متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته الهیات، فقه و فلسفه

گرایش :فقه و مبانی حقوق

عنوان : بررسی فقهی و حقوقی احکام فرد متعدی به حریم خصوصی اشخاص حقیقی

دانشگاه قم

دانشكده الهیات

پايان نامه دوره كارشناسي ارشد فقه و مبانی حقوق

 

عنوان:

بررسی فقهی و حقوقی احکام فرد متعدی به حریم خصوصی اشخاص حقیقی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چكيده

احکام حریم خصوصی با توجه به ارتباط مستقیمی که با کرامت انسان دارد یکی از اساسی­ترین حقوق بشر امروز به شمار می­آید،   و از اهمیت ویژه­ای برخوردار است.

وجوب رعایت حریم خصوصی دیگران یکی از احکام مهم اسلام است. قرآن کریم در آیات متعدد نظیر: (27 و 28) سورة نور و (12) سورة حجرات، بر وجوب رعایت حریم خصوصی افراد تأکید کرده است. روایات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز به پرهیز از نقض حریم خصوصی دیگران توصیه می­نماید.

هرچند حریم خصوصی با این عنوان خاص در کتب فقهی مطرح نشده است ولی بسیاری از مصادیق آن مانند حق مالکیت، منع تجسّس، حق برخورداری از اصل برائت، حق غیرقابل تعرض بودن حقوق وابسته به شخصیت با تأکید بر نهی از سوء ظن، اشاعة فحشاء، سَبّ، هجو، قذف، نمیمه، و غیبت به طور صریح مورد حمایت قرار گرفته است. آیات (27 و 28) سورة نور نیز صریحاً یکی از عمده­ترین مصادیق حریم خصوصی یعنی مصونیت مسکن را به رسمیت شناخته است.

در این رساله پس از بررسی مفاد واژه­های کلیدی و مبانی فقهی و حقوقی حریم خصوصی شامل آزادی، امنیت و کرامت انسانی، به بحث از حمایتهای شرعی و قانونی از مصادیق و حوزه­های حریم خصوصی در برابر تعدی پرداخته­ایم، همچنین بیان کرده­ایم که از منظر فقهی و حقوقی برای اشخاص متعدی چه مجازاتهایی در نظر گرفته شده است. البته برخی از مصادیق تعدی مانند سوء ظن، نمیمه و غیبت منحصراً دارای مجازات اخروی هستند با آنکه از نظر تعدی به حریم حیثیتی، گناه بزرگی به شمار می­آیند.

بطور کلی از نظر شرع، وارد شدن به حریم خصوصی افراد، مصداق بارز ظلم و حرام است. قرآن کریم نیز در آیات (104) و (190) سورة بقره و (87) سورة مائده، دفاع در برابر متجاوز را واجب می­داند. از این رو بخشی از مباحث پایان نامه را به بیان راهکارهای شرعی و قانونی برای برخورد با فرد متعدی اختصاص داده­ایم.

واژ­گان کلیدی: احکام، تعدی، حریم خصوصی، مجازات.

 

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات… 1

مقدمه. 2

1- تعريف و تبيين مسأله: 3

2- سؤالات تحقيق: 4

3- سابقه و پيشينه تحقيق: 4

4- ضرورت انجام پژوهش: 4

5- فرضيه‌هاي تحقيق: 5

6- هدف‌ها و كاربردهاي انجام اين تحقيق: 5

7- بيان روش تحقيق و چارچوب پژوهش: 6

كليات… 7

مبحث اول: مفاهيم. 7

گفتار اول: حكم. 7

معناي لغوي: 7

معناي اصطلاحي: 7

تعريف لغوي حكم: 8

تعريف اصطلاحي حكم: 8

گفتار دوم: تعدي.. 10

معناي لغوي: 10

تعريف اصطلاحي: 10

گفتار سوم: حریم. 12

معناي لغوي حريم: 12

تعريف اصطلاحي حريم: 13

گفتار چهارم: حريم خصوصي.. 14

گفتار پنجم: شخص حقيقي.. 15

گفتار ششم: اذن. 16

معناي اصطلاحي اذن. 17

تفاوت اذن و رضايت: 18

تفاوت اذن و اجازه: 19

گفتار هفتم: حق.. 19

معناي لغوي: 19

تعريف اصطلاحي حق: 20

مبحث دوم: مباني.. 22

گفتار اول: آزادي.. 22

الف) مفهوم آزادي: 22

ب) آزادي در اسلام: 23

تعريف و مفهوم آزادي تن: 24

ج) حمايت از آزادي در اسناد بين المللي: 25

د) حمايت از آزادي در قانون اساسي: 26

حدود آزادي تن: 27

گفتار دوم:  امنيت… 27

الف) مفهوم امنيت: 29

ب) امنيت در اسلام: 29

ج) امنيت در قانون اساسي: 31

1- امنيت حيثيت: 31

2- امنيت جان: 31

3- امنيت مال: 32

4- امنيت مسكن: 33

د) امنيت و اصول قضايي: 35

گفتار سوم:  شأن و كرامت انسانی.. 36

الف) انواع كرامات الهي: 37

1- خلقت انسان: 37

2- داشتن روحي خدايي: 37

3- مسخّر قرار دادن موجودات ديگر براي انسان: 38

 

4- فراهم كردن اسباب هدايت انسان: 38

5- برتري دادن انسان بر ساير مخلوقات… 38

ب) كرامت انساني در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و پيامدهاي آن: 39

ج) كرامت انساني در اسناد بين المللي: 40

فصل دوم: حوزه­های حریم خصوصی و حمایتهای شرعی و قانونی از حریم خصوصی در برابر تعدّی.. 42

مبحث اوّل: حوزه‌هاي حريم خصوصي.. 43

گفتار اوّل: حريم منزل و خلوت افراد: 43

الف) مباني فقهي و شرعي حرمت مسكن افراد: 43

1- آيات… 44

2- روايات: 46

3- قاعدة فقهي لاضرر: 49

ب) حمايت از مسكن در قوانين ايران. 50

1) قانون اساسي: 50

2) قانون مجازات اسلامي: 50

3) قانون آئين دادرسي كيفري: 51

ج) حمايت از مسكن در اسناد بين المللي و فرمان هشت‌ماده‌اي امام خميني: 52

1) ميثاق بين المللي حقوق مدني و سياسي: 52

2) اعلاميه جهاني حقوق بشر. 52

3) حمایت از مسکن در فرمان هشت‌ماده‌اي امام خميني.. 52

گفتار دوّم: حريم خصوصي اموال. 53

الف) تعريف مال: 53

1) تعريف مال در اصطلاح فقهي و حقوقي: 54

ب) حرمت مال در آيات قرآن: 56

خلاصة بحث‌ها: 59

ج) حرمت مال در روايات: 61

1- قاعدة فقهي تسليط: 63

2- قاعدة فقهي احترام مال مسلمان: 64

د) حمايت از مال در قوانين ايران. 64

1- قانون مدني: 65

2- قانون اساسي: 65

ه‍‌) حمايت از مال در اعلاميه جهاني حقوق بشر. 65

و‍‌) حمايت از مال در فرمان هشت ماده ای امام خمینی(ره) 65

 

گفتار سوّم: حريم و امنيت جان: 66

الف) آيات… 66

ب) حمايت از جان در قوانين ايران و اسناد بين المللي: 66

1- قانون اساسي: 66

2- اعلاميه جهاني حقوق بشر: 67

3- ميثاق بين المللي حقوق مدني و سياسي: 67

4- قانون مسئوليت مدني: 67

گفتار چهارم: حمايت از حريم حیثیتی اشخاص….. 68

الف: ممنوعيت تجسّس و تحسّس و تفتيش: 68

1- آيات: 68

2- روايات: 69

ب) مموعيت سوء ظن: 71

1) آيات… 71

2) روايات: 71

ج) ممنوعيت نميمه و غيبت: 74

1- آيات: 74

2- روايات: 74

د) ممنوعيت اشاعة فحشا و هتك ستر: 75

1- روايات: 76

ه‍‌) ممنوعيت سَبّ و هجو و قذف: 77

1- معناي لغوي سَبّ: 77

2- معناي فقهي سبّ: 78

3- معناي لغوي هجو: 78

4- معناي فقهي هجو: 79

5- مستندات فقهي سَبّ: 80

1-5) آيات: 80

2-5) روايات: 81

3-5) اجماع: 82

4-5) عقل: 82

6- مستندات فقهي هجو: 82

1-6) آيات: 82

2-6) روايات: 83

3-6) اجماع: 84

4-6) عقل: 84

گفتار پنجم: مصونيت مكاتبات، مخابرات و ارتباطات خصوصي افراد: 84

الف) حمايت از مكاتبات افراد در روايات: 84

ب) حمايت از مكاتبات و مراسلات افراد در قوانين ايران: 85

1) قانون اساسي: 85

2) قانون مجازات اسلامي: 86

3- قانون آئين دادرسي كيفري: 87

4- قانون تأسيس شركت مخابرات ايران: 87

ج) حمايت از مكاتبات و ارتباطات افراد در مقررات بين المللي و فرمان هشت‌ماده‌اي امام خميني: 88

1) ميثاق بين المللي حقوق مدني و سياسي: 88

2) اعلاميه جهاني حقوق بشر: 88

3) فرمان هشت‌ماده‌اي امام خميني: 88

گفتار ششم: مصونيت انديشه و بيان. 89

الف) اهميت تعقل، انديشه و خردورزي در كتاب و سنت: 89

ب) تقابل بين رعايت حريم خصوصي و آزادي بيان: 91

1- آزادي بيان در قرآن: 91

دامنه وُسعت اِعمال حق آزادي بيان: 92

2- مرزها و محدوده‌هاي آزادي بيان: 92

1-2) مخالفت با اسلام: 93

2-2) مخالفت با مصالح مسلمين و جامعه اسلامي: 93

3-2) نشر و تبليغ اديان غير اسلامي و افكار و عقايد ضالّه: 94

4-2) مخالفت با اخلاق و عفت عمومي: 94

گفتار هفتم: مصون بودن شغل افراد از تعرض….. 95

الف) محدوده‌هاي آزادي شغل: 96

ب) حمايت از شغل افراد در قانون اساسي: 98

گفتار هشتم: نقض حريم خصوصي بوسيلة تكنولوژي و ابزار جديد. 98

مبحث دوّم: استثنائات وارد شدن به حريم خصوصي افراد 101

گفتار اوّل: استثنائات وارد بر اصل مصونيت مسكن.. 101

گفتار دوّم: تحقيق و تفحّص در امر ازدواج.. 102

دليل جواز: 102

گفتار سوّم: تفحّص و مراقبت از كودك، نوجوان و جوان. 103

دليل جواز: 103

گفتار چهارم: تفحّص از احوال محرومان جامعه: 104

دليل جواز: 104

گفتار پنجم: نقيب و عريف…. 105

گفتار ششّم: نظارت بر اعمال كارگزاران. 106

دليل جواز نظارت در اعمال كارگزاران: 107

الف) قدرت عامل فساد و انحراف: 107

ب) امر به معروف و نهي از منكر: 107

فصل سوم: حکم تعدی و راهکارهای فقهی و حقوقی برای برخورد با فرد متعدی.. 109

مبحث اوّل: حكم تعدّي به حريم خصوصي اشخاص…. 110

گفتار اوّل: دليل حرمت… 110

الف) دليل عام: 110

1) دليل عقلي: 110

1-1) ظلم بودن ورود به حريم خصوصي افراد. 110

2-1) اصل عدم ولايت: 111

ب) دليل خاص (دلیل نقلی): 114

1- ظلم بودن ورود به حريم خصوصي افراد از نظر شرع: 114

2- حرمت مؤمن در قرآن و سنّت: 114

گفتار دوّم: دفاع در مقابل تجاوز به حريم خصوصي افراد. 117

الف) معناي لغوي دفاع مشروع: 117

ب) تعريف اصطلاحي دفاع مشروع: 115

ج) دفاع مشروع در اسلام: 118

د) بحث در وجوب دفاع مشروع و فرق آن با اقسام دفاع: 121

ه‍‌) موضوع دفاع مشروع در فقه اسلامي: 124

و) گسترة قلمرو دفاع مشروع: 124

1- دفاع فردي (دفاع از نفس): 124

1-1. آيات: 125

1-1-1. آيه اعتداء: 125

2-1-1. مفردات آيه اعتداء: 125

3-1-1. تفسير عمومي آيه‌ي اعتداء: 128

4-1-1. تفسير اختصاصي آيه اعتداء: 129

1-1-2. آية معاقبه: 131

1-1-3. آية جزا سيّئه: 132

2-1-3. مفردات آيه: 133

3-1-3. تفسير عمومي آيه: 134

4-1-3. تفسير اختصاصي: 135

1-2) روايات.. 136

1-1-2. روايات مربوط به دفاع از نفس: 136

2-1-2. روايات مربوط به دفاع از مال: 137

3-1-2. روايات مربوط به دفاع از عرض: 138

4-1-2. روايات در باب دفاع از مسكن: 139

دفاع از غير: 140

1-2. دفاع از نفس غير: 140

2-2. دفاع از مال غير: 141

1-3. عقل: 141

1-4. اجماع: 142

1-3-1-2. دفاع از عرض و ناموس و مال در قانون مجازات اسلامي: 142

2- دفاع اجتماعي اسلام: 142

1-2. معناي لغوي معروف و منكر: 143

2-2. مراتب و مراحل امر به معروف و نهي از منكر: 144

1-2-2. مراتب تذكاري.. 144

1-1-2-2. انكار قلبي: 145

2-1-2-2. انكار زباني: 145

2-2-2. مرتبة عملي (انكار به يد) 145

3) دفاع از كيان اسلام: 146

گفتار سوّم: تعدّي به مال ديگران: 147

الف) ضمان مدني: قاعدة ضمان يد. 147

1- مستندات قاعده: 148

1-1. بناي عقلاء: 148

2-1. سيره 148

3-1. حديث علي اليد: 148

4-1. بيان مفاد حديث: 148

ب) قاعدة اتلاف: 149

6-1. موارد تطبيق قاعدة اتلاف: 150

ج) قاعدة تسليط: 150

گفتار چهارم: فرق عرض و ناموس…. 151

الف) قتل در فراش به عنوان يكي از مصاديق دفاع از ناموس: 151

ب) فقه و قتل در فراش: 152

ج) روايات و قتل در فراش: 154

1- فلسفة حكم موضوع مادة 630 در فقه اسلامي: 156

1-1. تحريك و تهييج روحي (اختلاف در قوة اراده و در نتيجه مخدوش شدن عنصر معنوي جرم) 157

2- 1. اجراي حدّ الهي: 158

3- 1. دفاع مشروع: 159

گفتار پنجم: چرا دفاع در برابر قواي انتظامي، دفاع مشروع نيست؟. 161

الف) موضوع تجاوز: 161

ب) ضرورت اثبات دفاع مشروع: 162

ج) دلايل ضرورت اثبات دفاع مشروع: 162

د) طريق اثبات دفاع مشروع: 163

1- مستندات قانونی دفاع مشروع: 164

1-1. قانون اساسي: 164

2-1. قانون مجازات اسلامي: 165

3-1. مادة 92 قانون تعزيرات: 166

4-1.مادة 93 قانون تعزيرات: 166

5-1. قانون مدني: 167

گفتار ششم:  ضمانت اجراي تعدي به حقوق حیثیتی اشخاص: 167

الف) معناي لغوي و اصطلاحي تعزير: 168

1- نظريه مشروعيت تعزير مالي در فقه اماميه: 169

2- تعرير مالي كيفر خصوصي نسبت به آلام و دردهاي جسمي.. 170

3- تعزير مالي كيفر خصوصي نسبت به لطمه زدن به عرض: 170

4- تعزير مالي كيفر خصوصي نسبت به ايراد خسارت معنوي به وسيله سَبّ: 171

5- امكان تبديل تعزير به روش جبران مالي خسارت معنوي: 173

نتيجه‌گيري.. 175

پیشنهادها 177

فهرست منابع.. 180

الف) منابع عربي.. 181

ب) منابع فارسي.. 189

ج) مقالات… 193

د) پایان نامه ­ها 193

 

 

فصل اول:

کلیات 

مقدمه

توجه به حريم خصوصي به عنوان يكي از اساسي‌ترين مصاديق حقوق بشر به شمار مي‌آيد، اين مهم نشأت گرفته از توجه به شأن و منزلت انساني و ارزشهايي است كه حقوق بشر براي انواع آزادي‌ها قائل است. حريم خصوصي امروزه به يكي از كانوني‌ترين مباحث در جامعه اطلاعاتي و يكي از مهم‌ترين مسائل حقوق بشر در عصر جديد تبديل شده است. حريم خصوصي از جمله حقوقي است كه انسان‌ها به دليل نيازهاي شخصي از يك طرف به آن وابسته‌اند و از طرف ديگر به دليل ضرورت زندگي جمعي مكلّف‌اند اين حق را نسبت به ديگران به رسميت بشناسند. زندگي و ادامه حيات انسان داراي دو بُعد است: بعد فردي و بعد اجتماعي و به عبارت ديگر: زندگي خصوصي و عمومي. هر كدام براي خود آداب و مقررات ويژه‌اي دارند ولي چون انسان ناچار است با هم‌نوعان خود زندگي كند؛ لازمه زندگي جمعي و عمومي اين است كه انسان به ناچار بايد قيد و بندهاي زيادي را از نظر وضع لباس و طرز رفت و آمد و برخورد با ديگران را تحمل كند، اما تحمل شبانه‌روزي اين وضع مشكل و طاقت‌فرسا و خسته‌كننده است لذا انسان مي‌خواهد قسمتي از شبانه‌روز را آزاد از قيد و بند زندگي جمعي و عمومي بوده و با خانواده و فرزندان خود باشد و با آنان به گفتگو بنشيند و در آرامش كامل استراحت كند. انسان‌ها بنا بر فطرت خود، قلمروهايي را محدودة خصوصي خويش مي‌دانند و در آن پناه مي‌گيرند، در اين پناهگاه امن خصوصي است كه زندگي و حيات براي آنان ميسور مي‌شود و «انسانيت» معنا و مفهوم مي‌يابد، شخصيت، آبرو، ناموس، خانه و محل كار و اموال از آن جمله‌اند. ورود خودسرانه و بي‌ضابطه در اين قلعة مقدس در حكم كشتن افراد و فرو ريختن ديوار انسانيت آنان است. اسلام كه زيربناي هر نوع تربيت و سازندگي را «انسان» مي‌داند به كرامت و حرمت آدميان اهميت فراوان داده و حريم خصوصي افراد را با وسواس و باريك‌بيني فراوان پاس مي‌دارد.

1- تعريف و تبيين مسأله:

حق حريم خصوصي يكي از حقوق اساسي بشر است كه وي را در مقابل تعرضات ديگران به زندگي خصوصي‌اش و نيز مداخلات نارواي دولت‌ها مورد حمايت قرار مي‌دهد، اين حق كه ارتباط تنگاتنگ و عميقي با حفظ كرامت، حيثيت، شخصيت، توسعه و ارتباطات شخصي، خودمختاري و استقلال فردي ديگر ارزش‌هاي مهم بشري دارد، امروزه جايگاه ويژه‌اي در مباحثات حقوقي و سياسي دنيا دارد بطوري كه همواره به عنوان يكي از نمودهاي دموكراسي و حقوق بشر در عصر حاضر مطرح بوده و هست. جايگاه حريم خصوصي در حقوق كيفري كه برگرفته از فقه اسلامي مي‌باشد با توجه به ماهيت مداخله‌گرايانه حقوق كيفري از دو منظر قابل بررسي است: يكي از اين منظر كه مي‌تواند توسط حقوق كيفري و ابزارهاي آن مورد حفاظت و حمايت قرار گيرد يعني قانونگذار كيفري مي‌تواند با جرم‌انگاري رفتارهاي ناقض حق حريم خصوصي و نيز اقدامات قضايي به مقابله با كساني بپردازد كه زندگي خصوصي و خلوت شهروندان را مورد تعرض قرار مي‌دهند و از منظري ديگر حق حريم خصوصي ممكن است توسط حقوق كيفري و ابزارهاي وابسته به آن مورد تهديد و تعرض واقع شود يعني قانونگذار كيفري ممكن است در قلمرو خلوت و حريم خصوصي شهروندان اقدام به مداخله، ايجاد محدوديت و جرم‌انگاري در برابر اختيار و انتخاب آنها نمايد يا ممكن است اين حريم توسط مقامات كيفري و امنيتي در راستاي كشف و تحقيق جرائم مورد نقض و تعرض قرار گيرد يا حتي ممكن است پيشگيري از وقوع جرم يا فقط نظم اجتماعي، اخلاقي، بهداشتي و سياسي، موجبات دخالت در خلوت و زندگي خصوصي شهروندان را فراهم نمايد.

 

تعداد صفحه : 210

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :