد كه با تكیه بر آرمانها، توانایی ها،امكانات و شرایط محیطی حاكم بركشورها تدوین شده است. با بررسی قوانین برنامه های عمرانی(شش برنامه )قبل از انقلاب اسلامی وبرنامه های توسعه ای )چهار برنامه (پس از انقلاب اسلامی، آنچه محرز می باشد، جایگاه سیر صعودی و توسعه حقوق محیط زیست در روند تدوین و تصویب قوانین برنامه ای است.

چنانچه در بررسی این قوانین در بستر زمانی پس از انقلاب، صرفنظر از مباحث ماهوی و تحلیل محتوای مواد، شاهدیم جایگاه محیط زیست به گواهی ارقام از یك تبصره ( تبصره ١٣ ) در قانون برنامه اول توسعه از مجموع ٥٢ تبصره، در برنامه چهارم توسعه به یكی از محورهای شش گانه به نام حفاظت محیط زیست، آمایش سرزمین و توازن منطقه ای تغییر یافته است و در مجموع ١٥ ماده از ١٦١ ماده قانون برنامه چهارم به محیط زیست اختصاص یافته و در كنار آن نیز در ١٤ ماده دیگر ضرورت رعایت مسائل زیست محیطی مورد توجه قانونگذار قرار گرفته و لحاظ شده است. گرچه در این برنامه نیز تا رسیدن به وضعیت مطلوب راه نسبتاً طولانی در پیش است. روند طی شده بیانگر حركت در مسیری نسبتاً موفق در زمینه لحاظ نمودن ملاحظات زیست محیطی با برنامه های توسعه ای جهت دستیابی به توسعه پایدار است،كه،موفقیت قطعی این برنامه ها، منوط به اجرای كامل آن خواهد بود.

باید اذعان نمود كه تحقق تمامی اهداف زیست محیطی مندرج در برنامه های توسعه ای، خصوصاً در برنامه چهارم توسعه به عنوان آخرین برنامه با دیدگاه زیست محیطی، متضمن تقویت زیرساختهای بنیادی، هماهنگی بین امور زیست محیطی، عزم و اراده ملی و فراهم نمودن بستر مناسب جهت مشاركت عمومی به ویژه سازمان های غیردولتی است، كه تجلی آنرا باید در برنامه پنجم توسعه دید. ضمن آنكه، برای ترسیم دیدگاه كلان و چشم انداز آینده باید در صدد ترسیم برنامه بلند مدت توسعه پایدار در كشوربود.

محیطی که انسان را احاطه نموده و به او اجازه زندگی داده است به وسیله خود انسان به طور نگران کننده ای مورد تهدید قرار گرفته است اکنون ما در زمانی زندگی می کنیم که مسئله آلودگی محیط زیست به خاطر رشد سریع جمعیت ،صنعت و محدودیتهای منابع طبیعی بیش از پیش مورد توجه کارشناسان واقع شده و همچنین به شکل یک مسئله قابل لمس مورد توجه عام مردم قرار گرفته است.  در جوامع امروزی اهمیت حفاظت محیط زیست امری ضروری و بدیهی به نظر می رسد. بدون شک اقدام و اجرای هر گونه برنامه نیاز به دانش کافی و شناخت لازم از محیط زیست و آلاینده های آن دارد بحران های زیست محیطی ناشی از آلودگی ها هم اکنون بسیاری از کشورها را به طرز خطرناکی تهدید می کند.

لذا کشورها با حفاظت جدی و منطقی از محیط زیست خود و برنامه ریزی های علمی می توانند این بحران های زیست محیطی را کنترل نمایند، در همین راستا شناخت آلودگی های زیست محیطی و عوامل موثر در ایجاد آنها راه را برای مقابله با این آلودگی ها هموار کرده و هزینه های آن را کاهش می دهد. 

مشکل آلودگی محيط زيست امروزِ جهان، مشكل تنها يك كشور و يا يك قلمرو خاص نيست، بلكه مشكل كل جهان است كه در بردارنده ي مسائل مختلفي نيز هست كه از جمله مي توان به آلودگي آب و هوا، گرم شدن كره ي زمين، بالا آمدن سطح آب درياها، انهدام گونه هاي گياهي و جانوري، فرسايش لايه ي ازن، تخريب جنگل ها، باران هاي اسيدي، آلودگي هاي صوتي، آزمايش هاي هسته اي و … اشاره كرد.

اين همه، نتيجه ي عملكرد خود انسان است. هرچند تأثير انسان بر محيط زيست پيرامون خود عمري به قدمت حيات او دارد، اما تخريب و نابودي آن، به دنبال انقلاب صنعتي و افزايش سريع جمعيت، به گونه اي خطرناك شدت يافت و پيشرفت علم و فن آوري انسان را قادر ساخت تا طبيعت را مقهور خويش سا خته و موجب انهدام تدريجي، اما مستمر محيط زيست گردد.تحقيقات علمي نشان داده است كه اجزاي مختلف محيط زيست درياها،رودخانه ها،هوا،خاك،حيوانات ،گياهان و … همه به يكديگر وابسته و مرتبط هستند و به لحاظ همين وحدت و يكپارچگي، هرنوع آلودگي مي تواند موازنه و تعاد ل ميان عناصر مزبور را بر هم زند . از اين رو به منظور حفظ و حراست از طبيعت و محيط زيست، به تدريج انديشه ي وضع قواعد و مقررات جهاني شكل گرفت و از رهگذركنفرانس ها و سازمان هاي بين المللي تكامل يافت . در اين قواعد و مقررات، جلوگيري از آلودگي محيط زيست مورد تأكيد قرار گرفت و معيارهاي جهاني مشتركي ، جهت به نظم در آوردن فعاليتهاي مرتبط با محيط زيست انجام شد . اما اقدامات در مورد محيط زيست، در همين جا متوقف نشد، بلكه با مطرح شدن مسائل مربوط به حقوق بشر كه با انتشار اعلاميه ي جهاني حقوق بشر ١٩٤٨ و ميثاق هاي بين المللي ١٩٦٦ جايگاهي رفيع در نظام بين المللي به خود اختصاص داد مسأله ي محيط زيست نيز واردمرحله ي تازه اي شد، تا اين كه در سال ١٩٧٢ در اعلاميه ي استكهلم بين حقوق بشرو محيط زيست ارتباط و پيوندي اساسي برقرار گرديد. در ماده ي يك اين اعلاميه آمده است «انسان از حقوقي بنيادين براي داشتن آزادي، برابري و شرايط مناسب زندگي در محيطي كه به او اجاز ه ي زندگي با حيثيت و سعادتمندانه را بدهد، برخوردار است. او رسمًا حفاظت و بهبود محيط زيست براي. نسل هاي حاضر و آينده را بر عهده د ارد.

به طور مستمر، در اسناد بين المللي مورد « حق بر محيط زيست » از آن تاريخ به بعد تأييد و تأكيد قرار گرفته است . پيش طرح سومين ميثاق بين المللي حقوق همبستگي ١٩٨٢، دارا بودن حق بر محيط زيست را يكي از اشكال حرمت و حيثيت انساني تلقي كرده كه مكمل حقوق بشر براي نسل حاضر و شرط تحقق آن براي نسل هاي آينده است . بر اساس ماده ي ١٥ اين پيش طرح، دولت هاي عضو متعهد مي گردند كه شرايط طبيعي حيات رادچار تغييرات نامساعدي نكنند كه به سلامت انسان و بهزيستي جمعي صدمه وارد كند .

منشور جهاني طبيعت نيز اصول ١٤ تا ٢٤ خود را به نحوه ي به كار بستن و اجراي اصول مربوط به دارا بودن حق بر محيط زيست و حفاظت از آن اختصاص داده است. همچنين مواد ١ و ١٠ اعلاميه ي ريو نيز حاوي قواعدي مشابه هستند.

تعداد صفحه :138

قیمت : 14700 تومان

***

—-

:        ****       serderehi@gmail.com

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :