متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :علوم قرآن و حديث

عنوان : بررسي تحليلي مناظره‌هاي رسول اكرم (ص)

دانشکده معارف قرآن و عترت

پايان نامه كارشناسي ارشد رشته علوم قرآن و حديث

 

 

عنوان

بررسي تحليلي مناظره‌هاي رسول اكرم 6

 

 

استاد راهنما

دكتر شهاب‌الدين ذوفقاري

 

 

استاد مشاور

حجه‌الاسلام محزونيه

 

پاييز 93

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چكيده:

از آن‌جا كه يكي از ابزارهاي بسيار نيرومند براي دفاع از آموزه‌هاي اسلامي و اثبات حقانيت آن‌ها و دعوت انسان‌ها از ديگر ملل و نحل به اسلام ناب، مناظره است، لذا؛ اين پايان‌نامه با موضوع بررسي تحليلي مناظره‌هاي پيامبر اكرم 6،كه اصول، روش‌ها و ابعاد مناظره‌هاي آن حضرت 6را بررسي مي‌نمايد، با هدف بيان بهترين شيوه‌هاي گفت‌وگو و مناظره براي انتقال مفاهيم و آموزه‌هاي ديني، از ميان آيات و روايات، با روش اسنادي و كتابخانه‌اي نگارش يافت. همچنين مباني و اصول گفت‌وگو و مناظره از منظر آيات و روايات و منطق نيز مورد توجه بوده است. از بررسي اين تحقيق مي‌توان دريافت، مناظره‌هاي رسول اكرم 6منطبق و هماهنگ با اصول قرآني و استوار بر جدال احسن با شيوه‌ها و روش‌هاي مختلفي همچون روش‌هاي عقلي، استدلالي و جدلي، تكيه بر اصول مشترك بين اديان، بهره‌گيري از مسلمات و مقبولات طرف مناظره و شيوه‌هاي متعدد ديگر بنا شده است و در موضوعات مختلفي نظير توحيد، نبوت، معاد و لزوم پيروي همگان از آيين توحيد ابراهيمي 7 صورت پذيرفته است، كه الگويي بسيار دقيق و صحيح گفت‌وگو خصوصاً براي مبلغان ديني مي‌باشد.

 

كليدواژه‌ها: احتجاج، مناظره در اسلام، احتجاجات رسول اكرم6، مباني و اصول مناظره، جدال احسن.

 

 

 


فهرست مطالب

مقدمه………………………………………. 1

فصل اول: كليات………………………………. 3

1- چگونگي و نحوه انتخاب موضوع…………………. 4

2- بيان مسئله……………………………….. 4

3- سؤالات تحقيق………………………………. 5

4- فرضيه‌هاي تحقيق……………………………. 5

5- مفاهيم تحقيق……………………………… 5

6- پيشينه موضوع تحقيق………………………… 6

7- بيان نوع روش تحقيق………………………… 7

فصل دوم: سيماي مناظره در اسلام…………………. 8

مفهوم‌شناسي مناظره، مجادله، محاجه، منازعه……….. 9

1- مناظره…………………………………… 9

الف: معناي لغوي……………………………… 9

ب: معناي اصطلاحي……………………………… 9

2- مجادله…………………………………… 10

الف: معناي لغوي…………………………….. 10

ب: معناي اصطلاحي…………………………….. 10

3- محاجه……………………………………. 12

4- منازعه…………………………………… 12

پيشينه، جايگاه و اهميت مناظره………………… 13

1- حجت‌هاي مناظره‌گونه در كلام خداوند…………….. 14

الف: گفت‌وگوي با منكران توحيد…………………. 14

ب: گفت‌وگوي با كساني كه فرشتگان را دختران خدا مي‌دانستند   15

ج: گفت‌وگوي با منكران معاد……………………. 16

د: گفت‌وگوي با منكران قرآن……………………. 17

ه: گفت‌وگوي خداوند با ابليس…………………… 18

2- حجت‌هاي مناظره در سخن پيامبران………………. 20

الف: مناظره حضرت نوح 7 با قوم خويش…………….. 20

ب: مناظره حضرت ابراهيم 7 با اشخاص و اقوام مختلف…. 22

– مناظره با آذر…………………………….. 22

– مناظره با بت‌پرستان………………………… 23

– مناظره با ستاره‌پرستان……………………… 26

– مناظره در فضاي بتكده………………………. 27

– مناظره با نمرود…………………………… 30

ج: مناظره حضرت موسي 7 با فرعون………………… 31

مباني مناظره از ديدگاه منطق………………….. 36

شرايط و لوازم مناظره از ديدگاه قرآن كريم………. 37

1- حفظ كرامت انسان…………………………… 37

2- فطري بودن جدل و گفت‌وگو در قرآن……………… 38

3- دعوت به تفكر و تعقل……………………….. 39

4- تأكيد بر اختيار انسان……………………… 39

5- امر به مشورت و تضارب آراء………………….. 40

آداب و اخلاق مناظره از منظر قرآن كريم………….. 41

1- گوش دادن به سخنان مخاطب……………………. 41

2- شناخت نقاط مشترك………………………….. 42

3- خوش‌خويي………………………………….. 43

4- توانايي مناظره‌كننده……………………….. 43

5- اهانت حريف را تحمل نماييم………………….. 45

6- براي حريف آن پسنديم كه براي خود مي‌پسنديم…….. 46

فصل سوم: اصول مناظره………………………… 49

اصول مناظره از ديدگاه منطق…………………… 50

اصول چهارگانه مناظره در علم منطق……………… 50

اصول مناظره از ديدگاه قرآن كريم………………. 55

1- مناظره استوار بر علم و منطق………………… 55

2- برهان‌طلبي………………………………… 57

3- جدال احسن………………………………… 58

4- احترام به اديان الهي………………………. 63

5- حق‌جويي…………………………………… 64

6- تنوع‌پذيري در مناظره ………………………. 66

اصول مناظره‌هاي رسول اكرم 6……………………. 68

1- آگاهي و علم………………………………. 68

2- برهان‌طلبي………………………………… 74

3- جدال احسن………………………………… 76

4- احترام به اديان الهي………………………. 78

5- حق‌جويي…………………………………… 80

6- تنوع‌پذيري در مناظره……………………….. 83

فصل چهارم: روش و شيوه‌هاي مناظره‌هاي رسول اكرم 6….. 85

تحليل روش و شيوه‌هاي مناظره‌هاي رسول اكرم6……….. 86

1- امهال يا مجال حرف زدن به مخاطب……………… 87

2- استفاده از روش‌هاي عقلي و منطقی در گفت‌وگو…….. 88

3- الزام طرف مناظره با بهره گرفتن از اعتقادات وي…… 89

4- عدم سوء استفاده از جهل مخاطب……………….. 90

5- بهره‌گيري از اعجاز يا تصرف در امور طبيعي……… 92

6- بهره‌گيري از تمثيل و تشبيه در مناظره‌ها……….. 94

7- مطابقت سخن با مقتضاي حال طرف مناظره…………. 97

8- بهره بردن از پيش‌گويي يا علم لدني……………. 98

9- عدم احتجاج به باطل………………………… 99

10- خلق تكريم و احترام به طرف مناظره………….. 100

11- معرفي دقيق خداوند متعال در مناظره…………. 101

12- ترسيم چهره صحيح از خود…………………… 103

13- تكيه بر اصول مشترك بين اديان……………… 106

14- موعظه در حين مناظره……………………… 106

15- بهره‌گيري از وحي در مناظره………………… 107

16-  بهره گیری از مباهله در مناظره……………. 109

17- استفاده از استدلال جدلي در مناظره………….. 110

ابعاد و موضوع‌هاي مناظره‌هاي رسول اكرم6 ………… 113

مناظره‌هاي پيامبر اكرم 6در قرآن كريم…………… 113

1- مناظره با مشركين…………………………. 113

الف: نفي شرك و بت‌پرستي………………………. 113

ب: معرفی الله به عنوان مبدأ و معاد آفرينش………… 114

ج: نفي ولايت و سرپرستي غير خدا………………… 115

د: امكان مبعوث شدن مردگان……………………. 116

هـ: عدم رضايت حضرت مسيح به پرستش وي…………… 117

و: لزوم پی جویی دین بر اساس لزوم دفع ضرر احتمالي.. 118

2- مجادله با اهل كتاب……………………….. 119

الف: تعيين پيامبران از سوي خداوند…………….. 119

ب: نفي انحصار بهره‌مندي يهود و نصاري از نعمت‌هاي بهشتي 119

ج: نفي پيمان عدم خلود در آتش با يهود از جانب خداوند 120

د: نزول كتاب بر فردي از نوع بشر………………. 121

هـ: لزوم پيروي همگان از آيين توحيد ابراهيم7 …… 121

و: نفي منزلت ويژه يهود و نصارا نزد خداوند……… 122

ز: عيسي7 پيامبري همانند ديگر پيامبران…………. 123

مناظره‌هاي پيامبر اكرم6 در روايات……………… 124

1- اثبات وحدانيت پروردگار عالم……………….. 124

2- عبادت مخصوص خداوند يگانه (توحيد عبادي)……… 126

3- اثبات نبوت رسول اكرم6 ……………………. 126

4- مناظره با يهوديان در جواز نسخ شرايع و تغيير قبله 129

5- جبرئيل عامل به امر خداست………………….. 130

6- برتري رسول اكرم6 بر ساير انبياء الهي……….. 132

فصل پنجم: نتيجه‌گيري و پيشنهادهاي علمي و كاربردي… 135

1- نتيجه‌گيري فصول…………………………… 136

2- نتيجه‌گيري نهايي………………………….. 137

پيشنهادها………………………………….. 138

پيشنهادهاي علمي…………………………….. 138

پيشنهادهاي كاربردي………………………….. 138

منابع……………………………………… 140

 

 

 

«ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ…»

مقدمه

يكي از ابزار نيرومند براي دفاع از آموزه‌هاي اسلامي و اثبات حقانيت آنها، مناظره است. از آنجايي كه مهمترين اعجاز پيامبر اكرم6 يعني قرآن كريم از سنخ كلام است، اهميت گفت­وگو از نظر اسلام مشخص مي‌شود. خداي متعال امر دعوت را بر حكمت، وعظ نيكو، و جدال احسن استوار ساخته است و مي‌فرمايد: «ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ…»[1] سنت و سيره عملي پيامبر اسلام 6 و پيشوايان ديني هم بر اين منوال بوده است. پيامبر اكرم 6 سالها تبليغ آيين تازه را بر پايه اخلاق نيكو، وعظ حسن و مجادله احسن پيش برد.

قرآن كريم به برخي مناظره‌ها يا گفت وگوي پيامبران با مشركان و يا سران اديان اشاره كرده است و بسياري از انسانهايي كه به دين الهي گرويده‌اند، تسليم گفت وگو و منطق صحيح انبياء الهي بوده‌اند.

امامان نيز به تأسي به سيره پيامبر اكرم 6 بدين روش عمل مي‌كردند. احتجاجات اميرالمؤمنين علي 7 در شرايط مختلف، امام صادق 7 و شاگردان وي، امام رضا 7، و ساير ائمه كه در كتب ديني ثبت شده است،[2] نشان مي‌دهد كه مناظره به عنوان يك سنت و فرهنگ، از جايگاه ممتازي در شيوه دعوت به اسلام برخوردار است.

علماء اسلام نيز در طول تاريخ از اين روش دعوت، بسيار بهره برده‌اند. افرادي مانند شيخ صدوق، شيخ مفيد، علامه حلي مناظرهای متعددي با ديگرانديشان داشته‌اند.[3]

به اين ترتيب مناظره به يك سنت تبديل شد، و در فرهنگ مسلمانان از جايگاه ممتازي برخوردار گرديد. در نتيجه دانش و فن مناظره و جدل به دست عالمان مسلمان گسترش يافت، و رفته رفته به كمال رسيد.

اين تحقيق كه با موضوع بررسي تحليلي مناظره‌هاي پيامبر اكرم 6 نگارش خواهد يافت به بررسي مباني، اصول، شيوه‌ها و ابعاد گفت‌وگوها و مناظره‌هاي حضرت در 5 فصل به قرار ذيل خواهد پرداخت.

فصل اول، كليات: دراين فصل چگونگي و نحوه انتخاب موضوع، بيان مسئله، سؤالات اصلي و فرعي، فرضيه تحقيق، مفاهيم تحقيق، پيشينه موضوع تحقيق و بيان نوع و روش تحقيق بيان خواهد شد.

فصل دوم: در اين فصل تحت نام سيماي مناظره به مفهوم‌شناسي مناظره، مجادله و محاجّه و منازعه، پيشينه، جايگاه و اهميت مناظره مباني مناظره از ديدگاه منطق، شرايط و لوازم مناظره از ديدگاه قرآن كريم، آداب و اخلاق مناظره از منظر قرآن كريم، پرداخته خواهد شد.

فصل سوم: در اين فصل اصول مناظره از ديدگاه منطق، اصول مناظره از ديدگاه قرآن كريم و اصول مناظره‌هاي رسول اكرم 6 بررسي می گردد.

فصل چهارم: در اين فصل روش‌ها و شيوه‌هاي مناظره‌هاي رسول اكرم6 ، ابعاد و موضوع‌هاي مناظره‌هاي رسول اكرم6 مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.

فصل پنجم: در اين فصل به نتيجه‌گيري فصول و نتيجه‌گيري نهايي و ارائه راهكارها و پيشنهادهاي علمي و كاربردي پرداخته خواهد شد.

لازم به ذكر است ترجمه آيات قرآن در اين تحقيق برگرفته از قرآن چاپ انتشارات اسوه به طراحي شوراي تحقيق مركز طبع و نشر قرآن و با تحقيق محمد فقيهي رضايي و جمعي از محققان و كارشناسان علوم قرآني كه برگرفته از تفاسير الميزان، اطيب‌البيان، نمونه و برخي از تفاسير موضوعي قرآن كريم است و در سال 1385 انتشار يافته، استفاده گرديده است.

 

  

فصل اول

 

كليات

  

 

در اين فصل كلياتي در مورد اين تحقيق، چگونگي و نحوه انتخاب موضوع آن، بيان مسئله، سؤالات و فرضيه‌هايي كه در ارتباط با موضوع آن مطرح است ارائه مي‌گردد، سپس به بيان اصطلاحات مهم و كاربردي در تحقيق پرداخته شده و در آخر پيشينه و روش تحقيق، بيان خواهد شد.

[1]– سوره نحل، آيه 125. به اين آيه در فصل سوم به صورت مبسوط خواهيم پرداخت.

[2]– شيخ طبرسي، ابومنصور احمد بن علي، احتجاج علي اهل اللجاج،قم، ناشر نويد ظهور، 1392ش.

[3]– براي نمونه: ر.ك: الخاجویی، اسماعیل، وجه تسمیه المفید بالمفید فیما مناظرات کلامیه و ابحاث،تهران،انتشارات مکتب القرآن،1371ش.

تعداد صفحه : 157

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :