دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته  ادبيات فارسي

گرایش :  ادبيات فارسي

عنوان : بررسي جايگاه صبر و سكوت  درآثار سعدي

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

 دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه ادبیات فارسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد ادبیات فارسی «M.A »

 گرایش: ادبیات فارسی

عنوان:

‌ بررسي جايگاه صبر و سكوت  درآثار سعدي

 استاد راهنما:

دکتر سید عطاء‌الله افتخاری

 استاد مشاور:

دکتر جلیل نظری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوانصفحه
چکیده . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . 1
فصل اول: کلیات 
  
1-1- مقدمه . . . . .  . . . . . . . . 2
1-2- هدف  . . . . . . . . . . . . 5
1-3- پیشینه تحقیق . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . . . 5
1-4- روش کار و تحقیق . . . .  . . . . . . . . . . . . 7
فصل دوم: نگاهی به زندگی و آثار سعدی 
  
2-1- زندگی‌نامه . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2-2- آثار سعدی . . . . . . . . . . . .  . . . 11
  
فصل سوم: جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی
  
3-1- معانی و مفاهیم صبر . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . 13
3-2- صبر در قرآن کریم . . . . . . . . . . .  . . . . . . . 14
3-3-  زمینه‌های صبر در قرآن . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
3-3-1- صبر، ابزار تکامل . . . . . . . . . . . . .  . . . . . . . . . . . 16
3-3-2- سرمشق گیری از قهرمانان صبر . . . . . . . . .. . . . . 16
3-3-3- صبر در مقام توکل به لطف خداوند . . . . . . . . . . . . . . .17
3-3-4- صبر در مقام فرمانبرداری خداوند . . . . . . . . . . . . . . 17
3-3-5- صبر و ایمان به مشیت خداوند . . . . . . . . . . . . . . 19
3-4- جایگاه صبر و صابران در قرآن . . . . . . . . . . . . . . . . 19
3-5-1- حضرت ایوب (ع) اسطوره صبر در برابر سختی‌ها . . . . .20
3-5-2- حضرت یعقوب، اسطوره صبر و گذشت . . . . . . .  . . . . . . . . 21
3-5-3- حضرت یوسف قهرمان صبر و شکیبایی در برابر گناه .  . . 21
3-3-6- حضرت اسماعیل اسوه صبر در فرمانبرداری از خداوند . .. . . . . . . . 22
عنوانصفحه
3-6- صبر و استقامت در سیره پیامبر اعظم (ص) . . . .  . . . . . . 23
3-6-1- صلح حدیبیه جلوه صبر پیامبر (ص) . . .. . . . . . . 23
3-7- صبر در روایات اسلامی . . . . . . . . 24
3-8- معانی و مفاهیم سکوت . . . . .  . . . . . . . . . 27
3-8-1- سکوت در آیات قرآن مجید . . . . . . . . . 28
3-8-2- سکوت در روایات اسلامی . . . . .  . . . . . . . 30
3-8-3- نقش سکوت و اصلاح زبان . . . . . . . . . . . 33
3-8-4- اصول کلی برای دفع خطرات زبان . . . . . . . . . . . 36
3-8-4-1- توجه جدی به خطرات زبان . . . . . . . . . . . 37
3-8-2- سکوت . . . . . . . . . .  . . . . . . . 37
3-8-4-3- حفظ زبان . . . . . . . . .  . . . . . 38
3-8-6-سکوت در سیره نظری و عملی فرزانگان تاریخ . . . . . 39
  
فصل چهارم:  جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی
  
4-1- منزلت و فواید صبر و سکوت در ادب فارسی . .. . . . . . . . . 42
  
فصل پنجم: جایگاه صبر و سکوت در آثار سعدی
  
5-1- منزلت صبر در آثار سعدی . . . . . . . .. . . . 54
5-1-1- نتیجة شیرین صبر . . . . . . . . . . . . . . . 58
5-1-2- صبر برای استفاده از وقت مناسب . . . . .  . . . . . . 59
5-1-2- صبر برای حفظ عزت نفس. . . . . . . 59
5-1-4- ارتباط صبر و تحمل سختی‌ها . . . . . . . . . . . . . 60
5-1-5- فضیلت صبر در محنت و نداری . . . . . . . . . . . . 61
5-1-6- صبر و کامیابی . . . . . . . . . .. . . . . . . . . 62
5-1-7-1 صبر در سخن گفتن . . . . . .. . . . . . 63
5-1-8- صبر و عدالت در قضاوت . . . .  . . . . . . . 63
5-1-9- صبر مایة عزت و بزرگی است . . .. . . . . . . . 64
عنوانصفحه
5-1-10- صبر و شیرینی به امید وصال . . . . . . . . . . . . . . 65
5-1-11- پاداش صبر . . . . .. . . . . . . . . 66
5-1-12- صبر سیرت صاحب دلان است . . . . . . . . . . . . 66
5-1-13- صبر شرط وفاداری است . . . . . . . .  . . . . . . . . 66
5-1-14- ناسازگاری صبر و عشق . . . .  . . . . . . . . . 67
5-1-15- صبر و فرح . . . . . .  . . . . . . . . . 71
5-1-16- صبر نابجا . . . . . . .. . . . . . . . . . 75
5-1-17- صبر و قناعت . . . . . . . . . . . . . . . . . 76
5-1-18- صبر و نگهداری عهد و پیمان . .  . . . . . . 77
5-1-19- صبر و از خودگذشتگی . . . . . . . . . . 77
5-1-20- صبر و زیبایی . . . . . . . . . . . 78
5-1-21- صبر و مردانگی . . . . . . . . . . . . . . 80
5-1-22- صبر بر نامرادی‌های روزگار . . . . . . 81
5-1-23- صبر و بردباری در برابر افراد نادان . . . .. . . . . . . . 81
5-1-24- ارتباط صبر و صفای باطن . . .  . . . . . . 82
5-1-25- صبر در راه انجام وظیفه . . .  . . . . . . . . 82
5-1-26- صبر در تصمیم گیری . . . .  . . . . . 83
5-2- منزلت و جایگاه سکوت و خاموشی در آثار سعدی . .  . . . . . 83
5-2-1- سکوت مصلحتی . .. . . . . . . 84
5-2-2- سکوت در برابر افراد دانشمند . . . . . . . . . . . . 85
5-2-3- سکوت برای جلوگیری از جنگ و دعوا . . .  . . . 85
5-2-4- سکوت برای پرهیز از عواقب سخن . . . . . . . . . . . . . 85
5-2-5- سکوت برای جلوگیری از زخم زبان مردم . . . . . . . . . . 86
5-2-6- سکوت برای دوری از عیب جویی .. . . . . . . . 86
5-2-7- سکوت و سلامتی . . . . .  . . . . . 87
5-2-8- سکوت برای جلوگیری از آسیب‌های زبان . . . . . . . . 87
5-2-9- سکوت در برابر جاهلان . . . . 88
عنوانصفحه
5-2-10- سکوت برای دوری از یاوه گویی . . . .89
5-2-11- سکوت برای اندیشیدن در کلام . . . . . . . . . 90
5-2-12- خاموشی برای پرده پوشی بر جهل . . . . . . . . . . . 92
5-2-13- سکوت برای رازداری . . . . . . . 94
5-2- سکوت برای پوشیدن عیب . . . . . . . . . . . . . . 94
5-2-15- سکوت برای جلوگیری از سوء استفاده دشمنان . . . . . . . 96
5-2-17- سکوت برای پرهیز از گناه . .. . . . . . 97
5-2-18- سکوت برای رعایت ادب . . .  . . . . . . . . 99
5-2-19- سکوت برای رازداری و امانت داری  . . . . 102
5-2-20- پرهیز از سکوت نابجا . . . . . . . . . 104
5-2-21- جذبه خاموشی در سیر و سلوک روحی . . . . . . . 105
5-2-22- خاموشی برای دوری از ریاکاری . . . . . . . . . . . 105
5-2-23- ارتباط خاموشی و بلوغ فکری . . . . . .. . . . . . 105
  
فصل ششم: نتیجه‌گیری یافته‌های طرح
  
6-1- نتیجه‌گیری . . . . . . . . . . . 106
6-2- پیشنهادها . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107
فهرست منابع . . . .  . . . . . . . . . 111
چکیده انگلیسی . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114

چکیده

 پژوهش حاضر تلاش كرده است منزلت و جايگاه صبر وسكوت در آثار سعدي شيرازي را طرح و بررسي كند. صبر و سكوت به عنوان دو فضيلت انساني كه از آگاهي و دانايي سرچشمه مي‌گيرد و كردار و گفتار  آدميان را در جامعه آبياري مي‌كند. در آثار سعدي جايگاهي والا و ارجمند دارد. مفاهيم صبر و سكوت در آثار سعدي به شدّت تحت تأثير معارف اسلامي مانند قرآن كريم و روايات و احاديث است. سعدي با طرح داستانك‌ها و اشعار نغز و به جا اهميّت صبر و سكوت در مواضع مختلف را هنرمندانه  طرح مي كند  آن گونه شنونده و خواننده را از نظر تربيتي تحت تأثير قرار مي‌دهد. اين مفاهيم در جاي جاي آثار سعدي  داراي رويكردهاي مختلف و متفاوت است. صبر از موضوعات محوري در آثار سعدي به شمار مي‌آيد. اين مفهوم همراه با هم معناها و متضادهايش كه از نظر قياسي (خواه صوري، خواه معنايي) با صبر مربوطند، خميرماية خلق مضامين آموزنده‌اي در اشعار و آثار اوست. صبر در غزل‌ها هفتاد و سه بار، صبر كردن  بيست و هفت بار، صبور دوازده بار، صبوري بيست و يك بار، تحمل هفده بار، تحمل كردن بيست و دو بار، طاقت  سي و نه بار، شكيب سيزده بار، شكيبايي شانزده بار، شكيبيدن چهار بار، و مقوﻟﮥ صبر جمعاً دويست و چهل و هفت بار در غزل‌ها به كار رفته است.

 سكوت در آثار اين شاعر نيز با توجه به مقام و موقع آن دارای مفاهيم و رويكردهاي گوناگون است. خموشي، خاموشي، زبان بريده، زبان دركشيدن، دم فروبستن، دم دركشيدن، تأمل كردن، صُمٌّ وَبُكْمٌ، در پيوند با سكوت و خاموشي به همين قرينه در آثار او جايگاهي در خوردارد كه بسيار آموزنده و به جا از آن‌ها استفاده شده است.

واژگان كليدي:

 سعدي، صبر، سكوت، خاموشي، آموزه‌هاي ديني،  

1-1- مقدّمه

هدف از گردآوری رساله، پژوهش و تحقیق در مبحث شعر دفاع مقدس در فرهنگ ديني و عام مردم ايران، سكوت، صبر و بردباري جايگاهي ارجمند در رفتار، گفتار، كردار و كنش و واكنش‌هاي روز مره دارد. يكى از ويژگي‌هايى كه در طول تاريخ زندگى انسان، در همه صحنه‌ها و عرصه‌ها، خوشي‌ها و سختى‌ها مصيبت‌ها و مرارت‌ها، موجب سعادت وخوشبختى انسان‌ها بوده و هست صبر و ‌استقامت و سكوت انديشمندانه است. در قرآن كريم و روايات اهل بيت (عليهم السلام) و همين طور ادبيات و آموزه‌هاي اخلاقي ايرانيان، اين دو ويژگي به فراواني مورد تكريم و تمجيد واقع شده است.         

زندگى بشر در دنيا گره خورده در مشكلات و رخدادهاي گوناگوني است كه تنها به سرپنجة خرد ورزي و درايّت قابل حل است. بدين معني كه انسان چه  هنگام بايد لب به سخن بگشايد و در چه موقعي سكوت و خاموشي پيشه ساخته و شكيبايي برگزيند. اگر انسان صبر و استقامت را كه رمز غلبه او بر اين مشكلات است نداشته باشد بدون ترديد با شكست مواجه شده و راه تعالى و تكامل بر او بسته خواهد شد.

زمانى كه انسان تاريخ انبيا و اولياى الهى را بررسى مى‌كند، در مي‌يابد كه تمام زندگي اين بزرگواران سرشار از سختى‌ها و مشكلاتی است كه به سوى آنها روى آورده و آنان توانسته‌اند به ياري همين فضايل بر اين مشكلات فايق آيند.

صبر يكي از واژه‌هاي كليدي قرآن است كه به صورت‌هاي مختلف در آن بكار رفته است. اين واژه بر يكي از اصول مهم اخلاقي و صفات برجسته و ضروري انساني دلالت دارد كه زمينه ساز آراستگي آدمي به فضيلت‌هاي بسياري مي‌شود. با توجه به اهميت صبر كه رمز پيروزى و غلبه بر مشكلات در زندگى انسان است، امیرالمؤمنین علیه‌السلام هم در حکمت 424 مي‌فرمايد: « اَلحِلمُ غِطاءٌ ساتِرٌ وَالعَقلُ حِسامٌ قاطِعٌ، فَاسْتُرْ خَلَلَ خَلْقِكَ بِحِلْمِكَ وَقاتِلْ هَواكَ بِعَقْلِكَ» بردباری پرده‌اي است پوشاننده و عقل شمشیریست برّان، پس عیوب اخلاقی خود را با بردباریت بپوشان و هوایت را با عقلت بکش.» (نهج‌البلاغه، 1387‌:1287)

سكوت و خاموشي مدبرّانه و از سرتعقل از ديگر فضايل انساني است كه در كنار صبر به عنواي يكي از صفات مثبت انساني و اخلاقي به شدّت در متون ديني و ادبي مورد توجه قرار گرفته و بسيار ممدوح است.

موسوی اصفهانی مي‌نويسد: « در زبان  فارسی صمت به فتح صاد و سکون میم را برخی به سکوت معنا کرده‌اند ولی میان این دو واژه، تفاوت‌های مهم و اساسی وجود دارد. حضرت امیر مؤمنان(ع) درعبارتي کوتاه، با اشاره به این دو اصطلاح برای آن‌ها کاربردها و آثار خاص بیان می‌کند و می‌فرماید: « الصّمتُ حُكمٌ، والسُّكوتُ سَلامَهٌ، و الكِتمانُ طرَفٌ مِن السَّعادَهَ؛ صمت و خاموشی، حکمت و فرزانگی است و سکوت، سلامت از گرفتاری و کتمان و راز داری، بخشی از سعادت است.» (موسوی اصفهانی، 1382‌: 63)

درقرآن كريم نيز به حفظ زبان و اهميّت سكوت اشاراتي رفته است که بیانگر حکمت و فرزانگي در سكوت است. در سورة مباركه مريم، حضرت زکریا (ع) پس از استجابت دعایش براي داشتن فرزند، خواهان نشانه‌ای از سوی خداوند می‌شود و فرمان الهی به او می‌رسد که نشانه و آیه تو آن است که سه شبانه روز کامل سخن نگویی و سکوت اختیار کنی، از این رو هنگامی که از محراب، عبادت خویش به سوی مردم بازگشت به ایشان اشاره کرد که بامدادان و شامگاهان خداوند را تسبیح کند (قرآن كريم، 19: 11-10) زیرا بنی اسرائیل از این که وی فرزندی ندارد و امت، بی پیامبر می‌شوند از این مسئله نگران بودند. (مریم، آیه 5) مورد دیگر زمانی است که حضرت مریم (س) عیسی (ع) را می‌زاید و می‌هراسد که متهم به امری زشت شود. از این رو مأمور به سکوت و خاموشی می شود. با این تفاوت که وی مأمور می شود تا یک روز را به عنوان نذر خداوند رحمان، روزه سکوت بگیرد و با انسانی سخن نگوید». (همان: 62)

اين دو فضيلت بزرگ وستوده، در آثار شاعران و سخن سرايان بزرگ ايران در معاني زيبايي پرورانده شده. سعدي كه يكي از اركان نيرومند زبان وشعر فارسي است، اين ويژگي اخلاقي را در سخنان نغز و پر مغز خود مورد اشاره قرار داده و در قالب داستان و داستانك‌ها به وجهي گيرا و دل‌نشين  بيان مي‌كند. كتاب گلستان، بابي ويژه در اهميت صبر و سكوت دارد كه بيانگر اين صفت ستوده در فرهنگ ايراني و اسلامي است.

مهشيد مشيري در كتاب “سرو قامت دوست، تاملي در ترجيع بند سعدي”، مي‌نويسد: «صبراز موضوعات محوري كلام سعدي است. صبر همراه با هم معناها، متضادها، كه از نظر قياسي خواه صوري، خواه معنايي با صبر مربوطند، جملگي در يك مقوﻟﮥ قياسي قرار مي‏گيرند.

صبر در غزل‌های سعدي 73 بار، صبر كردن 27 بار، صبور 12 بار، صبوري 21 بار، تحمل 17 بار، تحمل كردن 22 بار، طاقت 39 بار، شكيب 13 بار، شكيبايي 16 بار، شكيبيدن 4 بار، و مقوﻟﮥ صبرجمعاً 247 بار در غزل‏ها به كار رفته و همين موضوعات نيز در ترجيع‏ بند معروف او به زيبايي  شده است.» (مشيري، 1382: 49)

كاووس حسن لي، در كتاب پيام اهل دل، انديشه‌هاي اجتماعي و اخلاقي سعدي مي‌نويسد « واژه شکیبایی یا همان «صبر»، جایگاه ویژه‌ای در بین ما ایرانیان دارد به طوری که: “در آموزه‌های قرآنی و دینی ما قرین حق و زیبایی است و در ادبیات مان با تعابیری چون «کیمیای بی‌مانند» و «کیمیای بزرگی‌ها» از آن یاد شده است و به قول سعدی در گلستان «هرکه را صبر نیست، حکمت نیست»  (حسن لي‌، 1378: 92)

سعدي از خواننده‌ي آگاه و خردمند خود مي‌خواهد كه قبل از دم زدن وافتتاح كلام، در آنچه كه مي‌خواهد بيان كند تاًمّل و درنگ كرده و به عباراتي كه بر زبانش مي‌خواهد بگذر بيانديشد. وي سخن درست و كوتاه را بر پر گويي و بيهوده گويي ارج نهاده و بيان مي‌كندكه سخن و كلامي كه از دهان آدمي خارج مي‌گردد معرف شخصيت وتوان فكري اوست .پس انسان بهتر است اگر بر آنچه كه مي‌خواهد بگويد دانش و آگاهي ندارد، كمال زيبندگي آن است كه خاموشي گزيده و همچون كوه در سكوت وقار ومتانت خود را حفظ كند.

سعدي، معلم اخلاق، نكته سنجي  و تاًمّل و درنگ در سخن را نشانه‌ي كمال آدمي بر مي‌شمارد و سكوت به هنگام را مايه‌ي عزت و كرامت فرد مي‌داند. سخن نابجا و بي هنگام حتي اگر بر زبان عالم و دانشمند برود باعث تضييع حرمت اوست. بنا براين به جاست كه انسان گاه و مقام سخن را در يابد و بر بيهوده و نابجا گفتن سخن قدر خويش را نكاهد و منزلت خود را در نظر ديگران پست و حقير نكند. اين رساله تلاش مي‌كند ضمن نگاهي به اهميت صبر و سكوت در آيات كريمه‌ي قرآن مجيد و روايات بزرگان دين و همين طور مقام اين دو فضيلت در آثار شاعران پارسي، به اهميت اين موضوع در آثار و اشعار سعدي پرداخته و با دقّت و  تاًمّل اين دو  فضيلت را  بررسي كند. 

اين رساله مشتمل بر يك مقدمه و شش فصل است. در فصل نخست، كليّات تحقيق كه در برگيرندة  هدف تحقيق، روش تحقيق، پيشينه و ادبيات تحقيق است؛ بحث مي‌شود.

در فصل دوم نگاه مختصري به زندگي و آثار سعدي از منظر صاحب نظران افكنده خواهد شد واز تحصيلات، مسافرت‌ها،  تجارب و  اهميت اين شاعر در ادبيات فارسي و جهان  صحبت مي‌شود و از آثار او و موضوعاتشان سخن به ميان آمده است.

فصل سوم، به اهميّت صبر و سكوت در آيات و روايات اسلاني پرداخته  و با شرح و بسط اين دو موضوع از نظر آيات كريمة قرآن مجيد و هم چنين نصوص صريح روايات و احاديث شريف از معصومين و امامان (ع)  اشاره مي‌شود.

فصل چهارم به بررسي جايگاه صبر و سكوت در ادبيات فارسي مي‌پردازد و اهميّت آن را در آثار شاعران طراز  اوّل  ايران مانند  مولوي، عطار، صائب تبريزي و … نشان مي‌دهد.

فصل پنجم اين تحقيق كه بدنة اصلي اين پژوهش را در بر مي‌گيرد، به بحث و برسي جايگاه صبر و سكوت در آثار سعدي مي‌پردازد. در اين بخش نگارنده بر اساس اشعار و گفته‌هاي سعدي تحليل خود را از اين دو مبحث ارايه مي‌دهد. در فصل ششم، پژوهنده دريافت و استدراكات خود را ازكُل مباحث و نتيجة  ارائه تحقيق  داده و سپس پيشنهاداتي را نيز در اين خصوص  اضافه مي‌كند.

1-2- هدف تحقيق:

هدف از انجام اين پژوهش، بررسي جايگاه صبر و سكوت در در آثارسعدي شيرازي است. در مقولة تربيت و اخلاق چنان كه از آثار و اشعار سعدي بر مي‌آيد، صبر وسكوت به عنوان دو راهبرد تربيتي و اخلاقي در موفقيت انسان بسيار مؤثر هستند. از ديگر سو، به نظر مي‌رسد، سعدي در مبحث صبر و سكوت به شدّت تحت تأثيرآموزه‌هاي اسلامي است. يكي از اهداف ديگر اين تحقيق نشان دادن كميّت و كيفيّت اين اثر پذيري مي‌باشد.

1-3 ادبيات‌ و پيشينة تحقيق:

 تا كنون، تحقيق و اثر مستقلي در خصوص جايگاه صبرو سكوت در آثار سعدي به رشته‌ي تحريردر نيامده است. ليكن پژوهش‌گران و ارباب ذوق و انديشه به طور پراكنده در آثار خود به اين مبحث پرداخته‌اند.

محمد علي همايون در باب سعدي و گلستان و بوستان و غزل‌هاي او كتابي باعنوان«سعدي، شاعر عشق و زندگي» تاًليف كرده است. اين كتاب در 385 صفحه در سال1385 توسط نشر مركز روانه‌ي بازار گرديده.  نويسنده در اين كتاب مطالب گوناگوني را در هشت فصل پيرامون موضوعات مختلف درآثار سعدي به رشته ِ تحرير درآورده است. در صفحه (167) چنين مي‌خوانيم: « سعدي در بوستان، بخصوص در باب سوم و نيز در باب‌‌هاي دوم و چهارم و هفتم، در تئوري تصوف و درويشي داد سخن مي‌دهد، چنان كه اگر اين شعرهاي او را به دست كسي بدهند كه از تصوف و ادبيات آن سررشته داشته باشد ولي نداند كه اين شعرها از سعدي است، به حق گمان خواهد كرد كه گوينده آن‌ها از اجله شعراي صوفي است…، منظورم برداشت او از آراء و روش‌هاي اصولي و اساسي و پاك و بي غش تصوف است، و بازتاب آن در خلق و خو و رفتار و گفتار صوفيان بزرگ افسانه مانند جنيد بغدادي و شبلي نعماني و بايزيد بسطامي است.

دوازدهمين دفتر «سعدي شناسي» مجموعه‌اي تخصصي درباره انديشه، زندگي و آثار سعدی است. اين دفتر شامل 16 مقاله تحقيقي به قلم دانشوران و سعدي‌شناسان ايراني است كه هر كدام، بازگو كننده و راهگشاي جنبه‌اي از هنر سخنوري و ژرفاي انديشه سعدي است. حق‌شناس در مقاله «‌شجره‌هاي ممنوعه در گلستان سعدي»، موضوع اين بخش از ادبيات فارسي را پيش مي‌كشد و آن‌ها را بنا به دلايلي كه در مقاله بدان اشاره شده، «‌ادبيات گلخني» مي‌نامد و مي‌نويسد كه اين شاخه از ادبيات با آنچه به آن هجويات و هزليات مي‌گويند، تفاوت دارد. سپس پرسش‌هايي از اين دست را طرح مي‌كند كه چرا ادبيات گلخني ما همواره با نوعي تسامح و ناديده گرفتن مواجه بوده است و كسي نكوشيده كه آن‌ها را از پهنه ادبيات ايران بزدايد؟ حق‌شناس در اين مقاله به حدس‌ها و گمان‌هايي دست مي‌يازد و در نهايت آنچه را كه خود مي‌پسندد و با واقعيت ادبيات ما سازگارتر تلقي مي‌كند، پاسخي براي پرسش‌هايش در نظر مي‌گيرد.» (كمالي سروستاني، 1385: 87)

«سكوت و سخن، شاهكارهاي موضوعي شعر فارسي»، عنوان كتابي است از داود لطف‌الله. اين كتاب در سال 1387توسط نشر مدرسه در 188 صفحه چاپ گرديده است. نويسنده در اين اثر به آموزه‌هاي اخلاقي شاعران ايران به مبحث سكوت و سخن و مقام آن پرداخته و شواهد و نمونه‌هائي از شاعران كلاسيك ايران آورده است. مبحثي از اين اثر در آداب سخن  از سعدي شيرازي  نيز در آن گنجانده شده.

اميدعلي احمدي در مقاله مفصلي تحت عنوان «محتواي جامعه‌شناختي گلستان سعدي»، با نگاهي نو و روش‌مند اين اثر مشهور سعدي را بررسي مي‌كند و آن را نمونه عالي و مهمي در تاريخ ادبيات ايران مي‌شمارد كه تحليل جامعه‌شناختي آن، امكان درك و فهم دوره‌اي دشوار و پيچيده از تاريخ ايران را فراهم مي‌كند و زمينه‌اي به دست مي‌دهد تا به توصيف جامعه‌شناختي از وضع اجتماعي و فرهنگي آن عصر برسيم. براي چنين كاري، او برخي نظريه‌هاي جامعه‌شناسي را مورد توجه قرار مي‌دهد و گلستان سعدي را اثري در نظر مي‌گيرد كه پيامد يك واقعه يا پديده اجتماعي است. نويسنده، نخست ديدگاه صاحبنظران درباره گلستان را فهرست‌وار مي‌آورد، سپس اوضاع اجتماعي عصر سعدي را بررسي مي‌كند و سير قهقرايي، آشفتگي و بحران  دايمي جامعه آن روز را يادآور مي‌شود و در نهايت به خصلت‌هاي اسطوره‌اي گلستان، تنوع موضوعي و مضموني حكايات، تناقض نمايي‌ها، زبان طنزآميز سعدي، استفاده از جهان‌بيني سيستمي و موارد ديگرمي‌پردازد. وي به اين نتيجه مي‌رسد كه: «در گلستان، توصيفي همه جانبه از نهادهاي اجتماعي وجود دارد و اين توصيف‌ها هر يك به بعدي از ابعاد زندگي اجتماعي مربوط‌اند. آن چنان كه مي‌توان گفت كه سعدي، نه به گوشه‌اي خاص از زندگي، بلكه به گستره حيات فردي واجتماعي آدمي نظر داشته است.» (كمالي سروستاني ، 1385  : 86 )

تعداد صفحه :126

قیمت : 14700تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :
 
 

1 Comment

Comments are closed.