متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :شیعه شناسی

عنوان : بررسی انشعابات ایجاد شده در میان امامیه

دانشگاه ادیان و مذاهب

دانشکده شیعه شناسی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته شیعه شناسی


بررسی انشعابات ایجاد شده در میان امامیه

(از نیمه‌ی دوّم قرن سوّم هجری- پایان غیبت صغرا)

 

استاد راهنما:

جناب آقای دکتر خدامراد سلیمیان

 

استاد مشاور:

جناب آقای امیرمحسن عرفان

تابستان 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب                                     صفحه

فصل اول: مقدمه وکلیات

  1. مقدمه…..3

1.1 بیان مسأله 3

1.2 اهمیت و ضرورت تحقیق: 3

1.3 سؤالات تحقیق: 3

1.3.1 سؤال اصلی: 3

1.3.2 سؤال‌های فرعی: 3

1.4 اهداف تحقیق: 3

1.4.1 هدف اصلی: 3

1.4.2 اهداف فرعی: 3

1.4.3 اهداف کاربردی: 3

1.5 فرضیه‌ی تحقیق: 3

1.6 پیشینه‌ی تحقیق: 3

1.7 معرفی منابع: 3

1.8 سازماندهی تحقیق: 3

1.9 جنبه‌ی نوآوری وجدید بودن تحقیق: 3

1.10 مفاهیم اصلی تحقیق: 3

1.11 روش و رویکرد تحقیق: 3

1.12 تنگناها: 3

  1. 2. کلیات………….. 3

2.1 بازتبیین مفاهیم کلیدی. 3

1.2.1 معنا شناسی شيعه و تشيُّع. 3

1.2.2 معنا شناسی مهدی و مهدویت:

1.2.3معنا شناسی غیبت: 3

1.2.4 معنا شناسی انشعاب: 3

1.2.5 معنا شناسی فرقه 3

2.2 گستره‌ی اندیشه‌ی منجی موعود در اسلام: 3

2.2.1 آموزه‌ی مهدویت از نظرگاه قرآن کریم: 3

2.2.2 آموزه‌ی مهدویت از نظرگاه اهل سنت: 3

2.2.3 آموزه‌ی مهدویت در اندیشه‌ی شیعه امامیه- اثناعشریه : 3

2.3 اولین اندیشه‌های فرقه‌گرايي در اسلام: 3

2.4 بازتبیین علل و زمینه‌های فرقه‌گرايي دراسلام: 3

2.4.1 سیاست و سیاست مداران: 3

2.4.2 تبادل فرهنگی با فرهنگ‌های موجود: 3

2.4.3 تعصُّبات قبيله‌اي : 3

2.4.4 اختلافات فردی: 3

فصل دوم: زمانه‌شناسی روزگار غیبت صغرا

  1. زمينه سازي معصومين در باورپذيري غيبت: 3

1.1 غیبت در آینه‌ی کلام معصوم7: 3

1.2 غیبت در آینه‌ی عمل معصوم: 3

  1. بازتاب باورداشت غیبت در آینه‌ی تاریخ: 3

2.1 بازتاب باورداشت اندیشه‌ی غیبت (از قرن اول تا قبل از غیبت صغرا): 3

  1. غیبت صغرا…… 3

3.1 ويژگي‌هاي غيبت صغرا 3

3.2 دورنمایی از اوضاع شیعیان در عصر غیبت صغرا: 3

3.2.1 موقعیت سیاسی شیعیان. 3

3.2.2 موقعیت اجتماعی..3

 

3.2.3 موقعیت علمی و فرهنگی.. 3

فصل سوم: بررسی انشعابات ایجاد شده در روزگار غیبت صغرا

  1. سیر تاریخی انشعابات ایجاد شده در میان امامیه: 3

1.1 واقفیه: 3

1.1.1 دیدگاه گروه اول: 3

1.1.2 دیدگاه گروه دوم: 3

1.1.3 دیدگاه گروه سوم: 3

1.1.4 واقفیه در آئینه‌ی نقد و بررسی: 3

1.2 جعفریه: 3

1.2.1 دیدگاه گروه اول: 3

2.2.2 دیدگاه گروه دوم: 3

2.2.3 دیدگاه گروه سوم : 3

4.2.2 دیدگاه گروه چهارم: 3

2.2.5 جعفریّه در آیئنه‌ی نقد و بررسی: 3

1.3 محمّدیه 3

1.3.1  محمّدیه درآئینه‌ی نقد و بررسی: 3

1.4 انقطاع امامت (عسکریّه): 3

1.4.1 دیدگاه گروه اول: 3

1.4.2 دیدگاه گروه دوم: 3

1.4.3 عسکریّه در آیئنه‌ی نقد و بررسی : 3

1.5 قطعیه: 3

1.5.1 دیدگاه گروه اول: 3

1.5.2 دیدگاه گروه دوم: 3

1.5.3 دیدگاه گروه سوم: 3

1.5.4 دیدگاه گروه چهارم: 3

1.5.5 دیدگاه گروه پنجم: 3

1.5.6 دیدگاه گروه ششم: 3

1.5.6 امامیه در آئینه‌ی نقد و بررسی: 3

1.5.7وجوه تشابه و تمایز امامیه با سایر انشعابات: 3

فصل چهارم: تحلیل و بررسی انشعابات ایجاد شده در روزگار غیبت صغرا

  1. زمینه‌ها و عوامل شکل گیری انشعابات… 3

1.1 عوامل زمینه ساز 3

1.1.1 حیرت حاکم بر فضای جامعه: 3

1.1.2 فاصله گرفتن از خط اصیل امامت… 3

1.1.3 نجات باوری مهدوی: 3

1.2 عوامل تسهیل کننده 3

1.2.1 زمینه‌های فرهنگی.. 3

1.2.2 نابسامانی اجتماعی و اقتصادی: 3

1.2.3 باورهای غلط.. 3

1.2.4 نگاه سطحی و عاطفی به آموزه مهدویت: 3

1.2.5 برداشت‌های نادرست از روایات: 3

1.2.6 ناآگاهی دینی: 3

1.3 عوامل شتاب زا 3

1.3.1 شبهه. 3

1.3.2 پشتیبانی خلافت عباسی از مدعیان  مهدویت: 3

1.3.3 سست نمودن پایگاه اجتماعی معتقدان به مهدویت: 3

1.3.4 تکلیف‌گریزی و اباحه‌گری: 3

  1. امتداد تاریخی و پیامدهای انشعابات: 3
  2. بررسی و تحلیل عوامل مؤثر در از بین رفتن انشعابات ایجاد شده : 3

1.3 حضور امام در هدایت ( تشریعی و تکوینی) جامعه:3

2.3 نقش نائبان خاص در انسجام جامعه‌ی شیعی: 3

3.3 نقش علمای شیعه در انسجام جامعه‌ی شیعی: 3

3.4 نقش زمینه سازی‌های ائمه: در انسجام جامعه‌ی شیعی. 3

جمع‌بندی و نتيجه گيري:……… 3

پيشنهادات کاربردی…….. 3

فهرست منابع……… 3

پیوست……. 3

چکیده:

تاریخ اهل بیت: را به لحاظ حضور ظاهری و غیبت امامان معصوم: مي‌توان به دو دوره تقسيم نمود: دوره‌ی حضور؛ و دوره‌ی غيبت. هر يک از این دوره‌ها، دارای ويژگی‌هايي متمایز از دوره‌ی دیگر است. دوره‌ی نخست به مدد حضور ظاهری معصومین:، زمينه‌ی هدايت به سوی حق بيشتر و زمينه‌ی انحرافات و بی‌راهه‌ها کمتر بود اما در دوره‌ی دوم با غيبت امام4 زمينه‌ی جريان‌های انحرافی رو به گسترش گذاشت. بنابراين يکي از دوره‌های حساس تاريخ شيعه که به واسطه‌ی عدم حضور ظاهری امام معصوم در جامعه فرقه‌ها و جریان‌های انحرافی در آن گسترش يافت، عصر غيبت و به ‌ويژه دوران غيبت صغرا است. در تعداد این فرقه‌ها میان فرقه‌نگارن اختلاف نظر هست، اما با وجود این اختلافات، می‌توان آن‌ها را پنج گروه واقفیه، جعفریه، محمدیه، قائلین به انقطاع امامت و قطعیه دانست. عوامل مختلفی در پدید آمدن این فرقه‌ها، نقش داشتند که مهمترین آن‌ها را می‌توان جو خفقان و حیرت حاکم بر فضای جامعه، بروز پاره‌ای جاه طلبی‌ها و فاصله گرفتن از خط امامت اصیل دانست. اما در کنار این فرقه‌ها، تنها گروهی که توانست حضور قاطع خود را در مرکز خلافت اسلامی حفظ نماید، امامیه-اثنی عشریه بودند که حضرت حجت بن الحسن العسکری4 را آخرین امام منصوص الهی می‌دانستند، که این امر معلول عواملی بود از جمله هدایت‌گری‌های امام مهدی4، اقدامات نائبان و فعالیت‌های علمای این عصر و همچنین زمینه‌سازی‌های ائمه: و این حقیقت روشن می‌شود که غیبت حضرت جزئی است و هرچند ایشان در پرده‌ی غیبت بسر برده اما آثار وجودی ایشان در هدایت جامعه آشکار است. نگارنده در این رساله با روش توصیفی-تحلیلی در صدد اثبات این فرضیه‌ است که در روزگار غیبت صغرا، به علت عدم اعلام عمومی ولادت حضرت مهدی4، فشار سیاسی حاکم بر جامعه‌ و مواجهه با چالش « غیبت» شیعیان دچار شک و حیرت شدند و انشعاباتی در میان امامیه شکل گرفت. البته این انشعابات با رهبری امام زمان4، روشنگری‌های نائبان خاص وتلاش علمای زمان و همچنین زمینه‌سازی‌های معصومین: بسیار محدود و کم اثر بوده است و منجر به تشکیل هیچ جنبش یا قیام و یا حکومتی در جامعه نشد.

واژه‌گان کلیدی: شیعه، غیبت، فرقه، مهدویّت، واقفیه، جعفریه، محمدیه، انقطاع، قطعیه.

فصل اول

1. مقدمه

1.1 بیان مسأله

دین اسلام به عنوان پایان بخش ادیان الهی دارای ویژگی‌هایي است که از مهمترین آنها ـ پس از جهانی‌بودن ـ پاسخ‌گوبودن آن به همه نیازهای جامعه‌ی جهانی تا پایان تاریخ، است. شیعه بر این باور است که راهنمایی انسان‌ها پس از پیامبرخاتم9 در جانشینان وی که دوازده نفرند، تا پایان تاریخ ادامه خواهد یافت. اگرچه تاریخ شیعه، دوره‌های پر فراز و فرودی سرشار از حوادث تلخ و شیرین را پشت سرگذاشته است؛ اما آنچه دارای اهمیت است اینکه در هیچ دوره‌ای از حرکت و تکاپو باز نایستاده است.

تاریخ اهل‌بیت: را در یک تقسیم‌بندی کلی، به لحاظ حضور ظاهری و غیبت امامان معصوم: مي‌توان به دو دوره تقسيم کرد:

  • دوره حضور؛
  • دوره غيبت.

البته دوران غيبت به دو دوره‌ی کاملاً متمایز تقسیم شده است:

– غيبت کوتاه مدت (صغرا)

– غيبت طولانی مدت (غيبت کبرا)

هر يک از دوره‌های پيش‌گفته دارای ويژگی‌هايي است که آن را از دوره‌ی ديگر متمايز می‌سازد. مثلاً دوره‌ی نخست با حضور ظاهری پيشوايان معصوم: و به مدد حضور آنان، زمينه‌ی هدايت به سوی حق بيشتر و زمينه‌ی انحرافات و بی‌راهه‌ها کمتر بود. اما در دوره‌ی دوّم با غيبت امام4، جريان برعکس شده، زمينه‌ی جريان‌های انحرافی رو به گسترش گذاشت.

بنابراين به روشنی می‌توان دریافت که يکي از دوره‌های حساس تاريخ شيعه که فرقه‌های گوناگون در آن گسترش يافت، عصر غيبت و به ‌ويژه دوران غيبت صغرا است. اين دوره از تاريخ، به سبب شرايط ویژه‌ی پديدآمده در جامعه‌ی شيعه و پيامدهايي که غيبت امام4 به همراه داشت، دوران حائز اهميتي است. عصري که در باور شيعه به دلايل گوناگون، از جمله عدم آمادگي جامعه براي حضور آخرين امام منصوص الهي، ایشان از چشم آدميان پنهان شد. غیبت امام دوازدهم4 به معنای عدم حضور امام در متن جامعه که براساس حکمت الهی بوده، پی‌آمدش محروم شدن انسان‌ها از هدایت ظاهری ایشان است. که این خود سبب شد تا در پنهان بودن حضرت4 از چشم آدمیان، فرقه‌ها و جریانهای انحرافی آشکار شوند و پی‌آمدهای ناگواری را بر جامعه‌ی شیعی هزینه کنند. این فضای بوجود آمده که به‌ویژه در دوران غیبت صغرا به چشم می‌آید، اگرچه دیری نپایید وهمه‌ی این جریان‌ها به تاریخ پیوستند جز شیعیان اثنی عشری، اما خسارت‌های جبران ناپذیری در تاریخ شیعه داشته است.

عوامل مختلفی در پدید آمدن فضای موجود، نقش داشتند اما مهمترین آنها را می‌توان فضای حیرت حاکم بر جامعه به خاطر عدم حضور امام در جامعه، بروز پاره‌ای جاه طلبی‌ها و همچنین فاصله گرفتن از خط امامت اصیل و…دانست. که این عوامل سبب شد تا عده‌ای از شیعیان در امر امامت و پیشوایی دینی، دچار سردرگمی شوند، که این وضعیت، امام4 و نائبان ایشان را با چالش‌هایی مواجه نمود که در سال‌های نخست انشعاب و تفرّق در مسأله‌ی جانشینی امام یازدهم7 بود و منجر به پیدایش فرقه‌های نوپدید شد، به طوری که سعد بن عبدالله قمی(م301ق) که در همان عصر می‌زیسته است به 15 فرقه اشاره می‌کند، درحالی که نوبختی(م310ق) و شیخ مفید(413ق) به وجود 14فرقه اتفاق نظر دارند، در همین حال مسعودی(م 346) به وجود 20 فرقه اشاره می‌کند، اما شهرستانی(م548 ق‏) فقط 11گروه را نام می‌برد. اگرچه شمار این فرقه‌ها در سخنان بزرگان و مورخان به گونه‌های مختلفی ذکر شده اما؛ آنچه در آن اتفاق نظر است شمار فراوان فرقه‌های پدید آمده در دوران غیبت صغرا است که رسالت اصلی این نوشتار پرداختن به انشعابات ایجاد شده در میان امامیه در این دوره( ازنیمه‌ی دوم قرن سوم تا پایان غیبت صغرا) است.

تعداد صفحه : 150

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :