متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :جغرافیا

گرایش :آب و هواشناسی

عنوان : تحلیل الگوی سینوپتیکی طوفان‌های گرد و غبار در منطقه جنوبی حوضه خزری

دانشکده جغرافیا

گروه آب و هواشناسی

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

در رشته‌ی جغرافیای طبیعی گرایش مخاطرات آب و هوایی

 

عنوان فارسي

تحلیل الگوی سینوپتیکی طوفان‌های گرد و غبار در منطقه جنوبی حوضه خزری

 

عنوان انگليسي

Analysis of Synoptic Patterns of Dust Storms in the Southern Basin of Caspian Sea

استاد راهنما:

دکتر علی‌محمد خورشید دوست

استاد مشاور:

دکتر سعید جهانبخش

 و غلام‌حسن محمدی

                                                                           بهار 94

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

طوفان‌های گرد و غبار از پدیده‌های مخرب آب و هوایی می‌باشند که همه ساله خسارات جبران ناپذیری به مناطق شهری، مزارع، تاسیسات، جاده‌ها و غیره وارد می‌کنند. این پدیده متاثر از شرایط جوی خاصی است که در صورت شناخت سازوکار تکوین و گسترش آن، می‌توان از آسیب‌های فراوانی که به محیط وارد می‌کنند کاسته و یا با آن مقابله کرد. به دليل موقعيت جغرافيايي ايران در كمربند خشك و نيمه خشك جهان، اين كشور مكرراً در معرض سيستم‌هاي گرد و غبار محلي و سينوپتيكی قرار مي‌گيرد. با توجه به مسیر حرکت سیستم‌ها و نحوه‌ی قرارگیری فرودها و کم فشارها، مهم‌ترین منبع گرد و غبار‌های وارد شده به ایران، شمال شبه جزیره عربستان، شمال صحرای کبیر آفریقا، نواحی شرقی سوریه و شمال غربی عراق می‌باشند که با حرکت طوفان به سمت شرق باعث حرکت و جابه جایی گرد و غبارها شده و ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهند. با توجه به قرار گرفتن منطقه جنوبی خزر، بین رشته کوه البرز و دریای خزر هر چند این دو پدیده طبیعی، از جمله عوامل بازدارنده رخداد گرد و غبار محسوب می‌شوند ولی با این وجود، هم‌چنان شاهد روزهای همراه با گرد و غبار در منطقه مذکور می‌باشیم. در این پژوهش، به بررسی عوامل همدید موثر بر رخداد این پدیده جوی در حوضه جنوبی خزر پرداخته شد. هم‌چنین، از داده‌های روزانه گرد و غبار، سرعت باد و نقشه‌های سینوپتیکی در ایستگاه‌های منطقه مذکور که توسط سازمان هواشناسی تهیه می‌شود، استفاده شده است. تحلیل شرایط همدیدی که باعث ایجاد طوفان گرد و غبار در منطقه می‌شود می‌تواند در پیش‌بینی طوفان‌های گرد و غبار در مناطق شمالی کشور نیز موثر باشد. انتظار می‌رود نتایج این پژوهش در شناسایی شرایط هواشناختی و سینوپتیکی موثر در انتشار گرد و غبار به مناطق شمالی کشور مفید بوده و در افزایش صحت پیش­بینی پدیده گرد و غبار در این مناطق مورد استفاده قرار گیرد. نتایج حاصل از تحقیق حاضر نشان داد که میزان گرد و غبار هم از لحاظ زمانی و هم مکانی دارای تفاوت است و در برخی مکان‌ها به نسبت موقعیت جغرافیایی که داراست روزهای گرد و غباری بیش‌تری در آن‌ها رخ می‌دهد. هم‌چنین سامانه‌های مختلفی در وقوع پدیده گرد و غبار در منطقه نقش دارد.

فهرست مطالب

 

عنوان                                                                                                                     صفحه

فصل اول: طرح تحقیق……………………………………………………………………………………………………… 12

1-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. 12

2-1 بیان مسئله………………………………………………………………………………………………………………. 14

3-1 ضرورت تحقیق………………………………………………………………………………………………………….. 16

4-1 سوالات تحقیق………………………………………………………………………………………………………….. 17

5-1 فرضیات تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. 17

6-1 جمع ‌بندی……………………………………………………………………………………………………………….. 17

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق………………………………………………………………………………… 19

1-2 مبانی نظری……………………………………………………………………………………………………………… 19

1-1-2 تعریف پدیده گرد و غبار………………………………………………………………………………………….. 19

2-1-2 انواع گرد و غبار…………………………………………………………………………………………………….. 20

3-1-2 مکانیسم تشکیل…………………………………………………………………………………………………….. 20

4-1-2 زمان‌بندی روزانه و فصلی گرد و غبار…………………………………………………………………………… 21

5-1 -2 مدت زمان پایداری طوفان………………………………………………………………………………………. 21

6-1-2 عوامل موثر در ایجاد گرد و غبار…………………………………………………………………………………. 21

7-1-2 اصلی‌ترین عوامل ایجاد پدیده گرد و غبار…………………………………………………………………….. 21

8-1-2 منشأ پدیده گرد و غبار……………………………………………………………………………………………. 22

9-1-2 عوامل تشکیل دهنده………………………………………………………………………………………………. 22

10-1-2 اثر عوامل اقلیمی در طوفان‌ گرد و غبار……………………………………………………………………… 23

11-1-2 منابع گرد و غباری ایران………………………………………………………………………………………… 23

12-1-2 عناصر اقلیمی……………………………………………………………………………………………………… 25

13-1-2 نقشه‌های سینوپتیک……………………………………………………………………………………………… 27

2-2 بررسی منابع…………………………………………………………………………………………………………….. 27

1-2-2 منابع خارجی………………………………………………………………………………………………………… 28

2-2-2 منابع داخلی…………………………………………………………………………………………………………. 30

3-2-2 جمع‌بندی…………………………………………………………………………………………………………….. 39

فصل سوم: ویژگی‌های طبیعی و جغرافیایی منطقه مورد مطالعه……………………………………………………. 41

1-3- موقعیت جغرافیایی استان گیلان………………………………………………………………………………….. 42

1-1-3 اقلیم و آب و هوا……………………………………………………………………………………………………. 42

2-1-3 ویژگی‌های جغرافیایی……………………………………………………………………………………………… 42

2-3 موقعیت جغرافیایی استان مازندران………………………………………………………………………………… 43

1-2-3 آب و هوا……………………………………………………………………………………………………………… 43

2-2-3 ویژگی‌های جغرافیایی……………………………………………………………………………………………… 44

3-2-3 کوه‌های استان مازندران…………………………………………………………………………………………… 44

3-3 موقعیت جغرافیایی استان گلستان………………………………………………………………………………….. 45

1-3-3 جغرافیای طبیعی استان گلستان………………………………………………………………………………… 45

4-3 سیستم‌های آب و هوایی……………………………………………………………………………………………….. 46

فصل چهارم: مواد و روش تحقیق…………………………………………………………………………………………… 49

1-4 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. 49

2-4 جمع‌آوری داده‌ها……………………………………………………………………………………………………….. 49

3-4 بررسی داده‌های جمع‌آوری شده……………………………………………………………………………………… 50

4-4 تحلیل و بررسی نتایج…………………………………………………………………………………………………. 50

5-4 تحلیل و بررسی همدیدی…………………………………………………………………………………………….. 53

6-4 ویژگی ماهواره Toms……………………………………………………………………………………………….. 54

فصل پنجم: یافته‌های تحقیق………………………………………………………………………………………………. 57

1-5 تحلیل روند آزمون من کندال……………………………………………………………………………………….. 57

2-5 بررسی روند تغییرات سالانه………………………………………………………………………………………….. 59

3-5 بررسی فصلی توزیع گرد و غبار……………………………………………………………………………………… 62

4-5 نحوه توزیع ماهانه طوفان‌های گرد و غباری سه استان جنوبی خزر………………………………………….. 63

5-5 تحلیل وضعیت باد در هنگام وقوع طوفان‌های گرد و غبار……………………………………………………… 64

6-5 پارامترهای اقلیمی……………………………………………………………………………………………………… 65

7-5 تحلیل شرایط همدیدی………………………………………………………………………………………………… 66

8-5جمع بندی………………………………………………………………………………………………………………… 79

فصل ششم: نتیجه‌گیـری……………………………………………………………………………………………………. 83

1-6 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. 83

2-6 نتیجه‌گیری………………………………………………………………………………………………………………. 83

3-6 نتایج حاصل از بررسی سینوپتیکی نقشه‌ها……………………………………………………………………….. 85

4-6 تحلیل فرضیات………………………………………………………………………………………………………….. 86

5-6 پیشنهادها برای تحقیق در آینده……………………………………………………………………………………. 87

 پوست‌ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………90

منابع………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………96

 

 

 

فهرست اشکال

عنوان                                                                                                                                    صفحه

 

شکل 1-2 مراکز تولید گرد و غبار در جهان………………………………………………………………………………………………………22 

شکل 1-3 موقعیت جغرافیایی منطقه مورد مطالعه……………………………………………………………………………………………..41        

شکل  1-5 گل غبار منطقه………………………………………………………………………………………………………………………………64

شکل 2-5 نقشه‌های هم ارتفاع 850 و هم فشار سطح زمین 18 و 20 می…………………………………………………………….70

شکل 3-5 نقشه باد در سطح 250 در تاریخ 20 تا 23 می…………………………………………………………………………………..71

شکل 4-5 تصویر ماهواره تامس در تاریخ 21 تا 23 می………………………………………………………………………………………72

شکل 5-5 نقشه هم ارتفاع 500 در تاریخ 19 و 20 ژوئن……………………………………………………………………………………..73

شکل 6-5 نقشه هم فشار سطح زمین در تاریخ 15و 16 ژوئن……………………………………………………………………………..74

شکل 7-5 نقشه سطح زمین و هم ارتفاع 850 در تاریخ 16 تا 18 ژوئن……………………………………………………………….75

شکل 8-5 نقشه 250 هکتوپاسکالی در تاریخ 15، 18 و 21…………………………………………………………………………………76

شکل 9-5 تصویر ماهواره‌ای در تاریخ 18 تا 20 ژوئن 2004…………………………………………………………………………………77

شکل 10-5 نقشه هم ارتفاع 500 در تاریخ 26 و 31 می 2005……………………………………………………………………………. 78

شکل 11-5 نقشه هم فشار سطح زمین در تاریخ 26 و 31 می 2005…………………………………………………………………….80

شکل 12-5 نقشه باد در سطح 250 در تاریخ 26 و 28 می 2005…………………………………………………………………………80 شکل 13-5 تصویر ماهواره تامس در تاریخ 25 تا 27 می 2005…………………………………………………………………………..81

 

فهرست جدول

عنوان                                                                                                                                                                 صفحه

جدول 1-4 کدهای هواشناسی مرتبط با پدیده گرد و غبار………………………………………………………………………………….50

جدول 1-5 داده‌های من کندال ایستگاه‌ها………………………………………………………………………………………………………..58

جدول 2-5 تعیین روند ایستگاه‌ها……………………………………………………………………………………………………………………58

جدول 3-5 مشخصات طوفان‌های گرد و غباری شاخص منطقه…………………………………………………………………………..67

 

 

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                                                                                صفحه

نمودار 1-5 روند تغییرات سال به سال روزهای گرد و غباری رشت، رامسر و گرگان……………………………………………..60

نمودار 2-5 تعداد روزهای گرد و غباری در استان مازندران………………………………………………………………………………..60

نمودار 3-5 تغییرات سال به سال روزهای گرد و غباری گرگان…………………………………………………………………………..61

نمودار 4-5 نمودار دایره‌ای فصلی گرد و غبار…………………………………………………………………………………………………….62

نمودار 5-5 نمودار پراکندگی ماهانه…………………………………………………………………………………………………………………63

 

فصل اول

طرح تحقیق

 

 

 

1- فصل اول: طرح تحقیق

1-1 مقدمه

از دیدگاه هواشناسی سینوپتیکی طوفان یک پدیده مخرب منحصر به فرد در روی نقشه‌های سینوپتیکی بوده که ترکیبی از پدیده‌های فشار، ابر، بارندگی و غیره را در بر گرفته و توسط رادار، قابل شناسایی است. در نواحی خشک و نیمه خشک پديده گرد و غبار به اشكال مختلف مانند روز همراه با گرد و غبار يا طوفان گرد و غبار و گردباد به صورت مكرر اتفاق مي‌افتد. در بيابان‌ها و مناطق خشك، تغيير سريع درجه حرارت هوا موجب ايجاد گراديان فشار در نقاط مختلف آن و تشكيل بادهاي قوي و دائمي می‌شود. به علاوه در اين مناطق به دليل كمبود رطوبت و پوشش گياهي، چسبندگي ذرات به يكديگر كاهش يافته و باد مي تواند ذرات با قطر كمتر از 2ميلي‌متر را از سطح خاك جدا نموده و با خود حمل كند. بسياري از اين ذرات قطري كم‌تر از 10 ميكرون دارند و سرعت سقوط آن‌ها تحت تأثير نيروي جاذبه زمين قابل اندازه‌گيري نيست.  بنابراين این ذرات در جو به صورت معلّق باقي می‌مانند، به اين دليل در نواحي بياباني ممكن است هوا براي مدتي طولاني به حالت گرد و غبار باقي بماند. از این رو طوفان‌ها در مقیاس‌های ترنادو، طوفان رعد و برق، طوفان گرد و خاک و مانند آن ظاهر می‌شوند.

از مهم‌ترين شرايط ايجاد گرد و غبار در كنار هواي ناپايدار، وجود يا عدم وجود رطوبت است به طوري كه اگر هواي ناپايدار رطوبت كافي داشته باشد، بارش و طوفان رعد و برق؛ و اگر فاقد رطوبت باشد، طوفان گرد و غبار ايجاد مي‌نمايد. نوع و پوشش گياهي نيز در شدت وقوع گرد و غبار نقش مؤثري بازي مي‌كنند. در واقع ايجاد گرد و غبار مي‌تواند نوعي واكنش به تغيير پوشش گياهي زمين باشد كه در اين ارتباط نقش فعاليت‌هاي انساني را نيز در كنار شرايط طبيعي محيط‌هاي جغرافيايي بايد در نظر گرفت. چنان‌چه در منطقه‌‌ای مانند شمال ایران که از نظر طبیعی مساعد برای گرد و غبار نیست چون هم دارای رطوبت بالا و هم دارای پوشش گیاهی متراکم است ولی به دلیل فعالیت‌های انسانی امروزه شاهد روزهای همراه با گرد و غبار در این منطقه هستیم.

طوفان‌های گرد و غبار به صورت کوتاه مدت هم، روی زندگی انسان اثر می‌گذارند. مهم‌ترین این تاثیرات کاهش قدرت دید و به وجود آوردن مشکلات بهداشتی مانند مشکلات تنفسی و لغو پرواز‌ها در نتیجه کاهش دید است. پديده گرد و غبار در سال‌هاى اخير از نظر غلظت و راه اندازى ذرات معلق، تداوم، وسعت و زمان آن متفاوت و بسيار بيش‌تر از طوفان‌هاى گرد و غبار گذشته است و اين سبب نگرانى‌ بسيارى شده است. در اين سال‌ها خشكسالى‌هاى مداوم، كاهش بارندگى و رطوبت نسبى محيط به همراه تشديد فاكتورهاى محيطى توسط انسان، نظير استفاده بى رويه از منابع آبى و از بين رفتن پوشش گیاهی باعث گسترش شديد گرد و غبار شده است. از اصلی‌ترین عوامل ایجاد این پدیده وزش بادهای به نسبت شدید روی زمین‌های دارای شرایط مساعد برای ایجاد گرد و غبار است. این عوامل به همراه حرکت صعودی هوای ناشی از سامانه‌های جوی، انتقال قائم ذرات گرد و غبار معلق به ترازهای بالاتر جو را فراهم می‌کند. ذرات معلق، بر حسب اندازه‌ی قطر خود در لایه‌ها، به ترتیب از پایین به بالا قرار گرفته و سپس با جریان هوا، به حرکت در آمده و مناطق وسیعی را تحت پوشش قرار می‌دهد. بيش‌تر گرد و غبارهاي فراگير و گسترده‌اي که مشاهده مي‌شود فرا محلي بوده و از نواحي دور و نزديك ديگر منشأ مي‌گيرد ولی ممکن است که ناشی از عوامل محلی باشد و ذرات از همان محل که گرد و غبار دیده می‌شود تشکیل ‌شود. طوفان‌هاي گرد و خاك و ماسه‌اي در مناطق مختلف تعاريف گوناگوني دارد، زيرا اين پديده در مكان‌هاي گوناگون و در شرايط مختلفي به وجود مي‌آيد. براساس توافق سازمان هواشناسي جهاني، هر گاه در ايستگاهي سرعت باد از 15 متر بر ثانيه تجاوز كند و ديد افقي به علت گرد و غبار، به كمتر از يك كيلومتر برسد، طوفان خاك گزارش مي‌شود. طوفان ماسه‌ای، به بادي اطلاق می‌شود كه بتواند ذرات با قطر 15/0 تا 30/0 ميلي متر را تا ارتفاع 15 متر جابه جا كند، در اين حالت، طوفان ماسه‌اي است لكن در طوفان خاك، ذرات معلق، ريزتر است (دهقان‌پور، 1384).

تعداد صفحه : 103

قیمت :14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

:        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

جستجو در سایت : کلمه کلیدی خود را وارد نمایید :