متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته  اقتصاد – گرایش  اقتصاد انرژي

با عنوان : جايگاه بخش انرژي در اقتصاد ايران

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد تهران مرکزي

دانشکده اقتصاد و حسابداري

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A )

رشته:اقتصاد

گرایش : اقتصاد انرژي

عنوان :

جايگاه بخش انرژي در اقتصاد ايران،

رهيافتي مبتني بر تحليل‌هاي داده-ستانده

استاد راهنما :

دكتر مهدي صادقي

استاد مشاور :

دكتر داود منظور

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

مقدمه

انرژي يكي از اساسي‌ترين بخش‌هاي جهان ماست. ما از انرژي براي انجام كارها استفاده مي‌كنيم. انرژي به حركت درآورنده وسايل نقليه اعم از خودرو، قطار، هواپيما و همچنين موشك‌هاست. انرژي خانه‌هاي ما را گرم مي‌كند، غذاي ما را مي‌پزد، موزيك مي‌نوازد و تصاوير تلويزيون را به ما نشان مي‌دهد. زماني كه غذا مي‌خوريم، بدن ما غذا را به انرژي جهت انجام كار تبديل مي‌كند. هنگامي كه مي‌دويم يا راه مي‌رويم، انرژي غذا را در بدن خود مي‌سوزانيم. همچنين هنگامي كه فكر مي‌كنيم يا چيزي مي‌خوانيم يا مي‌نويسيم، كاري انجام مي‌دهيم. خودروها، هواپيماها، قطارهاي برقي، كشتي‌ها و ماشين‌آلات نيز انرژي را به كار تبديل مي‌كنند. بنابراين انرژي را مي‌توان به «توانايي انجام كار» توصيف كرد. (سازمان بهينه­سازي مصرف سوخت 1382)

با بررسي تاريخ تمدن و پيشرفت بشر ملاحظه مي‌گردد، تمدن بشر در پرتو توانايي انسان در به كار گرفتن انرژي بوده است، قبل از انقلاب صنعتي، انرژي محدود به قدرت بازوي انسان و حيوانات بوده و در نتيجه قدرت جوامع بشري به تعداد جمعيت و افراد هر كشور وابسته بوده است. بعد از انقلاب صنعتي، مصنوعات اختراع شده، سطح استفاده از انرژي را بسيار گسترده نموده بطوريكه انقلاب صنعتي را دروازه ورود تمدن بشري به عصر تازه‌اي مي‌دانند. (كريمي 1378)

بعد از انقلاب صنعتي، مصنوعات اختراع شده نظير اختراع ماشين بخار و استفاده از آن در به حركت درآوردن قطارها و چرخ كارخانجات تاثير بسزايي در رشد و توسعه اقتصادي كشورهاي توسعه‌يافته كنوني داشته است. در ابتدا استفاده از ذغال‌سنگ و انرژي موجود در آن موجب به حركت در آمدن توربين‌ها و موتورهاي بخار گرديد اما اندك اندك جايگزين‌شدن ساير سوخت‌هاي فسيلي مثل نفت و گاز به عنوان انرژي برتر جاي خود را در اقتصاد و صنعت پيدا نمود و هنوز هم به عنوان مهمترين و استراتژي‌ترين منابع انرژي مورد توجه قرار دارند. (نوشين 1371)

ارزان بودن و قابليت استفاده آسان و وسيع سوخت‌هاي فسيلي به شكل عمده نفت و گاز، هنوز جايگاه ويژه‌اي به اين منبع در دنياي كنوني داده است. ورود انرژي در مباحث اقتصادي تا قبل از دهه 1970 ميلادي به شكل جدي مطرح نشده بود اما بعد از افزايش قيمت نفت خام و ظهور بحران در اقتصاد جهاني مسئله انرژي و كميابي آن مطرح و به شدت مورد توجه اقتصاددانان خصوصاً كشورهاي صنعتي واقع شد و انرژي نيز بويژه در مطالعات اقتصادي به عنوان يك منبع كمياب مورد مطالعه علم اقتصاد قرار گرفت. (احمديان 1373)

قبل از انقلاب صنعتي، كشاورزي بخش مسلط در اقتصاد بوده و حدود هشتاد درصد توليدات به اين بخش اختصاص يافته بود و در حقيقت زمين به عنوان عامل سرمايه و نيروي كار نقش اساسي را در تابع توليد ايفا مي‌كردند اما بعد از انقلاب صنعتي و ورود مواد اوليه در فرايند توليد، اين مواد نيز در توابع توليد جايگاه خويش را در منابع مختلف نظير فولاد و نساجي پيدا نمود. ارزان بودن انرژي منجر به عدم توجه به اين عامل مهم در تابع توليد گشته بود اما بعد از بحران سال 1970 و درك انرژي به عنوان منبع كمياب و تداوم مطالعات در اين زمينه، اقتصاد انرژي شكل گرفت. (تيرل وال 1378)

اقتصاد انرژي عمدتاً در منابع پايان ‌پذير مطرح بوده و مطالعات كنوني در زمينه استفاده بهينه انرژي، صرفه‌جويي انرژي، تقاضاي انرژي، توليد و نظاير آن شامل مي‌شود. اما انرژي از دو جنبه خاص اهميت دارد. اولاً تامين كننده انرژي مصرفي خانوارهاست در اين خصوص نيازمندي‌هاي انرژي مصرفي خانوارها و چگونگي تنظيم مصارف انرژي خانوارها در تامين نيازهايشان مطرح است. ثانياً در تحليل انرژي به بررسي و تعيين ميزان انرژي لازم براي توليد مواد اوليه، محصولات كارخانه و عرضه خدمات نيز مورد تحليل و بررسي قرار مي‌گيرد. (شكيبايي، 1378)

از طرفي در يك ساختار اقتصادي اساساً پيوندهاي اقتصادي در دو وجه تامين نهاده (پيوند پسين[1]) و توليد محصول (پيوند پيشين[2]) مشاهده مي‌شود. بر اين اساس نقش انرژي در تعيين سطح استفاده از انرژي در توليد كالاها، وابستگي ميان بخش‌هاي اقتصادي و سهم آنها در انرژي تجسم يافته در كالاها و خدمات در قالب تجزيه وتحليل داده ـ ستانده (I-O) نيز از جايگاه خاصي برخوردار است. بنابراين در اين پايان‌نامه به بررسي جايگاه بخش انرژي در اقتصاد ايران با بهره گرفتن از تحليل‌هاي پيوندي پرداخته خواهد شد.

اين تحقيق پنج فصل را در برمي‌گیرد، كه هر فصل نیز خود داراي چند بخش است، اين وصول به ترتيب در ذيل آورده شده است.

فصل اول، كليات تحقيق را دربرمي­گيرد و بخش‌هاي آن عبارت است از:

  • مقدمه
  • بيان مسئله
  • ضرورت و اهميت تحقيق
  • هدف تحقيق
  • سوالات تحقيق
  • فرضيه‌هاي تحقيق
  • روش‌شناسي تحقيق                                  

فصل دوم، انرژي و اهميت آن را بيان مي­كند، كه داراي نه بخش است:

  • انواع منابع انرژي
  • منابع اوليه انرژي و حامل‌هاي انرژي
  • انرژي در نظريات اقتصادي
  • تقاضاي انرژي در بخش‌هاي مختلف اقتصادي
  • انرژي و ساير شاخص‌هاي اقتصادي
  • مصرف سرانه و شدت انرژي
  • مصرف سرانه انرژي و رشد اقتصادي
  • شاخص بهره‌وري انرژي
  • اثرات تورمي افزايش قيمت انرژي
  • پيشينه تحقيق

فصل سوم، مروري بر ادبيات تحليل داده- ستانده است، و بخش‌هاي اين فصل عبارتند از:

  • جدول داده- ستانده
  • سابقه تاريخي جدول داده- ستانده
  • فروض و ساختار جدول داده- ستانده
  • ضرايب فني داده- ستانده و معكوس ماتريس لئونتيف
  • معرفي پيوندهاي پسين و پيشين
  • تجزيه ماتريس لئونتيف
  • معرفي شاخص‌هاي ارزيابي بخش انرژي

فصل چهارم تحقيق به بررسي جايگاه بخش انرژي در اقتصاد ايران در چارچوب جدول داده– ستانده سال 1378 محقق می­پردازد.

  • معرفي جدول داده- ستانده سال 1378
  • جايگاه بخش انرژي در اقتصاد ايران
  • روش کار
  • بررسي پيوندهاي پسين و پيشين كلي بخش انرژي در اقتصاد ايران
  • بررسي شاخص انتشار و حساسيت بخش انرژي در اقتصاد ايران
  • بررسي تاثيرگذاري و تاثيرپذيري بخش انرژي

فصل پنجم، نتیجه­گیری و پیشنهادها را دربرمی­گیرد.

1-2 بيان مسئله

بخش انرژي در اقتصاد دو نقش اساسي را مي‌تواند ايفا كند. از يك طرف تامين‌كننده نيازهاي انرژي مصرفي بخش خانوارهاست كه خانوارها از اين انرژي به عنوان كالاي مصرفي استفاده كرده، با مصرف انرژي رفاه اقتصادي لازم را كسب مي‌نمايند و از طرفي ديگر تامين‌كننده انرژي به عنوان نهاده توليد براي زيربخش‌هاي مختلف اقتصادي همچون كشاورزي، صنعت و خدمات است. اما نكته اساسي اين است كه بخش انرژي در عين حال كه در زيربخش‌هاي مختلف اقتصادي تاثيرگذار است و نهاده‌هاي انرژي زيربخش‌ها را تامين مي‌كند، از ساير زيربخش‌هاي اقتصادي نيز تاثير مي‌پذيرد. سوال اساسي آن است ميزان تاثيرگذاري و تاثيرپذيري براي بخش انرژي در اقتصاد ايران چگونه است؟ پس دو مسئله اساسي مطرح است:

  • بخش انرژي چه ارتباطي با بخش‌هاي پيشين و پسين خود دارد؟
  • بخش انرژي به چه ميزان بر ساير بخش‌ها تاثير مي‌گذارد و به چه ميزان از ساير بخش‌ها متاثر است؟

1-3 ضرورت و اهميت تحقيق                            

بخش انرژي يكي از بخش‌هاي سرمايه‌بر است و منابع قابل توجهي را در اقتصاد كشور به خود اختصاص مي‌دهد. اين منابع عظيم بايد بتوانند تاثيرات توسعه‌اي خود را بر كل اقتصاد و هر يك از زيربخش‌هاي اقتصاد به جا گذارد. بخش انرژي براي اين كه بتواند با بهره گرفتن از تجهيز منابع، انرژي موردنياز اقتصاد را تامين كند لازم است در ارتباط تنگاتنگي با ساير زيربخش‌هاي تامين‌كننده نهاده‌هاي مورد نياز اين بخش (بخش انرژي) قرار گيرد. پس اثر ستانده‌اي كه بخش انرژي در اقتصاد ايجاد مي‌كند و محاسبه اين كه آن ستانده چه ميزان بر روي ساير بخش‌ها ستانده ايجاد مي‌كند و مقايسه آن با كل ستانده اقتصاد از اهميت پرداختن به موضوع است. اين تحقيق از آن جهت اهميت دارد كه مي‌تواند مشخص كند حركت بخش انرژي مستلزم حركت چه زيربخش‌هايي از اقتصاد است. روشن شدن اين مسئله ما را در سياست‌گذاري براي توسعه بخش انرژي آشنا خواهد كرد.

1-4 هدف تحقيق

  • محاسبه ميزان ارتباطات پسين و پيشين بخش انرژي بر اساس تحليل‌هاي پيوندي
  • محاسبه ميزان شدت تاثيرپذيري/ تاثيرگذاري بخش انرژي از/ بر ساير بخش‌ها

1-5 سوال‌ تحقيق

  • آيا تاثيرپذيري بخش انرژي از بخش‌هاي ديگر بيشتر است يا تاثيرگذاري آن بر بخش‌هاي ديگر؟

1-6 فرضيه‌هاي تحقيق

  1. تاثيرگذاري بخش انرژي از تاثيرپذيري آن بيشتر است.
  2. در ميان بخش‌هاي اقتصادي بخش انرژي بيشترين تاثير را بر صنايع كاني غيرفلزي دارد.

1-7 روش­شناسي تحقيق                                  

اين تحقيق مبتني بر تكنيك‌هاي داده– ستانده و مدل‌هاي متعددي كه در تعيين ارتباطات پيشين و پسين زيربخش‌هاي متعدد وجود دارد، ضرايب پيوندي پيشين و پسين را محاسبه و بر اساس ضرايب محاسبه شده ميزان تاثيرپذيري و تاثيرگذاري بخش انرژي تحليل مي‌گردد.

تعداد صفحه :94

قیمت : 14700 تومان

***

—-

:        ****       serderehi@gmail.com

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :