دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته  زبان و ادبيات فارسي

گرایش : زبان و ادبيات فارسي

عنوان : موضوع‌ها و مضامین شعر مکتب وقوع در تذکره‌ی مخزن الغرائب

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد ياسوج

 دانشكده ادبيات و علوم انساني،گروه ارشد زبان و ادبيات فارسي

پايان‌نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد زبان و ادبيات فارسي «M.A»

گرايش: زبان و ادبيات فارسي

 عنوان:

موضوع‌ها و مضامین شعر مکتب وقوع در تذکره‌ی مخزن الغرائب

استاد راهنما:

دكتر محمدرضا ملک

استاد مشاور:

دکتر نوازالله فرهادی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                    صفحه

چكيده 1

فصل اول: کلیات

1- كليات 2

1-1- مقدمه 2

1-2- اهداف تحقيق 4

1-3- پيشينه ي پژوهش 4

1-4- روش انجام تحقيق 5

1-5- معرفي مهم ترين شاعران مكتب وقوع ( به ترتيب اهميت از نظر اشعار وقوعي و واسوخت) 5

1-5-1- وحشي بافقي 5

1-5-2- محتشم كاشاني 6

1-5-3- كليم همداني 6

1-5-4- لساني شيرازي 7

1-5-5- حاتم كاشي 7

1-5-6- صرفي ساوجي 7

1-5-7- ميلي هروي 8

1-5-8- ولي دشت بياضي 9

1-5-9- يقيني لاهيجي 9

1-5-10- وقوعي تبريزي 10

1-5-11- حسابي نطنزي 10

1-5-12- نقي كمره اي 10

1-5-13- هلاكي همداني 11

1-5-14- نثاري تبريزي 11

1-5-15- شرف جهان قزويني 12

 

فصل دوم: سیری در احوال هاشمی سِندیلَوی و چگونگی نگارش تذکره ی مخزن الغرائب

2- سیری در احوال هاشمی سِندیلَوی و چگونگی نگارش تذکره ی مخزن الغرائب 13

2-1- تذکره‌نویسی در ایران 13

2-2- جايگاه تذكره نويسي در ادبيات فارسي 14

2-3- انواع تذكره 16

2-3-1- به لحاظ استقلال یا عدم استقلال 16

2-3-2- به لحاظ موضوع 16

2-3-3- به لحاظ عمومیت یا خصوصیت 17

2-3-4 به لحاظ تشخّص 18

2-4- سيري در زندگي هاشمي سِنديلَوي 19

2-5- تذکره‌نویسی در شبه ‌قاره 21

2-6- تذكره ی مخزن الغرايب 24

2-6-1- نمونه شعر مخزن الغرایب 25

2-6-2- نمونه‌ي نثر مخزن الغرايب 26

2-6-3- نسخه هاي خطي مخزن الغرايب 27

2-6-4- مآخذ مخزن الغرائب 27

2-6-5- محاسن و معایب تذكره مخزن الغرايب 28

2-6-5-1- محاسن 28

2-6-5-1-1- تفصيل 28

2-6-5-1-2- مهم ترين تذكره سبك هندي و مكتب وقوع 29

2-6-5-1-3- در بردارنده‌ي منتخب شعر شاعراني كه ديوان ندارند يا ديوانشان ناياب است 29

2-6-5-1-4- حسن انتخاب 29

2-6-5-1-5- تاليف از سوي مولفي غير ايراني 30

2-6-5-2- معایب 30

2-6-5-2-1- عدم رعایت امانت داری ادبی 30

2-6-5-2-2- قرابت با جُنگ و دوري از يك تذكره اصيل 30

 

فصل سوم: مفاهیم وتعاریف سبك، مكتب، مکتب وقوع و واسوخت

3- مفاهیم وتعاریف سبك، مكتب، مکتب وقوع و واسوخت 31

3-1- مقدمه 31

3-2- مکتب ادبی 31

3-3- تاریخچه‌ی کلّی مكتب هاي ادبي 32

3-4- انواع مکتب های ادبی 33

3-4-1- كلاسيسيسم 33

3-4-2- رمانتيسم 33

3-4-3- رئاليسم 34

3-4-4- ناتوراليسم 35

3-4-5- سمبوليسم 35

3-5- تعريف سبك 36

3-6- تفاوت سبك و مكتب 37

3-7- سبک‌هاي ادبي در زبان فارسی 39

3-7-1- سبك خراساني 40

3-7-2- سبك بينابين (مكتب آذربايجان) 41

3-7-3- سبك عراقي 41

3-7-4- مكتب وقوع 42

3-7-5- سبك هندي 42

3-7-5-1- عوامل پیدایش سبک هندی 42

3-7-5-1-1- مذهب 42

3-7-5-1-2- سفر به هند 43

3-7-5-1-3- توسعه‌ی اصفهان 43

3-7-5-1-4- رفاه اقتصادی 44

3-7-5-1-5- علاقه‌ی شاهان صفوی به فرهنگ 44

3-7-5-1-6- ساختار سبکی بیت هندی 44

3-7-5-1-7-پیش ‌مصرع و مصرع برجسته 45

3-7-5-2- ابهام در سبک هندی 46

3-7-5-3- دو شیوه در سبک هندی 46

3-7-5-4- شاعران معروف اين دوره 46

3-7-6- دوره بازگشت 47

3-7-7- دوره مشروطه 48

3-7-8- دوره معاصر 48

3-7-9- وقوع 49

3-7-9-1- وقوع در لغت‌نامه 49

3-7-9-2- مکتب وقوع 49

3-7-9-2-1- تعریف 49

3-7-9-2-2- ویژگی‌ها 52

3-7-9-2-3- تاریخچه 52

3-7-9-2-4- شاعران معروف مكتب وقوع 53

3-7-9-2-5- لسانی‌شیرازی و وضع مکتب وقوع 53

3-7-9-2-6- نشانه هاي اشعار وقوعي در آثار شاعران قبل از قرن دهم 54

3-7-10- مکتب واسوخت 55

3-7-10-1- آیا مکتب واسوخت انحرافی از مکتب وقوع به شمار می‌آید یا انشعاب؟ 58

 

فصل چهارم: نشانه‌های مکتب وقوع در اشعار تذکره‌ی مخزن الغرایب

4- نشانه‌های مکتب وقوع در اشعار تذکره ی مخزن الغرایب 60

4-1- بررسي تفاوت هاي مفهوم عشق در غزل هاي مكتب وقوع و سبك عراقي 60

4-1-1- تفاوت هاي اساسي ميان غزل و تغزل 61

4-1-2- غزل حافظ: كمال جلوه هاي عرفاني 61

4-1-3- غزل وحشي بافقي: مضمونهاي لطيف، رقت معاني 62

4-2- بررسي نشانه هاي مكتب وقوع در مخزن الغرايب 63

4-2-1-تعيين نشانه ها 63

4-2-1-1- چشم ( ابرو، خم ابرو، كرشمه، مژه ) 63

4-2-1-2- لب (تبسم، خنده نهاني، شكرخند و…) 65

4-2-1-3- قد وقامت 66

4-2-1-4- رفتار واندام معشوق (اعضاي بدن، ايستادن، نشستن ..) 67

4-2-1-5- حضور در كوچه و بازار 69

4-2-1-6- اصطلاحات عاميانه و كوچه بازاري 70

4-2-1-7- نظر بازي 72

4-2-1-8- زندگي و مرگ 73

4-2-1-9- عشق مجازي 74

4-2-1-10- عاشق به مثابه يك انسان معمولي 76

4-2-1-11- سرسنگيني با معشوق 79

4-2-1-12- تهدید، شکوه و اعتراض 80

4-2-1-13- اعتراض به زيادي رقيبان 82

4-2-1-14- دلسوزي براي معشوق 83

4-2-1-15- ياد آوري خوبيهايي كه در حق معشوق شده است 83

4-2-1-16- ياد آوري معايب و كاستي هاي معشوق 84

4-2-1-17- اظهار شادماني به خاطر فراغت از عشق 84

4-2-1-18- وسواس و دقت در گزينش يار 85

4-2-1-19- جنسيت معشوق 85

4-2-1-20- بيان عريان احساس در شعر؛ گريه (غم، گريستن و اشك) 87

4-2-1- 21- زبان روان و بيان ساده 89

 

فصل پنجم: نشانه های مکتب واسوخت دراشعار تذکره‌ی مخزن الغرایب

5- نشانه های مکتب واسوخت دراشعار تذکره‌ی مخزن الغرایب 90

5-1 -مقدمه 90

5-2- نشانه های واسوخت 90

5-2-1-كاربرد گروه واژگاني واسوخت( واسوختن، واسوزد، واسوخت، وانسوختن و…) 91

5-2-2- روي برگرداندن از معشوق 93

5-2-3- دور شدن از كوي يار 94

5-2-4- ترك معشوق با يادآوري خطاهايش 95

5-2-5- برگزيدن يار ديگر به هدف انتقام گيري از معشوق 96

5-2-6- نفرين 97

5-2-7- هجو پيشگي و هزالي 98

5-2-8-مدح گریزی و آزادگی 99

5-2-9- استفاده از زبان روز 100

5-2-10- تکرار بن مایه های ویژه 102

5-2-11- شاهد بازي 103

 

فصل ششم: نتيجه‌گيري

6- نتيجه‌گيري 109

6-1- نتیجه‌گیری 109

6-2- پیشنهادات 111

فهرست منابع 112

چكيده

تذكره مخزن الغرايب در سال 1803 ميلادي توسط احمد علي خان هاشمي سنديلوي تاليف شده و شامل احوال و آثار 3148 تن از شاعران پارسي گوي تا اوايل قرن سيزدهم هجري است كه البته بخش عمده ي اين شاعران مربوط به قرن دهم تا سيزدهم هستند. اين كتاب يكي از بزرگترين تذكره هاي ادبيات فارسي است. و اوضاع و احوال فرهنگي،اجتماعي و سياسي مردمان ايران، افغانستان، عراق، پاكستان و برخي كشورهاي آسياي ميانه را در بردارد.

     از اين رو اين تذكره جايگاهي ارزشمند در مطالعات ادبي قرن دهم و يازدهم دارد. و منبع مناسبی برای اشعار سروده ی دو مکتب وقوع و واسوخت -که در این دوره رواجی در اوج داشته است- محسوب می شود. حضور حالات فيزيكي و رفتار روزمره معشوق، استفاده از اصطلاحات و تعبيرات عاميانه، روي گرداني عاشق از معشوق، حضور معشوق مذکر در غزل، ظهور و افول عشق همگي نشانه هاي ظهور و جايگزين شدن نوعي عشق زميني و ملموس به جاي عشق آسماني و دست نيافتني سبك عراقي و از ویژگیهای فکری مکتب وقوع است كه در اين پژوهش با استناد به شواهد شعري استخراج شده از مخزن الغرايب مورد بحث قرار گرفته اند

واژه های كليدي: مخزن الغرايب، مكتب وقوع، شعر واسوخت، عشق، واقعيت.

1-1- مقدمه

مكتب وقوع در ربع اول قرن دهم شكل گرفت و در نيمه دوم همان قرن به اوج خود رسيد و تقريباً تا ربع اول قرن يازدهم ادامه داشت. چاره اي كه شاعران اين دوره از براي نوآوري و رهايي از ابتذال و تقليد انديشيده بودند در اساس و به لحاظ نظري جالب است ولي در آن چند «اما» است. آنان تشخيص داده بودند، كه شعر سبك عراقي از واقعيت دور شده و كاملاً جنبه ذهني و تخيلي يافته است و در زير بار سنن ادبي در حال فناست. پس بايد به سوي حقيقت گويي و واقعيت(وقوع) بازگشت. پس اساس شعر مكتب وقوع اين است كه وقايع بين عاشق و معشوق و حالات آنان مبتني بر واقعيت باشد. اما مسئله اصلي، اشتباه شاعران مكتب وقوع در مسئله بازگشت به حقيقت و واقعيت گويي در اين بود كه واقعيت را تحت تأثير سابقه غزل پردازي فقط طرح ماجراي عاشق و معشوق مي پنداشتند. و به ديگر واقعيت هاي پيرامون خود توجه نداشتند. گذار سبک هندي غالباً از گذرگاه سبک وقوع است، وقوعی که پيشاهنگ و طلايه‎دار سبک هندي بود که از نيمه دوّم قرن نهم آغاز‎شد. بذر سبک هندي، در مزرعه‌ی وقوع، نُخست تنك روييد. از آغاز قرن دهم، در ابتدا کم‎ و بيش و سپس کاملاً جانشين آن شد، سرچشمه سبک هندي هرچه باشد، مکتب وقوع، بستر آن است. در مکتب وقوع، شاعر تجربه‎اي را که خود کرده و بر وي واقع شده است، در شعر خويش نشان مي‎دهد و در ايجاز، فصاحت را فداي «مضمون‎يابي» نمي‎کند. به همين روي، در شعر کساني چون محتشم، وحشي، هلالي‌جغتائي و بابافغاني، ارادت به سعدي را به وضوح مي‎بينيم، ديگر آنکه در مکتب وقوع، توالي معني ابيات، حتّي در غزل، حفظ مي‎شود در حالي که در سبک هندي به سبب آنکه مضمون‎سازي و خيال‎بندي نازک، محور کوشش و حتّي جوشش شاعر است، توالي معنايي ابيات کمتر به چشم مي‎خورد.( صفا،1353، ج400:3).

 وقوع‌گویی یکی از ویژگی‌هایی است که در واقع پل ارتباطی بین سبک عراقی و هندی محسوب می‌شود. اغلب مكتب وقوع را مقدّمه‌ی سبك هندي دانسته‌اند. واقعه‌گويي يا مكتب وقوع عبارت است از وارد كردن تجارب واقعي مربوط به عوالم عشق و عاشقي در شعر به گونه‌اي كه از اغراق و تخيّلات دور و دراز بركنار باشد. اين سبك در نزد برخي از شاعران اين دوره به واسوخت معروف شد. واسوخت عبارت است از عكس‌العمل قهر و عتابي كه عاشق در برابر بي‌وفايي يا ناسپاسي معشوق نشان مي‌دهد( همان: 245).

    اين رساله در پنج فصل تدوين شده است كه در فصل اول: به كليت و پيشنه پ‍ژوهش پرداخته مي شود. در فصل دوم:  انديشه و احوال احمدعلي سنديلوي مورد بررسي اجمالي قرار مي گيرد در اين فصل هم چنين با تبيين جايگاه تذكره نويسي در ادبيات فارسي در، مورد كميت و كيفيت تذكره ي مخزن الغرايب بحث مي شود.

   فصل سوم : به ديدگاهي كلي در مورد مكتب ها و سبك هاي  ادبي و پيدايش آنها دست مي يابيم بديهي است كه براي نيل به اين مقصود بايد نگاهي اجمالي به ادبيات غرب، تعاريف موجود و پيدايش نخستين مكتب هاي ادبي داشت تا جایگاه کلّی مکتب وقوع مدّنظر قرارگرفته و نیز مرجعی برای اشاره‌ها و استنادها به دوره‌ها و سبک‌های مختلف در مسیر پژوهش فراهم آید. در مرحله‌ی بعد با استناد به منابع موجود، به ریشه‌یابی لغوی و تاریخی «مکتب وقوع»می پردازیم. نخستین چالشی که ایجاد می‌شود این است: سبک ادبی و مکتب ادبي چه تفاوتي با هم دارند؟ اين دو مقوله‌ی ادبي در عين نزديکي، گاهي از هم فاصله مي‌گيرند. چالش بعدی نکته‌بینی در مورد به کارگیری دو عبارت واسوخت و وقوع می‌باشد و اینکه آیا واسوخت نحله‌ای از وقوع است یا انحرافی از آن یا به زعم اغلب منتقدان این دو، یکی هستند و در استفاده از واژگان دقّت کافی مبذول نشده است.

    در فصل چهارم: با استناد به شواهد شعري استخراج شده از مخزن الغرايب نشانه هاي مكتب وقوع به طور جداگانه در اين شواهد شعري مورد رديابي قرار مي گيرد. همين موضوع در فصل پنجم: در مورد مكتب و نشانه هاي شعر واسوخت انجام مي پذيرد و در نهايت به بحث و نتيجه گيري در مورد نشانه هاي  بيان شده در فصل هاي سوم و چهارم و پنجم پرداخته خواهد شد.

تعداد صفحه :165

قیمت : 14700تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :
 
 

1 Comment

Comments are closed.