دانلود رایگان مقاله رشته مدیریت با موضوع : تنوع فرهنگی و نقش آن در بهبود فرآیند کسب و کار

چکیده

 

جهانی شدن و پذیرش دیدگاه جهانی، از ضروریات و موضوعات غیرقابل اجتناب درقرن تنوع بـرای بهبـود کسب و کارها، در کشورهای در حال توسعه میباشد. این مقاله، پس از طرح ضرورت و اهمیت مطرح شدن این موضوع در کشورهای در حال توسعه و بسیاری از مزایای تنوع فرهنگی در زمینههـای بازاریـابی، تحصـیل منـابع، کاهش هزینه، حل مشکلات و خلاّقیت و …..، سعی بر آن داشته تا با ارائه تصویری کلّـی از انـواع مواجهـه هـایی که سازمانهای متفاوت ( از نظر فرهنگی، ساختاری و مدیریتی) با تنّوع فرهنگی دارنـد، نتـایج احتمـالی حاصـل از ورود تنّوع فرهنگی و نقش آن در بهبود کسب و کارها را عنوان کند.

 

در این مقاله سه مواجهه با تنّوع فرهنگی مطرح شده است کـه عبارتنـد از: نادیـده گـرفتن تفاوتهـا، حـداقل کردن تفاوت ها و مدیریت کردن تفاوتها. درادامه وجه مشخصـه هـای رویکـرد هـم افزایـی یـا سـینرژی فرهنگـی

 

(کاملترین برخورد با تنّوع فرهنگی) نسبت به سایر دیدگاه ها مطرح شده و سپس فرآیند حـل مسـئله کـه ( کـه در برگیرنده سه گام متوالی و در نهایت کاربردی کردن این فرآیند است)به صورت مبسوط عنوان گردیده است.اما در مهمترین قسمت مقاله، نکات و توجهاتی که باید در ابعاد سازمانی و مدیریتی مورد توجه قـرار گیرنـد، عنـوان شده است که چکیده ای از پیشنهادها، راهکارها و الزامات ضروری در جهت رسیدن به سینرژی فرهنگی میباشد و بطور ضمنی نکاتی کـه بایـد در مـدیریت تنـوع فرهنگـی بـه آن توجـه شـود نیـز عنـوان شـدند. در نهایـت بـا نتیجه گیری از مطالب ذکر شده، پیشنهاداتی مطرح گردیـد کـه حـاکی از حیطـه هـای وسـیع تحقیقـاتی در زمینـه برخورد فرهنگی کسب و کارهای ایرانی با فرهنگ چندگانه و مختلط جهانی میباشد.

 

واژگان کلیدی: تنّوع فرهنگی، سینرژی فرهنگی، پاروکیال (کوته بین، کوته فکر)، نژاد پرست (قوم پرسـت)،

 

همگونی و مشابهت.

 

 

مقدمه

 

تغییرات در اقتصاد جهانی در 20 سال گذشته باعث شده که شرکت ها و صـنایع نـه تنهـا بـین المللـی شـوند بلکه هر روز بیشتر و بیشتر به یکدیگر وابسته گردند. جهانی شدن و پیوستن کشورهای در حـال توسـعه (از جملـه ایران) به اقتصاد جهانی، ضرورتی اجتناب ناپذیر است.[1] در همین راسـتا، کسـب و کارهـا و صـنایع و تجـارت های مختلف و به تبع آنها مدیریت این کسب و کارها ناگریزند با دیدگاهی جهانی به آینده چشم داشته باشند.

 

اثراتی که گسترش بازار جهانی بر کاربردها و رویه های مدیریت بر جای میگذارد، یک مسـئله جـدی بـه حساب میآید. در این راستا، آموزش وفراگیری فرهنگ های مختلف مـیتوانـد کمـک مـؤثّری باشـد. همچنـین

 

 

 

1

 

مدیر باید نسبت به تفاوتها و تشابهات فرهنگ های مختلف آگاهی کا فی را دارا باشد. ضرورت ایـن موضـوع بـه حدی است که:” در گزارشی که انستیتوی هودسن منتشر کرده، اظهـار داشـت کـه نیـروی کـار در آمریکـا بایـد حول مباحث و موضوعاتی مانند نژاد ، قومیت، جنسیت و ملّیت دوباره شکل گیرد و این امر به عنوان یک اولویت کلیدی، حیات و بقای سازمانها را تضمین میکند.”[2]

 

با ایجاد یک نگرش جهانی و بازسازی ابعاد سازمان به صورت جهانی، فرآیندهای سازمانی نیز دچـار تغییـر شده و فرآیندهای تصمیم گیری، ارتباطات، ارزیابی عملکرد و مسیرهای ارتقای شغلی نیز همگی تعریفـی جهـانی میپذیرند و هر یک دارای ابعاد مختلفی میشوند که حاصل نگرش و دیدگاه خاص هر فرهنگ به این فرآینـدها است.[3]

 

کوتاه شدن چرخه های عمر محصولات و از رواج افتادگی سریع محصولات تولید شده بـه ایـن معنـی اسـت کـه یک نیروی کار منعطف با مهارتهای بالا برای مّؤفقیت تجاری، حیاتی است.[4]

ضمناً علاوه بر اینکه تنّوع نیروی کار گا می در جهت استفاده بهینه از منابع انسانی اسـت، اقـدامی در جهـت تأمین عدالت اجتماعی و دوری از اقدامات غیر اخلاقی نیز میباشـد.[5] بنـابراین بـا توجـه بـه تأکیـدی کـه حتّـی کشورهای توسعه یافته بر تنوع نیروی کار به عنوان یک وسیله برای کسـب مزیـت رقـابتی دارنـد، کشـورهای در حال توسعه نیز در روند جهانی شدن باید از آن بهرهمند گردند،اما این اقدام مستلزم شناخت برخوردهای مختلف سازمانی در مواجهه با تنوع فرهنگی و الزامات و زمینه های مدیریتی و سازمانی مورد نیـاز در بهـره گیـری ازتنـوع

فرهنگی میباشد.

 

در این مقاله سعی شده است که با بر شمردن برخوردهای مختلف سازمان با تنوع فرهنگی و نیـز الزامـات و زمینه های مدیریتی و سازمانی مورد نیاز در زمینه های مدیریتی و سازمانی، گـام کـوچکی در زمینـه آمـاده سـازی سازمانهای ایرانی در جهت کاملترین مواجهه با تنوع فرهنگی (و در نتیجه جهانی شدن) برداشته شود.

 

چرا تنوع فرهنگی؟

 

به نظر میرسد ضرورت روی آوردن به بحث تنوع فرهنگی از مسیر برشمردن مزایای این بحث، قابل دفـاع باشد. قابلّاتکاترین تحقیقی که تاکنون درادبیات تنوع فرهنگی وجود داشته است، تحقیقی است کـه “کـاکس”

 

و “بلیک” انجام دادهاند [6] و در آن 6 مزیت را برای تنوع فرهنگـی برشـمردند،امـا بنظـر مـیرسـد بـا گسـترش تحقیقات دراین زمینه مزایای دیگری را نیز میتوان به تنوع فرهنگـی نسـبت داد کـه ضـرورت بکـارگیری تنـوع

 

فرهنگی را هر چه بیشتر مطرح میکند:

 

-1 توانایی شرکت و افراد را در تأمین و پاسخگویی به اولویتهای فرهنگی بازارهای محلّی افزایش میدهد. -2 توانایی شرکت را در جذب نیروها از زمینه های مختلف و هم چنین نخبگان فرهنگی افزایش میدهد.

-3 هزینه ناشی از ریزش مدیران و کارکنان متفاوت از نظر فرهنگ و فرآیند جایگزین یابی مناسب برای آنـان را کاهش میدهد.

-4 با بهره گیری از تنوع دیدگاه ها و فراهم آوردن امکان تجزیه و تحلیل نقّادانه جـا مـع، تصـمیم گیـری را بهبـود میبخشد.

-5 از طریق تنوع در چشم اندازها و دیدگاه ها و بدلیل تأکید کمتر بر ضرورت یکسانی و هماهنگی، خلاّقیـت را تقویت میکند.

 

 

2

 

-6 انعطافپذیری و قدرت تحمل و پاسخگویی به تقاضاهای مختلف و متعدد، محیطهای پویا را افزایش میدهد. -7 سازمان در زمینه تدوین استراتژیها و بکارگیری طرحهای جدیدتولیدی دارای جامعیت میشود.

 

-8 باعث افزایش سطح رشد در پویایی الگوهای ارتباطی در سازمان میشود.

 

-9 افزایش توانایی در اجتناب از تفکّر گروهی((Group think به دلیل دوری از پـذیرش تصـمیمات، نتـایج و ایده هایی که متعلّق به اکثریت هستند. [7] -10 در صورت مدیریت و اداره شدن، تنوع فرهنگی در برگیرنده جاذبه ذهنی، احساسی و اخلاقی نیز هست.[7]

 

-11 افزایش قدرت رقابتپذیری در دنیایی که همه بازارها و رقبا به سمت اقتصاد جهانی و تنوع در حرکتند.

 

 

انواع سازمانها وبرخوردهای سهگانه با تنوع فرهنگی

 

هر یک از سازمانها با توجه به زیر ساخت ها و بافت فرهنگی و ساختار سازمانی منحصر بفرد خود، برخـورد و مواجههای متفاوت با تنوع فرهنگی نسبت به سایر سازمانها دارند و در نتیجـه هـر یـک از آنهـا نتـایج و مزایـای محدود و خاصی را از تنوع فرهنگی کسب میکنند. جدول شماره (1) بیان کننده نوع سازمانها، درك و اسـتنباط آنها از تنوع فرهنگی و نحوه مواجهه آنها با این موضوع و پیآمد برخوردهای آنها را نشان میدهد .[8]

 

جدول :(1) درك و استنباط سازمانها از تنوع فرهنگی.

 

 

 

نوع سازمان بینش (استنباط)
پاروکیــال (کوتــه بــین)1 بدون اثر: تنوع فرهنگی
(روش مــــا تنهــــا روش هــیچ اثــری بــر ســازمان
است). ندارد.

 

 

 

 

نـــژاد پرســـت2 (راه مـــا، اثر منفی: تنوع فرهنگی
بهترین راه است). باعــث مشــکلاتی بــرای
سازمان میشود.

 

 

 

 

 

 

 

 

هم نیرو بخش (ترکیبـی1 تأثیرات بـالقوه مثبـت و
خلّاقانـــــه از روشـــــها و منفی: تنوع فرهنگی بـه

 

 

استراتژی محتملترین پیامد فراوانی
نادیـــده گـــرفتن مســـــــــــــائل و بســــیار شــــایع و
تفاوتهــــا: تــــأثیر مشکلات: مسائل معمول
تنــوع فرهنگــی را اتفاق میافتـدامـا
بر سازمان نادیـده به تنـوع فرهنگـی
بگیرید. نسبت داده نمـی-
شود. معمول و شایع
حـــداقل کـــردن برخـــی مســـائل و
تفاوتها: منبع و اثر انــــدکی مزایــــا:
تنــوع فرهنگــی را مدیران با کـاهش
حداقل کنید. تنوع مشکلات را
کاهش مـیدهنـد
ولــــی مزایــــا را
نادیده میگیرند.
مــدیریت کــردن برخـــی مســـائل و غیر معمول و غیـر
تفاوتها: مدیران و بســـیاری مزایـــا: شایع

 

 

1 .Parochial 2 . Ethnocentric

 

 

3

 

راههــای دیگــران ممکــن طـــور همزمـــان باعـــث کارکنان را بـرای مـــدیران مزایـــای
است بهترین راه باشد). مسائل و مزایـایی بـرای اســـــــــــتفاده از حاصل از سازمان
سازمان میشود. تفاوتهــــــــــــای متنــــوع را درك
فرهنگی آمـوزش کـــردهانـــد.امـــا
دهید. برخــی مشــکلات
پیش میآیـد کـه
بایــــد مــــدیریت
شوند.

 

هم افزایی فرهنگی2

 

همانگونه که بیان شد از میـان سـه اسـتراتژی متفـاوتی کـه در مواجهـه بـا تنـوع فرهنگـی مـیتـوان داشـت، کاملترین مواجهه و برخورد همان هم افزایی (هم نیرو بخشی) فرهنگی است. هم افزایی فرهنگی یک رویکرد در مدیریت تأثیرات تنوع فرهنگی است که شامل فرآیندی است که مدیران در اسـتراتژیهـا، رویـههـا، سـاختارها و اعمال سازمان، بر الگوهای فرهنگی اعضـای سـازمانّاتکـا مـیکننـد. سـازمانهای نیـرو افـزای فرهنگـی، اشـکال جدیدی از مدیریت و سازمان که تفاوتهای فرهنگی اعضایش را نادیده نمیگیرد، خلق نکرده اسـت. بنـابراین بـر اساس دیـدگاه هـم افزایـی فرهنگـی مـا بـر خـلاف فرضـیات همگـونی ، مشـابهت ، کوتـه بینـی (پاروکیالیسـم) و

 

نژاد پرستی ( قومیت پرستی)، معتقدیم که همه با هم یکی نیستند و اغلب افراد با مشـابهتهـا و تفاوتهـای فرهنگـی در مقایسه با دیگران زندگی میکنند و راه های فراوانی برای دستیابی به هدف وجـود دارد و بهتـرین راه حاصـل ترکیب فرهنگهاست.

 

همانگونه که در جدول شماره (2) مشاهده میشود، فرضیات در مدیریت چنـد فرهنگـی و مـدیریت سـنتّی متفاوت است.

 

جدول :(2) فرضیات در مدیریت چند فرهنگی و مدیریت سنتّی.

 

فرضیات مدیریت سنتّی فرضیات مدیریت چند فرهنگی
همگونی3 خرافه دیگ ذوب4 تنــوع5 تصــویر پلورالیســم (کثــرت گرایــی)
فرهنگی6
مشابهت7 مشابهت و تفاوت

1 . synergistic

 

cultural synergy. 2 سایر اصطلاحاتی که برای این نوع از مواجهه سازمان با تنوع فرهنگی عنوان شده عبارتند از: [9]

 

Hybrid (Earley & Masakowski,2000), Third cultures (Casmir,1992),Team-Based Mental Models (klimoski &Mohammad,1994) 3.Homogeneity

 

. 4 عقیده ای که در آن تمام تفاوتهای فرهنگی نادیده گرفته شده و حذف میشوند. (Melting pot myth)

 

5 .Heterogenity 6 . Image of cultural pluralism 7 . similsrity

 

4

 

پاروکیالیسم1 خرافه منتها روش موجود2 هم پایانی3       روش ما تنها روش نیست.
نــژادپرســتی ( قومیــت پرســتی) خرافــه اقتضای فرهنگی روش ما فقط یـک روش
بهترین روش 4 است.5

همانگونه که ذکر شده است، مدیریت چند فرهنگی دارای مفروضات خاصی مـیباشـد. سـینرژی فرهنگـی معتقد است که گروه های گوناگونی هستند که متفاوتند و هر کد ام با تفاوتها و فاصله های فرهنگی زنـدگی مـی-

 

کنند. سینرژی فرهنگی فرض میکند که مشابهات و تفاوتها به یک اندازه دارای اهمیتنـد و هـم افزایـی فرهنگـی فرض میکند که روشهای معادل فراوانی برای زیستن و کارکردن و دستیابی به هدف نهایی وجـود دارد و روش هیچ فرهنگی، ذاًتا برتر نیست و در نهایت هم افزایی فرهنگی فرض میکند بهترین روش بستگی به فرهنگی دارد که مردم آن را حمل میکنند.

 

سازمانهای هم افزای فرهنگی، بهترین جنبه های فرهنگ همه اعضایشان را در استراتژی ها، ساختا رها و فرآینـدها، بدون نقض کردن هنجارهای هر فرهنگ فردی، منعکس میکنند. در این سازمانها مدیران از تنوع به عنوان منبـع کلیدی در جهت ایجاد فرصت استفاده میکنند.

 

فرآیند حل مسأله با همافزایی فرهنگی

 

مدیران در سازمانهای هم افزا، از تنوع به عنوان یک منبع کلیـدی در حـل مسـائل اسـتفاده مـیکننـد. همـان گونه که در جدول شمارة (3) نشان داده شده است، فرآیند توسعه و گسترش راه حلهای هم افزایـی فرهنگـی در مسائل سازمانی شامل تشریح موقعیت از دیدگاه هر فرهنگ، استنباط و استدلال فرهنگی هر موقعیت و توسعه راه حلهای خلّاقانه فرهنگی میشود.

 

 

1 . parochialism 2 . only –one – way myth 3 . Equifinality 4 . only- best – way myth

 

5 . our way is one of possible way

 

 

5

 

جدول :(3) ایجاد هم افزایی فرهنگی.

گام اول: تشریح موقعیت موقعیت را تشریح کنید. از دیدگاه فرهنگ شما موقعیت چگونه
اســـت؟ از دیـــدگاه دیگـــر فرهنگهـــا
وضعیت چیست؟
گام دوم: بینش فرهنگها فرضــیات مشــخص شــده در مفروضــات فرهنگــی کــه دیــدگاه و رفتــار
فرهنگ را تعیین کنید. شــما را تشــریح مــیکننــد چیســت؟ چــه
مفروضـــاتی هســـتند کـــه دیـــدگاه ها و
رفتارهای دیگـر فرهنگهـا را تشـریح مـی-
کنند؟
مشترکات فرهنگی را تشـریح مشــابهات و تفاوتهــای فرهنگــی بــین
کنید. فرهنگهای مختلف چه هستند؟
گام سوم: افزایش خلّاقیت راه حلهــای هــم افــزا و نیــرو راه حلهــا و گزینــههــای جدیــدی را بــر
فرهنگی بخش فرهنگی را خلق کنید. مبنای فرهنگهای مختلف ایجاد کنید.
یک راه حل را انتخاب کنید. آیــا راه حــل بــالقوه بــا فرهنــگ شــما
سازگار اسـت؟ آیـا بـا دیگـر فرهنگهـا
سازگار است؟
ایجاد سینرژی (هم افزایی) راه حــل(هــای) نیــرو افــزای راه حل (های) نیـرو افـزای فرهنگـی را
فرهنگی فرهنگی را کاربردی کنید. کاربردی کرده و تأثیر آن را از دیدگاه
هر فرهنگ مشاهده کنید.
راه حــل را بــر مبنــای بــازخورد چنــد
فرهنگی بهسازی کنید.

منبع: کتاب ” ابعاد جهانی در رفتار سازمانی “، نانسی آدلر، .1997

 

 

مرحله اول: تشریح موقعیت

 

فرهنگها، ادراکات و ارزشهای متفاوت افراد، چالشهایی را که در فهم و حل مسائل سازمانی با آن مواجـه هستیم، ایجاد میکند. مدیران جهانی باید درك کنند که یک مسئله بالقوه ممکن اسـت تنهـا هنگـامی کـه بـا آن مسئله از دیدگاه فرهنگی خودش حس و درك نشود، وجود داشته باشد. بنابراین آنها باید هر مسئله را از دیدگاه فرهنگی خودش (نه از دیدگاه فرهنگی مدیر) تشریح کنند. [8]

 

مرحله دوم: استنباط و تفسیر فرهنگی موقعیت

 

در فرآیند همافزایی فرهنگی، این مرحله شامل تشخیص و تفسیر مشابهتها و تفاوتها، احساسات و اعمال میـان فرهنگها میشود. همه رفتارهـا از دیـدگاه انجـامدهنـده آن منطقـی و قابـل درك هسـتند. بنـابراین دیـدگاه ها و تعصبات فرهنگی اغلب منجر میشود که ما منطق الگوهای رفتاری سایر فرهنگهـا را درك نکنـیم. در حـالی کـه

 

 

 

6

 

یک دیدگاه تک فرهنگی، انعطافپذیری مدیران را در موقعیتهای جهانی محدود میکند، دیـدگاه چندگانـه، ادراك و اعمالشان را بهبود میبخشد.

 

مرحله سوم: افزایش خلّاقیت فرهنگی

 

راهحلهای نیروافزای فرهنگی باید فراتر از الگوهای رفتاری هر یک از فرهنگهای ریشـهای قـرار گیرنـد. انتخـاب بهترین گزینه فقط هنگامی که به اندازه کافی موقعیتهای حاصل از دیدگاه میان فرهنگی فراهم شد، امکانپـذیر میشود.

 

کاربردی کردن

 

اعضای سازمان پیش از آنکه نیاز به تغییرات مبتنی بر حل مسئله به صورت نیروافزایی و سینرژیکی را درك کنند، باید همانگونه که آگاهی های میان فرهنگی را توسعه میدهند، خودآگاهی خود را نسبت بـه مفروضـات و الگوهای رفتاری فرهنگ خودشان بالا ببرند. با فهم و ادراك فرهنگی، سازمان میتواند مسـائلش را حـل کنـد و تغییرات مورد نیاز برای سرویسدهی به اربابرجوع، کارآیی و بهرهوری کارکنان و رضایت شغلی را کـاربردی کند.

 

البته بر اساس مطالعهای که “کریستوفر ارلی” و “ماساکوسکی” انجام دادند [9] در خلال مراحـل تعـاملات و ارتباطات اولیه، عدم یکنواختی و ناهمگونی تأثیر مضر و مخرّبی بر عملیات و کارآیی تیم داشت.

 

پس از مدتی، تأثیر ناهمگونی و تنوع بر عملکرد تـیم و سـایر متغیرهـای خروجـی تـیم بـه صـورت خطـوط منحنی و قوسدار شد. پس از شکلگیری روشهایی برای تعامل و رابطه، ناهمگونی و تنوع بالاتر باعث خلق یک همسانی و یگانگی معمول شد. ایـن مشـاهده هماننـد تحقیـق “الـرون” (Elron 1997) اسـت کـه تشـریح تنـوع

 

فرهنگی به صورت مثبتی با عملکرد تیمی و تعارضات مبتنی بر موضوع مرتبط است. یک فرهنگ مختلط ممکـن است مبنایی برای تعامل و همکاری میان یک سازمان متنوع ایجاد کند و در نتیجه اجازه دهد کـه اسـتفاده بهـره-

ورانه و منفعتزایی از ویژگیهای اعضا و دیگر منابع شود. بنابراین با نمونهگیـریهـا و گروههـای تشـکیل شـده و نتایج حاصل از این اقدامات هر دو فرضیه مطرح شده در این تحقیق تأیید شدند که:

 

– 1 در کوتاه مدت سازمانهایی کـه دارای همسـانی و ملیـت اعضـا هسـتند، عملکـرد بهتـری نسـبت بـه تیمهـای ناهمگون داشتند و اعضای تیمهای همگون رضایت بیشتری از عملکرد در گروه را داشتهاند.

– 2 در دوره بلند مدت نتایج حاصل از سینرژی (همافزایی) فرهنگی در یک دوره بلند مدت و در صورت فراهم شدن تمامی زمینه ها و امکانات (که در ادامه بیشتر بسط مییابند) در مسایل و فرآیندهای سازمانی، نقـش مـؤثّری را ایفا میکنند.

مؤثّرترین مدیران جهانی بر اساس شرایط و با نگرشی اقتضایی از سـینرژی فرهنگـی اسـتفاده مـیکننـد و در همـه شرایط بکارگیری همافزایی فرهنگی کار مناسبی نیست.

 

دانلود مقاله رایگان با موضوع تنوع فرهنگی و نقش آن در بهبود فرآیند کسب و کار